UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

grajdoł

rzadziej grajdół

Chronologizacja

1966, SJPDor

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. grajdoł
grajdoły
D. grajdoła
grajdołu
grajdołów
C. grajdołowi
grajdołom
B. grajdoł
grajdoły
N. grajdołem
grajdołami
Ms. grajdole
grajdołach
W. grajdole
grajdoły

Pochodzenie

Pochodzenie niejasne. Być może istnieje związek z gwarowym grajdoła 'maruda', grajdolić, a to od gwarowego grajdać się 'niezgrabnie leźć, źle tańczyć' (Bańk).

1. miejscowość

Definicja

pot.  pejorat. 
niewielka, prowincjonalna miejscowość, pozbawiona dostępu do współczesnych osiągnięć cywilizacji

Warianty

  • rzadziej grajdół

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka wieś

Relacje znaczeniowe

synonimy:  grajdołek, pipidówa, pipidówek, pipidówka

Cytaty

Zróbcie coś! Miasto się nie rozwija, byliśmy i jesteśmy grajdołem, a radni, zamiast myśleć o mieście, podnoszą pensję prezydentowi!

źródło: NKJP: (o): Czy prezydentowi należy się podwyżka?, Życie Podkarpackie, 2008-11-06

Oto bowiem nawet w takim grajdole, jak Wadowice, liczącym sobie niecałe dwadzieścia tysięcy dusz, ożyła cenzura. Tak, tak. To nie żart. W rolę inkwizytora z Mysiej wcieliła się nasza starościna.

źródło: NKJP: Umysły kontrolowane, Dziennik Polski, 2008-04-04

- Odkąd pamiętam, tu zawsze była bida - wspomina. - Taki zapyziały grajdoł, gdzie nawet wrony przylatywać nie chciały. Słabe rozdrobnione ziemie, trochę owsa, żyta i kartofli. Pszenica rosnąć nie chce.

źródło: NKJP: Jacek Brzuszkiewicz: Każdy chodzi zamyślony, Gazeta Wyborcza, 1995-10-26

Co jak co, ale stewardesy ostatnio się bardzo popsuły. Dawniej był to prestiżowy zawód pozwalający wielu ładnym dziewuchom wyrwać się z zapyziałych grajdołów w świat. Teraz chyba stracił swą kusicielską moc i pokłady samolotów zaludniają jakieś kaszany i balerony.

źródło: NKJP: Andrzej Horubała: Farciarz, 2003

Bandurko mówił, że do naszej budy można dojść też przez Czetwertne. Widziałem to zresztą na mapie. Postanowiłem iść górą doliny, trzymać się skraju lasu, tak żeby psy i zapalające się akurat światła mieć po lewej ręce. Nawet udało nam się zobaczyć ten grajdół. Pięć oddalonych od siebie chałup, jakieś chlewiki i stodoły, szopy na siano na łąkach na przeciwległym stoku. Psy nie szczekały na nas. One szczekały bez przerwy. Nikt nas nie mógł widzieć. D

źródło: NKJP: Andrzej Stasiuk: Biały kruk, 1995

2. środowisko

Definicja

pot.  pejorat. 
zamknięte środowisko, odizolowane od reszty społeczeństwa, charakteryzujące się ciasnotą poglądów

Warianty

  • rzadziej grajdół

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  grajdołek

Cytaty

- Kiedy przebywa się stale w grajdole rządowo-sejmowym, można stracić poczucie rzeczywistości (...).

źródło: NKJP: Dziennik Polski, 2001-09-21

O polskich politykach nie ma pochlebnej opinii. - Ten grajdoł ciągle decyduje o naszych sprawach - wyznał.

źródło: NKJP: Zatrudnia byłych ministrów, Dziennik Polski, 2003-09-25

Nie pomnę już, jakim sposobem, bez grosza przy duszy, dostał się do Paryża, a tam się zaczepił, przygarnięty przez Sewka [Seweryna] Blumsztajna, przy biurze informacyjnym „Solidarności”. Wkrótce wszystkich znał, cały polsko-paryski grajdoł, i o wszystkim miał swoje bystre zdanie, co nie każdemu było w smak, to prawda.

źródło: NKJP: Jerzy Jedlicki: Julio, Gazeta Wyborcza, 1992-09-08

Ludzie są różni. Większość spoza SKPG, choć zdarzało się, że jeździli głównie przewodnicy albo kursanci. Więc mówiło się: „hermetyczny grajdół ” ani „towarzystwo wzajemnej adoracji”. Teraz wszyscy się szybko integrują.

źródło: NKJP: Góry po robocie, Dziennik Polski, 2008-06-14

3. na plaży

Definicja

pot. 
wgłębienie zrobione na plaży w piasku w celu odseparowania się od innych plażowiczów oraz osłony przed wiatrem

Warianty

  • rzadziej grajdół

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny urlop i wypoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:  grajdołek

Cytaty

Każdy chce leżeć bliżej schodów na plażę, gdyby trzeba było pójść po flądrę smażoną. Albo piwa więcej dokupić. Dwuletni Marcinek widzi morze pierwszy raz. Bawi się w grajdole wśród wczorajszych puszek po piwie.

źródło: NKJP: Marcin Kołodziejczyk: W okolicznościach przyrody, Polityka, 2005-08-20

[...] jestem sobie na wakacjach nad morzem, z rodziną i przyjaciółmi leżymy w grajdole, nieopodal bawią się dzieci, jak to na plaży, opowiadamy sobie zabawne historie, śmiejemy się, aż tu nagle z sąsiedniego grajdołu dochodzi głos: „Ojej, zobacz, przecież to pani Imbryczek, i jaka podobna”.

źródło: NKJP: Maria Zawała: Codziennie zaczynam od początku, Dziennik Zachodni, 2005-03-19

Rano zawsze wszyscy byli na plaży, ogromne grajdoły wykopane w piasku pełne były znajomych.

źródło: NKJP: Monika Żeromska: Wspomnienia, 2007

Dopiero około dziesiątej burzył się nietknięty stopą porządek, gdy w białym piachu na swoje stanowiska szły rodziny z dziećmi, zaczynało się okopywanie miejsc, kopanie grajdołów, mocowanie parasoli, parawanów, czy tylko budowanie wałów, sypkiej osłony przed wiatrem.

źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Fausta, 2010

[...] nie wiem, jak inni, ale my zawsze wybieraliśmy nad morzem takie miejsca, gdzie najbliższy grajdół był co najmniej 50 metrów od nas, więc nikt nas z bliska nie oglądał i nikt obcy nad po kocu nie spacerował.

źródło: NKJP: Internet

Data ostatniej modyfikacji: 27.10.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj