UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

odszczekiwać

Chronologizacja

1588, SPXVI

Pochodzenie

Zob. szczekać

1. o psie

Definicja

będąc psem, reagować na coś, wydając głośne i krótkie dźwięki

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta domowe i hodowlane

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Cytaty

Po drodze gadał do konia i psa. Kumis odszczekiwał mu radośnie, ale koń nie zwracał wcale uwagi na jeźdźca [...].

źródło: Ryszard Wiktor Plesner: Iskra, 1993 (books.google.pl)

[...] ja mówię do psów, a one słuchają i jeden mój dorosły pies odszczekuje, jak coś się do niego mówi. Ona bardzo dużo rozumie.

źródło: Internet: twojezwierzaki.org/artykul/forum

Yogi radośnie odszczekuje mu przez okno.

źródło: Maria Ginte: Pół wieku wspomnień, 2002 (books.google.pl)

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odszczekuję
odszczekujemy
2 os. odszczekujesz
odszczekujecie
3 os. odszczekuje
odszczekują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odszczekiwałem
+(e)m odszczekiwał
odszczekiwałam
+(e)m odszczekiwała
odszczekiwałom
+(e)m odszczekiwało
odszczekiwaliśmy
+(e)śmy odszczekiwali
odszczekiwałyśmy
+(e)śmy odszczekiwały
2 os. odszczekiwałeś
+(e)ś odszczekiwał
odszczekiwałaś
+(e)ś odszczekiwała
odszczekiwałoś
+(e)ś odszczekiwało
odszczekiwaliście
+(e)ście odszczekiwali
odszczekiwałyście
+(e)ście odszczekiwały
3 os. odszczekiwał
odszczekiwała
odszczekiwało
odszczekiwali
odszczekiwały

bezosobnik: odszczekiwano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę odszczekiwał
będę odszczekiwać
będę odszczekiwała
będę odszczekiwać
będę odszczekiwało
będę odszczekiwać
będziemy odszczekiwali
będziemy odszczekiwać
będziemy odszczekiwały
będziemy odszczekiwać
2 os. będziesz odszczekiwał
będziesz odszczekiwać
będziesz odszczekiwała
będziesz odszczekiwać
będziesz odszczekiwało
będziesz odszczekiwać
będziecie odszczekiwali
będziecie odszczekiwać
będziecie odszczekiwały
będziecie odszczekiwać
3 os. będzie odszczekiwał
będzie odszczekiwać
będzie odszczekiwała
będzie odszczekiwać
będzie odszczekiwało
będzie odszczekiwać
będą odszczekiwali
będą odszczekiwać
będą odszczekiwały
będą odszczekiwać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odszczekujmy
2 os. odszczekuj
odszczekujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odszczekiwałbym
bym odszczekiwał
odszczekiwałabym
bym odszczekiwała
odszczekiwałobym
bym odszczekiwało
odszczekiwalibyśmy
byśmy odszczekiwali
odszczekiwałybyśmy
byśmy odszczekiwały
2 os. odszczekiwałbyś
byś odszczekiwał
odszczekiwałabyś
byś odszczekiwała
odszczekiwałobyś
byś odszczekiwało
odszczekiwalibyście
byście odszczekiwali
odszczekiwałybyście
byście odszczekiwały
3 os. odszczekiwałby
by odszczekiwał
odszczekiwałaby
by odszczekiwała
odszczekiwałoby
by odszczekiwało
odszczekiwaliby
by odszczekiwali
odszczekiwałyby
by odszczekiwały

bezosobnik: odszczekiwano by

bezokolicznik: odszczekiwać

imiesłów przysłówkowy współczesny:

odszczekując

gerundium: odszczekiwanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. odszczekiwanie
odszczekiwania
D. odszczekiwania
odszczekiwań
C. odszczekiwaniu
odszczekiwaniom
B. odszczekiwanie
odszczekiwania
N. odszczekiwaniem
odszczekiwaniami
Ms. odszczekiwaniu
odszczekiwaniach
W. odszczekiwanie
odszczekiwania

imiesłów przymiotnikowy czynny: odszczekujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. odszczekujący
odszczekujący
odszczekujący
odszczekujące
odszczekująca
D. odszczekującego
odszczekującego
odszczekującego
odszczekującego
odszczekującej
C. odszczekującemu
odszczekującemu
odszczekującemu
odszczekującemu
odszczekującej
B. odszczekującego
odszczekującego
odszczekujący
odszczekujące
odszczekującą
N. odszczekującym
odszczekującym
odszczekującym
odszczekującym
odszczekującą
Ms. odszczekującym
odszczekującym
odszczekującym
odszczekującym
odszczekującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. odszczekujący
odszczekujący
odszczekujące
odszczekujące
D. odszczekujących
odszczekujących
odszczekujących
odszczekujących
C. odszczekującym
odszczekującym
odszczekującym
odszczekującym
B. odszczekujących
odszczekujących
odszczekujących
odszczekujące
N. odszczekującymi
odszczekującymi
odszczekującymi
odszczekującymi
Ms. odszczekujących
odszczekujących
odszczekujących
odszczekujących

Składnia

bez ograniczeń + odszczekiwać +
(KOMU)

2. komuś niegrzecznie

Definicja

pot. 
odpowiedzieć komuś w sposób nieuprzejmy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  odpyskiwać, odpyskowywać
hiperonimy:  odpowiedzieć

Cytaty

- Jeśli to takie bez znaczenia - odszczekiwałam - to dlaczego wśród waszych „ważniaków”, lamów i mistrzów, są sami lub prawie sami mężczyźni?

źródło: NKJP: Barbara Labuda: Poszukiwania, 2005

[...] bezczelnie odszczekuje swojemu opiekunowi przy każdej próbie sprowadzenia go na dobrą drogę.

źródło: NKJP: Adam Wiśniewski-Snerg: Dzikus, 1998

[...] czasami [...] dochodziło do awantury. Wtedy ja krzyczałam, że wszystkie inne dzieci są na pewno grzeczniejsze, a on odszczekiwał: - A wszystkie inne babcie na pewno nie chodzą na bosaka i nie gwiżdżą na drodze.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Księżyc nad Zakopanem, 2006

[...] dziewczyna znów wyskakuje ze sklepu z tym samym pudłem, znów się rozgląda, tym razem nic nikomu nie odszczekuje, znów biegnie w moją stronę, potyka się - i już jej nie ma.

źródło: NKJP: Jaga Rydzewska: Atalaya. Wojownicy, 2005

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odszczekuję
odszczekujemy
2 os. odszczekujesz
odszczekujecie
3 os. odszczekuje
odszczekują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odszczekiwałem
+(e)m odszczekiwał
odszczekiwałam
+(e)m odszczekiwała
odszczekiwałom
+(e)m odszczekiwało
odszczekiwaliśmy
+(e)śmy odszczekiwali
odszczekiwałyśmy
+(e)śmy odszczekiwały
2 os. odszczekiwałeś
+(e)ś odszczekiwał
odszczekiwałaś
+(e)ś odszczekiwała
odszczekiwałoś
+(e)ś odszczekiwało
odszczekiwaliście
+(e)ście odszczekiwali
odszczekiwałyście
+(e)ście odszczekiwały
3 os. odszczekiwał
odszczekiwała
odszczekiwało
odszczekiwali
odszczekiwały

bezosobnik: odszczekiwano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę odszczekiwał
będę odszczekiwać
będę odszczekiwała
będę odszczekiwać
będę odszczekiwało
będę odszczekiwać
będziemy odszczekiwali
będziemy odszczekiwać
będziemy odszczekiwały
będziemy odszczekiwać
2 os. będziesz odszczekiwał
będziesz odszczekiwać
będziesz odszczekiwała
będziesz odszczekiwać
będziesz odszczekiwało
będziesz odszczekiwać
będziecie odszczekiwali
będziecie odszczekiwać
będziecie odszczekiwały
będziecie odszczekiwać
3 os. będzie odszczekiwał
będzie odszczekiwać
będzie odszczekiwała
będzie odszczekiwać
będzie odszczekiwało
będzie odszczekiwać
będą odszczekiwali
będą odszczekiwać
będą odszczekiwały
będą odszczekiwać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odszczekujmy
2 os. odszczekuj
odszczekujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odszczekiwałbym
bym odszczekiwał
odszczekiwałabym
bym odszczekiwała
odszczekiwałobym
bym odszczekiwało
odszczekiwalibyśmy
byśmy odszczekiwali
odszczekiwałybyśmy
byśmy odszczekiwały
2 os. odszczekiwałbyś
byś odszczekiwał
odszczekiwałabyś
byś odszczekiwała
odszczekiwałobyś
byś odszczekiwało
odszczekiwalibyście
byście odszczekiwali
odszczekiwałybyście
byście odszczekiwały
3 os. odszczekiwałby
by odszczekiwał
odszczekiwałaby
by odszczekiwała
odszczekiwałoby
by odszczekiwało
odszczekiwaliby
by odszczekiwali
odszczekiwałyby
by odszczekiwały

bezosobnik: odszczekiwano by

bezokolicznik: odszczekiwać

imiesłów przysłówkowy współczesny:

odszczekując

gerundium: odszczekiwanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. odszczekiwanie
odszczekiwania
D. odszczekiwania
odszczekiwań
C. odszczekiwaniu
odszczekiwaniom
B. odszczekiwanie
odszczekiwania
N. odszczekiwaniem
odszczekiwaniami
Ms. odszczekiwaniu
odszczekiwaniach
W. odszczekiwanie
odszczekiwania

imiesłów przymiotnikowy czynny: odszczekujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. odszczekujący
odszczekujący
odszczekujący
odszczekujące
odszczekująca
D. odszczekującego
odszczekującego
odszczekującego
odszczekującego
odszczekującej
C. odszczekującemu
odszczekującemu
odszczekującemu
odszczekującemu
odszczekującej
B. odszczekującego
odszczekującego
odszczekujący
odszczekujące
odszczekującą
N. odszczekującym
odszczekującym
odszczekującym
odszczekującym
odszczekującą
Ms. odszczekującym
odszczekującym
odszczekującym
odszczekującym
odszczekującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. odszczekujący
odszczekujący
odszczekujące
odszczekujące
D. odszczekujących
odszczekujących
odszczekujących
odszczekujących
C. odszczekującym
odszczekującym
odszczekującym
odszczekującym
B. odszczekujących
odszczekujących
odszczekujących
odszczekujące
N. odszczekującymi
odszczekującymi
odszczekującymi
odszczekującymi
Ms. odszczekujących
odszczekujących
odszczekujących
odszczekujących

Składnia

bez ograniczeń + odszczekiwać +
KOMU
bez ograniczeń + odszczekiwać +
MOWA WPROST

3. kłamstwo

Definicja

pot.  pejorat. 
oświadczać, że to, co zostało wcześniej wypowiedziane, było nieprawdą lub mówiący nie miał racji, co mogło niesłusznie przedstawić kogoś w złym świetle lub spowodować powstanie u kogoś mylnego przekonania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

  • odszczekiwać kalumnie, kłamstwo, oszczerstwa, zarzuty; powyższe, wszystko
  • odszczekiwać coś publicznie
  • odszczekiwać i przepraszać

Cytaty

Wygląda na to, że tym razem Madzia jednak nie kłamała. [...] Niniejszym odszczekuję poprzednie, sugerujące kłamstwo, zapytanie [...].

źródło: NKJP: Internet

Z Andegawenką Tęczyński związany był od początku jej panowania; oskarżona o niewierność małżeńską królowa na jego ręce składała przysięgę swej niewinności. Z tym epizodem w życiu świętej Jadwigi późniejsza tradycja związała miejsce w Wiślicy zwane „psia góra”, gdzie oszczerca Gniewosz z Dalewic miał odszczekiwać krzywdzące królową pomówienia.

źródło: NKJP: Helena Kręt: Śladami Świętej Jadwigi : Jadwiga i Jagiełło w Nowym Mieście Korczynie, 2008

[...] w takim razie odszczekuję, że on sobie to słowo wymyślił.

źródło: NKJP: Internet

[...] telewizja [...] musiała odszczekiwać i przepraszać. Znaleźć ci odpowiednie oświadczenie czy poszukasz sam?

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odszczekuję
odszczekujemy
2 os. odszczekujesz
odszczekujecie
3 os. odszczekuje
odszczekują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odszczekiwałem
+(e)m odszczekiwał
odszczekiwałam
+(e)m odszczekiwała
odszczekiwałom
+(e)m odszczekiwało
odszczekiwaliśmy
+(e)śmy odszczekiwali
odszczekiwałyśmy
+(e)śmy odszczekiwały
2 os. odszczekiwałeś
+(e)ś odszczekiwał
odszczekiwałaś
+(e)ś odszczekiwała
odszczekiwałoś
+(e)ś odszczekiwało
odszczekiwaliście
+(e)ście odszczekiwali
odszczekiwałyście
+(e)ście odszczekiwały
3 os. odszczekiwał
odszczekiwała
odszczekiwało
odszczekiwali
odszczekiwały

bezosobnik: odszczekiwano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę odszczekiwał
będę odszczekiwać
będę odszczekiwała
będę odszczekiwać
będę odszczekiwało
będę odszczekiwać
będziemy odszczekiwali
będziemy odszczekiwać
będziemy odszczekiwały
będziemy odszczekiwać
2 os. będziesz odszczekiwał
będziesz odszczekiwać
będziesz odszczekiwała
będziesz odszczekiwać
będziesz odszczekiwało
będziesz odszczekiwać
będziecie odszczekiwali
będziecie odszczekiwać
będziecie odszczekiwały
będziecie odszczekiwać
3 os. będzie odszczekiwał
będzie odszczekiwać
będzie odszczekiwała
będzie odszczekiwać
będzie odszczekiwało
będzie odszczekiwać
będą odszczekiwali
będą odszczekiwać
będą odszczekiwały
będą odszczekiwać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odszczekujmy
2 os. odszczekuj
odszczekujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odszczekiwałbym
bym odszczekiwał
odszczekiwałabym
bym odszczekiwała
odszczekiwałobym
bym odszczekiwało
odszczekiwalibyśmy
byśmy odszczekiwali
odszczekiwałybyśmy
byśmy odszczekiwały
2 os. odszczekiwałbyś
byś odszczekiwał
odszczekiwałabyś
byś odszczekiwała
odszczekiwałobyś
byś odszczekiwało
odszczekiwalibyście
byście odszczekiwali
odszczekiwałybyście
byście odszczekiwały
3 os. odszczekiwałby
by odszczekiwał
odszczekiwałaby
by odszczekiwała
odszczekiwałoby
by odszczekiwało
odszczekiwaliby
by odszczekiwali
odszczekiwałyby
by odszczekiwały

bezosobnik: odszczekiwano by

bezokolicznik: odszczekiwać

imiesłów przysłówkowy współczesny:

odszczekując

gerundium: odszczekiwanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. odszczekiwanie
odszczekiwania
D. odszczekiwania
odszczekiwań
C. odszczekiwaniu
odszczekiwaniom
B. odszczekiwanie
odszczekiwania
N. odszczekiwaniem
odszczekiwaniami
Ms. odszczekiwaniu
odszczekiwaniach
W. odszczekiwanie
odszczekiwania

imiesłów przymiotnikowy czynny: odszczekujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. odszczekujący
odszczekujący
odszczekujący
odszczekujące
odszczekująca
D. odszczekującego
odszczekującego
odszczekującego
odszczekującego
odszczekującej
C. odszczekującemu
odszczekującemu
odszczekującemu
odszczekującemu
odszczekującej
B. odszczekującego
odszczekującego
odszczekujący
odszczekujące
odszczekującą
N. odszczekującym
odszczekującym
odszczekującym
odszczekującym
odszczekującą
Ms. odszczekującym
odszczekującym
odszczekującym
odszczekującym
odszczekującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. odszczekujący
odszczekujący
odszczekujące
odszczekujące
D. odszczekujących
odszczekujących
odszczekujących
odszczekujących
C. odszczekującym
odszczekującym
odszczekującym
odszczekującym
B. odszczekujących
odszczekujących
odszczekujących
odszczekujące
N. odszczekującymi
odszczekującymi
odszczekującymi
odszczekującymi
Ms. odszczekujących
odszczekujących
odszczekujących
odszczekujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: odszczekiwany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. odszczekiwany
odszczekiwany
odszczekiwany
odszczekiwane
odszczekiwana
D. odszczekiwanego
odszczekiwanego
odszczekiwanego
odszczekiwanego
odszczekiwanej
C. odszczekiwanemu
odszczekiwanemu
odszczekiwanemu
odszczekiwanemu
odszczekiwanej
B. odszczekiwanego
odszczekiwanego
odszczekiwany
odszczekiwane
odszczekiwaną
N. odszczekiwanym
odszczekiwanym
odszczekiwanym
odszczekiwanym
odszczekiwaną
Ms. odszczekiwanym
odszczekiwanym
odszczekiwanym
odszczekiwanym
odszczekiwanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. odszczekiwani
odszczekiwani
odszczekiwane
odszczekiwane
D. odszczekiwanych
odszczekiwanych
odszczekiwanych
odszczekiwanych
C. odszczekiwanym
odszczekiwanym
odszczekiwanym
odszczekiwanym
B. odszczekiwanych
odszczekiwanych
odszczekiwanych
odszczekiwane
N. odszczekiwanymi
odszczekiwanymi
odszczekiwanymi
odszczekiwanymi
Ms. odszczekiwanych
odszczekiwanych
odszczekiwanych
odszczekiwanych

Składnia

bez ograniczeń + odszczekiwać +
(CO)
bez ograniczeń + odszczekiwać +
(że ZDANIE)
Data ostatniej modyfikacji: 08.10.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json