UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

gładź

Chronologizacja

1929, SJPDor

Pochodzenie

Zob. gładzić

1. wody

Definicja

książk. 
gładka powierzchnia czegoś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii cechy dotykowe

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  powierzchnia

Połączenia

  • gładź rzeki, wody

Cytaty

Na rozmazanym czerwonawym tle przez jedno mgnienie wyrosły sylwetki barokowych hełmów i poszczerbionych ceglanych wież starego miasta, liściaste korony drzew, sina gładź rzeki, trzciny przy pokruszonej ceglanej obmurówce bulwaru.

źródło: NKJP: Piotr Siemion: Niskie Łąki, 2000

Lądujemy w Lalibeli. Gładź lotniska, jasnocementowa płaszczyzna skąpana w świetle słonecznego jupitera, przypomina lodowisko albo upuszczoną przez Atlasa, a następnie pieczołowicie wygładzoną chusteczkę.

źródło: NKJP: Ignacy Karpowicz: Nowy kwiat cesarza (i Pszczoły), 2007

W Stefanowej Dolinie, śródleśnej polanie o stromych brzegach, jeździło się jak w kotle, w kopnym nawianym śniegu, a na Przymiarkach, obok łemkowskiej wsi Wólka, zwiany wiatrem śnieg tworzył zaspy na przemian z wyślizganą gładzią szreni, na której rozjeżdżały się nawet narty okute stalowymi listwami.

źródło: NKJP: Ryszard Sługocki: Na przekór i na bakier, 2008

Nagły zacisk mrozu pokrywał tę miękką, namokłą warstwę lustrzaną gładzią i nasi wyczynowcy wykonywali efektowne piruety na łyżwach.

źródło: NKJP: Marek Nowakowski: Powidoki, 2010

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. gładź
gładzie
D. gładzi
gładzi
C. gładzi
gładziom
B. gładź
gładzie
N. gładzią
gładziami
Ms. gładzi
gładziach
W. gładzi
gładzie

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + gładź +
CZEGO
bez ograniczeń + gładź +
JAKA

2. cylindra

Definicja

techn. 
gładko wyszlifowana powierzchnia maszyny, narzędzia lub jakiegoś przedmiotu

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii cechy dotykowe

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny budowa urządzeń i maszyn

Cytaty

To ślizgi zadecydują, czy jazda sprawi nam przyjemność. Drobne rysy nie stanowią problemu. Zdaniem Stebnickiego każdy pracownik serwisu narciarskiego będzie w stanie je usunąć z gładzi ślizgu.

źródło: NKJP: Mirosław Łukaszuk: Czyrna rusza!, Trybuna Śląska, 2004-01-17

Prześwit kanału zmniejsza się nieco, o ok. 5 – 6 mm, ale gładź wnętrza, a co za tym idzie – prędkość przepływu wody czy ścieków jest większa.

źródło: NKJP: (Węg): Bez wykopu, Gazeta Wrocławska, 2002-11-19

Jeżeli wskazania znacznie odbiegają od normy, to znaczy, że elementy silnika (pierścienie, tłoki, gładzie cylindrów) są mocno zużyte i motor nadaje się jedynie do kapitalnego remontu.

źródło: NKJP: (JGK): Kondycja silnika, Gazeta Wrocławska, 2002-08-07

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. gładź
gładzie
D. gładzi
gładzi
C. gładzi
gładziom
B. gładź
gładzie
N. gładzią
gładziami
Ms. gładzi
gładziach
W. gładzi
gładzie

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + gładź +
CZEGO

3.a materiał

Definicja

bud. 
materiał służący do wyrównywania ścian lub innych powierzchni budowlanych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo materiały, narzędzia i maszyny budowlane

Połączenia

  • biała gładź; gładź gipsowa, szpachlowa

Cytaty

Klienci w naszym sklepie najczęściej kupują białą gładź szpachlową [...].

źródło: NKJP: Agnieszka Leska: Dziennik budowy, Dziennik Bałtycki, 2000-08-01

Nieznany sprawca włamał się do budynku gospodarskiego przy kościele pw. św. Katarzyny w Opolu. Ukradł 10 worków gładzi szpachlowej.

źródło: NKJP: (rokw): Tydzień w skrócie, Trybuna Śląska, 2004-11-05

Kilka lat temu nieszczęśni właściciele spartaczonych tynków musieli sporo się nachodzić zanim zdobyli dobrą gładź tynkową. Dzisiaj w każdym sklepie z chemią budowlaną znajdą duży wybór produktów do naprawy i wyrównywania ścian.

źródło: NKJP: Jerzy Kastura: Dopieszczanie tynków, Gazeta Krakowska, 2003-12-11

Właśnie remontuję mieszkanie. Zakupiłem gładzie gipsowe, farby. Czeka mnie też wymiana posadzek.

źródło: NKJP: Agnieszka Zielińska: VAT w zasięgu ręki, Dziennik Zachodni, 2005-09-01

Wszyscy zaangażowani w remont ośrodka są bardzo chętni do pracy, obawiają się jednak, ze zabraknie im materiałów. Potrzebne są narzędzia, farby, gładzie, kleje, glazura, cement, wapno, piasek, płyty regipsowe, wykładziny, drzwi, okna.

źródło: NKJP: Jerzy Piska: Poradnik podatnika, 2003-12-16

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. gładź
gładzie
D. gładzi
gładzi
C. gładzi
gładziom
B. gładź
gładzie
N. gładzią
gładziami
Ms. gładzi
gładziach
W. gładzi
gładzie

3.b wyrób

Definicja

bud. 
warstwa wyrównawcza wykonana z gładzi - materiału

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo materiały, narzędzia i maszyny budowlane

Połączenia

  • gładź gipsowa, tynkowa
  • gładź na ścianach
  • położyć gładź

Cytaty

Czy farbą emulsyjną można malować świeżą gładź gipsową i czy konieczne jest gruntowanie podłoża?

źródło: NKJP: (ST): Porady, Gazeta Poznańska, 2004-01-12

Kurz, gruz, ale potem gładź na ścianach i podłoga równa jak lustro.

źródło: NKJP: „Jatki” będą jak nowe, Dziennik Polski, 2003-08-09

W łazienkach i kuchniach znajduje się terakota, w pokojach panele bukowe. Na ścianach położono gładzie gipsowe.

źródło: NKJP: (ALA): Pod jednym dachem, Dziennik Bałtycki, 2001-07-20

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. gładź
gładzie
D. gładzi
gładzi
C. gładzi
gładziom
B. gładź
gładzie
N. gładzią
gładziami
Ms. gładzi
gładziach
W. gładzi
gładzie

Inne uwagi

Zwykle lp

Data ostatniej modyfikacji: 04.08.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json