UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

regent

Chronologizacja

1586, SStp
Por. rejent

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. regent
regenci
ndepr
regenty
depr
D. regenta
regentów
C. regentowi
regentom
B. regenta
regentów
N. regentem
regentami
Ms. regencie
regentach
W. regencie
regenci
ndepr
regenty
depr

Pochodzenie

niem. Regent

z fr. régent

< łac. regēns 'rządzący'

1. w monarchii

Definicja

osoba sprawująca władzę w królestwie w okresie niepełnoletności króla

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa władza państwowa

Połączenia

  • nowy regent
  • regent Filip II Burbon-Orleański
  • regent (księstwa) Antiochii, Cypru, Francji, Królestwa Jerozolimskiego
  • książę i regent
  • książę regent
  • funkcja, obowiązki, rola, urząd, władza; tytuł regenta
  • być, ogłosić się, zostać; mianować regentem
  • uznać za regenta
  • rządzić jako regent; sprawować władzę jako regent

Cytaty

Obejmujący władzę regent Filip Orleański rozwiązuje dwór w Wersalu, przenosi się do Paryża i - jak na rozpustnika przystało - oddaje się hulankom i najbardziej powierzchownej realizacji starej łacińskiej maksymy carpe diem.

źródło: NKJP: Piotr Sarzyński: Pustki w buduarze, Polityka, 2009-02-28

Wobec jej małoletności ster rządów w państwie dzierżyli możnowładcy małopolscy [...], jednakże nie powołano regenta, ponieważ, jak pisze Jan Długosz, wszystko co mówiła lub czyniła znamionowało sędziwego wieku powagę .

źródło: NKJP: Internet

Po powrocie od Paryża doradzał regentowi [...] w sprawach handlowych.

źródło: NKJP: Internet

Po śmierci Borysa, 28 sierpnia 1943 roku, został przez parlament bułgarski ogłoszony regentem, do czasu osiągnięcia pełnoletności przez Symeona II, syna Borysa III.

źródło: NKJP: Internet

Tutanchamon zasiadł na tronie w wieku około ośmiu lat. Młody władca potrzebował wsparcia w sprawowaniu władzy. W jego imieniu powołano regentów [...].

źródło: NKJP: Internet

2. w sądzie

Definicja

w dawnych czasach urzędnik sprawujący opiekę nad kancelarią i archiwum sądowym

Warianty

  • rejent

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa sąd

Cytaty

Był synem Leopolda Andrzeja (ur. krótko przed 16 listopada 1723, zm. 11 stycznia 1793), regenta ziemskiego poznańskiego a później grodzkiego krakowskiego, dziedzica Glinna z Okalewem [...].

źródło: NKJP: Internet

Najwyższą warstwę palestrantów stanowili patroni (zastępcy procesowi, czyli adwokaci) i dependenci (pomocnicy patronów), niżej stali regenci (rejenci) przyjmujący wpisy do ksiąg sądowych, opiekujący się kancelarią i archiwum [...].

źródło: NKJP: Urszula Augustyniak: Historia Polski 1572-1795, 2008

Pełnił więc urząd grodzki ważne funkcje o charakterze notarialnym, a kancelarie grodzkie stały się rozbudowanymi urzędami z regentami na czele.

źródło: NKJP: Wojciech Witkowski: Historia administracji w Polsce 1764-1989, 2007

W razie nieobecności przy królu pieczętarzy odpowiedzialność za bieżącą obsługę kancelarii przejmowali sekretarze wielcy i regenci, podlegli im pisarze (notariusze) wywodzący się z drobnej szlachty, a nawet mieszczaństwa, oraz część sekretarzy królewskich.

źródło: NKJP: Urszula Augustyniak: Historia Polski 1572-1795, 2008

[...] został wykreowany [...] na czołowego teoretyka ruchu ultrarojalistycznego, skierowanego przeciwko liberalnym reformom Ludwika XVIII we Francji, a szczególnie Karcie Konstytucyjnej z 1814 r. W tym też czasie został mianowany na regenta kancelarii królewskiej monarchii sabaudzkiej.

źródło: NKJP: Internet

Data ostatniej modyfikacji: 15.10.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json