UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

folwark

Chronologizacja

1391, SStp

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. folwark
folwarki
D. folwarku
folwarków
C. folwarkowi
folwarkom
B. folwark
folwarki
N. folwarkiem
folwarkami
Ms. folwarku
folwarkach
W. folwarku
folwarki

Pochodzenie

śr.-w.-niem. vorwërc 'gospodarstwo, majątek ziemski'

1. szlachecki

Definicja

wydzielona część majątku ziemskiego w dawnej Polsce, stanowiąca odrębne gospodarstwo

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  gospodarstwo

Połączenia

  • dawny, pański, pańszczyźniany, sąsiedni, spory, szlachecki folwark
  • dwór i folwark, pałac i folwark, wieś i folwark
  • budynki, dzierżawca, teren, właściciel, zabudowania folwarku
  • folwark liczył ileś hektarów, mórg, włók..., leżał gdzieś
  • mieć, rozparcelować, sprzedać, wydzierżawić, zapisać komuś folwark

Cytaty

[...] gdy dziedzic stracił w końcu cały majątek, dziadek i babcia musieli przenieść się z dworu na folwark pod Koninem.

źródło: NKJP: Henryk Grynberg: Życie ideologiczne, osobiste, codzienne i artystyczne, 1998

Dwór w Suchej, jak każdy zresztą dwór, miał w swoim pobliżu folwark, na którym stały zabudowania gospodarcze.

źródło: NKJP: Maria Irena Kwiatkowska, Marek Kwiatkowski, Krzysztof Wesołowski: Znane i nieznane: rezydencje, ludzie, wydarzenia, 2001

Gospodarowanie na wielkim majątku, jakim była Kościkówka z trzema folwarkami, różni się od gospodarowania na majątku kilkuwłókowym.

źródło: NKJP: Danuta Koral: Wydziedziczeni, 1997

Pomyśleć tylko: pół dnia w kościele spędza, a folwarków dotąd nie objechał, z podstarościmi nie gadał!

źródło: NKJP: Zofia Kossak: Błogosławiona wina, 1953

2. prywatny

Definicja

pejorat. 
miejsce, które ktoś traktuje jako swoją wyłączną własność, chociaż nie ma do tego prawa

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Połączenia

  • prywatny, własny folwark

Cytaty

Dano im w ajencję folwark zwany szkołą, pozwolono na pewne gesty, grymasy, ale jednego wymagano bezwzględnie: wychowania ludzi pokornych, konformistów. Każdy lubi mieć folwark, i tym szkoła stoi.

źródło: NKJP: Jej sens tkwi w tym, że ona nie istnieje, Tygodnik Powszechny nr 35, 1988

- Jak to w końcu u was jest? - zdenerwowałem się. - Czy dyrektor Prochyra nie ma zastępcy? To jego prywatny folwark czy jak?

źródło: NKJP: Michał Bielecki: Dziewczyna z Banku Prowincjonalnego S. A., 1997

Już odpowiedziałem Szwajcarom, zaprosiłem ich. - Bez pytania mnie o zdanie? Chyba zapominasz, że to nie jest twój własny folwark, tylko nasza wspólna firma.

źródło: NKJP: Mariusz Ziomecki: Lato nieśmiertelnych, 2002

Dziennikarzom, którzy na tę noc przyjechali tu z całego świata, opowiadali, że ta ziemia, od egipskiej granicy po biały Aszkelon, nie jest prywatnym folwarkiem Szarona.

źródło: NKJP: Paweł Smoleński: Izrael już nie frunie, 2006

Przecież Strąk bronił URM-u nie tyle z ideowej miłości do PRL-u, lecz z zupełnie innych powodów: oto URM-owskie folwarki czynią z ministra-szefa prawdziwe panisko: do obsadzenia ogromny areał stanowisk w administracji państwowej - centralnej i terenowej.

źródło: NKJP: Michał Kulesza: Czy nowy rząd powróci do [...] reformy administracji publicznej?, Gazeta Wyborcza, 1995-03-15

Data ostatniej modyfikacji: 16.12.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json