UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

gładko

Chronologizacja

XV w., SStp

Odmiana

część mowy: przysłówek

stopień równy gładko
stopień wyższy gładziej

Pochodzenie

Zob. gładki

1. ociosany

Definicja

w taki sposób, że powierzchnia czegoś jest równa i pozbawiona chropowatości

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii cechy dotykowe

Cytaty

Obok leżały całe sterty gładko ociosanych kamieni.

źródło: NKJP: Halina Rudnicka: Uczniowie Spartakusa, 1951

Pod pachą każdy ma kijek maleńki, wystrugany gładko, którym można by poruszać te figurki wypchane pół na pół trocinami i muzyką.

źródło: NKJP: Witold Kozłowski: Konkurs Sztuki i Narodu?, Gazeta Wyborcza, 1998-12-04

Ma gładko ogoloną podłużną twarz, brodę wysuniętą do przodu.

źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Złodziejka pamięci, 1998

2. pomalowany

Definicja

w jednolitym kolorze, pozbawionym wzorów

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii wzory

Cytaty

W razie popełnienia błędu rysunkowego, zmywał ścierką malowidło z gładkiego podłoża, tj. z szafy pomalowanej gładko na jednolity ton kremowy.

źródło: NKJP: Tadeusz Seweryn: Orawski orbis pictus, Polska Sztuka Ludowa, nr 2, 1960

Na wielkiej Biennale Młodych, gdzie 42 kraje ubiegały się o nagrodę Paryża, którą otrzymał Jan Lebenstein, tenże Klein wystawił znowu płótno gładko niebieskie.

źródło: NKJP: Józef Czapski: Patrząc, 1996

3. uczesany

Definicja

w taki sposób, by włosy nie były rozwichrzone i przylegały do głowy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

Cytaty

Na gładko uczesanych włosach można sobie zażyczyć zrobienie tatuażu, czyli wykonanie kolorowym lakierem jakiegoś rysunku wg szablonu, np. gwiazdki.

źródło: NKJP: Głowa z tatuażem, Dziennik Polski, 1998-12-31

Jaskółka to fryzura gładko zaczesana do tyłu, a fasonowa cechuje się niskim strzyżeniem, gładką szyją i cyrklem za uchem.

źródło: NKJP: Katarzyna Skrzypek: Cyrkiel za uszami, Dziennik Zachodni, 2005-03-31

Idą szeregiem, wymyte buzie, dziewczęta splotły gładko warkoczyki, chłopcy wystrzyżeni prawie do zera.

źródło: NKJP: Teresa Bojarska: Świtanie, przemijanie, 1996

4. wygrany

Definicja

tak, że wykonanie, pokonanie lub zdobycie czegoś nie odbywa się bez trudności i nie trzeba w to wkładać dużo wysiłku

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  łatwo

Połączenia

  • gładko ograć, pokonać, poradzić sobie, uporać się, wygrać, zwyciężyć; coś idzie, poszło, przebiegło gładko

Cytaty

Cały ten wstęp wypowiedziałem niesłychanie gładko i ze swadą, jakbym całe życie nic innego nie robił, tylko wygłaszał prelekcje.

źródło: NKJP: Stanisław Dygat: Jezioro Bodeńskie, 1946

Wszystko poszło gładko. Nie zdarł ze mnie.

źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Złodziejka pamięci, 1998

W Mińsku już w pierwszej walce gładko rozprawił się z brązowym medalistą olimpiady w Sydney Estończykiem Indrekiem Pertelsonem.

źródło: NKJP: Tomasz Mucha: Już się tak nie spala, Trybuna Śląska, 2002-04-10

5. przegrany

Definicja

nie stawiając większego oporu

Noty o użyciu

Zwykle używane w kontekstach związanych z walką sportową.

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

  • gładko przegrać, ulec

Cytaty

Olsztynianie gładko przegrali pierwszego seta.

źródło: NKJP: (wow): Zupełny brak bloku, Dziennik Zachodni, 2001-07-24

Koszykarki Wisły gładko uległy w Gdyni mistrzyniom Polski, będąc równorzędnymi przeciwniczkami jedynie w I i IV kwarcie.

źródło: NKJP: Bez złudzeń, Dziennik Polski, 2001-01-08

Data ostatniej modyfikacji: 06.08.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json