UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rozbitek

Chronologizacja

2 połowa XVIII w., SL

Pochodzenie

Zob. rozbić

1. na morzu

Definicja

osoba, która ocalała z katastrofy statku

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport wodny

Relacje znaczeniowe

synonimy:  rozbit

Połączenia

  • rozbitek z promu, ze statku
  • część, garstka, grupa, grupka, reszta, większość rozbitków
  • iluś rozbitków ocalało
  • poszukiwać, ratować, uratować; przyjąć, wziąć na pokład rozbitków
  • czuć się jak rozbitek
  • wylądować jako rozbitek

Cytaty

W wodach Zatoki Gdańskiej dryfuje rozbitek. Wzywa pomocy. Z pomocą przybywają mu członkowie jednostki Brzegowej Stacji Ratowniczej w Świbnie i Sztutowie.

źródło: NKJP: (gal): Wspólne ćwiczenia, Dziennik Bałtycki, 2003-09-30

Celem ćwiczeń było doskonalenie współpracy trzech jednostek podczas poszukiwania rozbitka oraz wykorzystanie środków technicznych i ratunkowych znajdujących się na wyposażeniu jednostek - informuje nas Piotr Korczyński, kapitan m/s „Bryza”, kierownik ćwiczeń.

źródło: NKJP: (mid, R.K.): Spokojnie to tylko ćwiczenia, Dziennik Bałtycki, 2004-09-01

Dietl dysponował oddziałami składającymi się z ok. 2000 żołnierzy 139. Pułku Strzelców Górskich, do których dołączyło ok. 2600 marynarzy, rozbitków z zatopionych niemieckich niszczycieli.

źródło: NKJP: Internet

Na pokładzie serdecznie zaopiekowano się rozbitkami.

źródło: NKJP: dja: Polacy uratowali rozbitków na Pacyfiku, Wieczór Wybrzeża, 2011

Władze Arabii Saudyjskiej poinformowały o 22 odnalezionych rozbitkach.

źródło: NKJP: (PAP): Rozpacz i gniew, Dziennik Polski, 2006-02-06

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rozbitek
rozbitkowie
ndepr
rozbitki
depr
D. rozbitka
rozbitków
C. rozbitkowi
rozbitkom
B. rozbitka
rozbitków
N. rozbitkiem
rozbitkami
Ms. rozbitku
rozbitkach
W. rozbitku
rozbitkowie
ndepr
rozbitki
depr

2. życiowy

Definicja

osoba, która znalazła się w bardzo trudnej sytuacji życiowej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

  • rozbitek życiowy

Cytaty

W r. 1863 zamieniła swój dom na plac zborny powstańców i przystań dla rozbitków z dziejowej zawiei.

źródło: NKJP: (kis): Rabacja: czyn haniebny, Dziennik Polski, 2006-03-03

Kto zaś odcina się od świata, przestaje należeć do ludzi szczęśliwych, a staje się zagubionym i zrozpaczonym rozbitkiem życiowym.

źródło: NKJP: Internet

2 sierpnia król abdykował i z obawy przed gniewem wzburzonego ludu ratował się ucieczką do Wielkiej Brytanii, która jak zwykle przyjmowała rozbitków z monarchicznej Europy.

źródło: NKJP: Andrzej Chwalba: Historia Powszechna. Wiek XIX, 2008

W Grand Hotel żegnam ceremonialnie rozbitków sanacji, a wieczorem wygłaszam krótki odczyt o lordzie Bolingbroke’u i kontynentalnej polityce angielskiej.

źródło: NKJP: Jerzy Stempowski: Zapiski dla zjawy, 2004

Myśmy oboje z Ewą byli całkowitymi rozbitkami, bez środków do życia, niemal bez ubrania, daleko od własnego domu i bez żadnej nadziei [...].

źródło: Alexandra Richie: Warszawa 1944. Tragiczne Powstanie (books.google.pl)

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rozbitek
rozbitkowie
ndepr
rozbitki
depr
D. rozbitka
rozbitków
C. rozbitkowi
rozbitkom
B. rozbitka
rozbitków
N. rozbitkiem
rozbitkami
Ms. rozbitku
rozbitkach
W. rozbitku
rozbitkowie
ndepr
rozbitki
depr

3. samochód

Definicja

wrak samochodu rozbitego na drodze

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  wrak

Cytaty

Obleciał mnie strach, że ktoś inny uderzy w mojego poloneza - rozbitka, ale nikt nie nadjechał.

źródło: NKJP: (sś): Romeo na drzewie, Gazeta Krakowska, 2004-09-10

Wtedy naprawdę trzeba się dobrze zastanowić, czy lepiej nie oddać takiego auta na złom. Najczęściej jednak klienci się upierają i każą naprawiać. Albo też sprzedają rozbitka handlarzom.

źródło: NKJP: Paweł Wodniak: Niebezpieczne rzęchy, Gazeta Krakowska, 2003-11-20

Również jeśli nie mamy doświadczenia w naprawie samochodów, nie powinniśmy sami kupować rozbitka. Wskazana jest pomoc fachowca i oczywiście wizyta w serwisie, nawet jeśli auto wygląda na całkiem sprawne.

źródło: NKJP: Grzegorz Burda: Czy kupić rozbitka?, Gazeta Krakowska, 2007-01-31

[...] zakaz sprowadzania aut - rozbitków pozbawił ponoć chleba 350 tysięcy osób.

źródło: NKJP: Tydzień na skróty, Dziennik Polski, 2001-05-21

Znajomy sprowadza rozbitki z zagranicy i je takie sprzedaje... jak myślicie - czy kupowanie od niego takich aut, wstawianie do warsztatu i ich potem dalej odsprzedawanie jest jeszcze opłacalne?

źródło: Internet: biznesforum.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rozbitek
rozbitki
D. rozbitka
rozbitków
C. rozbitkowi
rozbitkom
B. rozbitka
rozbitki
N. rozbitkiem
rozbitkami
Ms. rozbitku
rozbitkach
W. rozbitku
rozbitki
Data ostatniej modyfikacji: 29.06.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json