Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
handryczę się |
handryczymy się |
|||
| 2 os. |
handryczysz się |
handryczycie się |
|||
| 3 os. |
handryczy się |
handryczą się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
handryczyłem się +(e)m się handryczył |
handryczyłam się +(e)m się handryczyła |
handryczyłom się +(e)m się handryczyło |
handryczyliśmy się +(e)śmy się handryczyli |
handryczyłyśmy się +(e)śmy się handryczyły |
| 2 os. |
handryczyłeś się +(e)ś się handryczył |
handryczyłaś się +(e)ś się handryczyła |
handryczyłoś się +(e)ś się handryczyło |
handryczyliście się +(e)ście się handryczyli |
handryczyłyście się +(e)ście się handryczyły |
| 3 os. |
handryczył się |
handryczyła się |
handryczyło się |
handryczyli się |
handryczyły się |
bezosobnik: handryczono się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się handryczył będę się handryczyć |
będę się handryczyła będę się handryczyć |
będę się handryczyło będę się handryczyć |
będziemy się handryczyli będziemy się handryczyć |
będziemy się handryczyły będziemy się handryczyć |
| 2 os. |
będziesz się handryczył będziesz się handryczyć |
będziesz się handryczyła będziesz się handryczyć |
będziesz się handryczyło będziesz się handryczyć |
będziecie się handryczyli będziecie się handryczyć |
będziecie się handryczyły będziecie się handryczyć |
| 3 os. |
będzie się handryczył będzie się handryczyć |
będzie się handryczyła będzie się handryczyć |
będzie się handryczyło będzie się handryczyć |
będą się handryczyli będą się handryczyć |
będą się handryczyły będą się handryczyć |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
handryczmy się |
|
| 2 os. |
handrycz się |
handryczcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
handryczyłbym się bym się handryczył |
handryczyłabym się bym się handryczyła |
handryczyłobym się bym się handryczyło |
handryczylibyśmy się byśmy się handryczyli |
handryczyłybyśmy się byśmy się handryczyły |
| 2 os. |
handryczyłbyś się byś się handryczył |
handryczyłabyś się byś się handryczyła |
handryczyłobyś się byś się handryczyło |
handryczylibyście się byście się handryczyli |
handryczyłybyście się byście się handryczyły |
| 3 os. |
handryczyłby się by się handryczył |
handryczyłaby się by się handryczyła |
handryczyłoby się by się handryczyło |
handryczyliby się by się handryczyli |
handryczyłyby się by się handryczyły |
bezosobnik: handryczono by się
bezokolicznik: handryczyć się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
handrycząc się
gerundium: handryczenie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | handryczenie się |
handryczenia się |
| D. | handryczenia się |
handryczeń się |
| C. | handryczeniu się |
handryczeniom się |
| B. | handryczenie się |
handryczenia się |
| N. | handryczeniem się |
handryczeniami się |
| Ms. | handryczeniu się |
handryczeniach się |
| W. | handryczenie się |
handryczenia się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: handryczący się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | handryczący się |
handryczący się |
handryczący się |
handryczące się |
handrycząca się |
| D. | handryczącego się |
handryczącego się |
handryczącego się |
handryczącego się |
handryczącej się |
| C. | handryczącemu się |
handryczącemu się |
handryczącemu się |
handryczącemu się |
handryczącej się |
| B. | handryczącego się |
handryczącego się |
handryczący się |
handryczące się |
handryczącą się |
| N. | handryczącym się |
handryczącym się |
handryczącym się |
handryczącym się |
handryczącą się |
| Ms. | handryczącym się |
handryczącym się |
handryczącym się |
handryczącym się |
handryczącej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | handryczący się |
handryczący się |
handryczące się |
handryczące się |
| D. | handryczących się |
handryczących się |
handryczących się |
handryczących się |
| C. | handryczącym się |
handryczącym się |
handryczącym się |
handryczącym się |
| B. | handryczących się |
handryczących się |
handryczących się |
handryczące się |
| N. | handryczącymi się |
handryczącymi się |
handryczącymi się |
handryczącymi się |
| Ms. | handryczących się |
handryczących się |
handryczących się |
handryczących się |
Pochodzenie
niem. hadern 'skarżyć się'
Postać handryczyć należy tłumaczyć kontaminacją z wyrazem chandra (zob.).
Definicja
Noty o użyciu
Używana bywa również forma chandryczyć się, której nie odnotowują słowniki ortograficzne języka polskiego.
Warianty
- rzadziej chandryczyć się
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | gryźć się, ujadać się, użerać się | |
| hiperonimy: | kłócić się |
Cytaty
|
Dwa lata nauki w Akademii to dwa lata ciągłych awantur, drak, kłótni i konfliktów. Walery handryczył się ze wszystkimi i o wszystko, nie przepuścił nikomu [...]. źródło: NKJP: Jacek Hugo-Bader: Cały zbudowany jestem z ran, Gazeta Wyborcza, 1997-04-11 |
|
|
Nie można z nią było dyskutować, bo się zaperzała i krzyczała, że my wszyscy jesteśmy głupi. Handryczyła się z matką o każdy grosz na utrzymanie. źródło: NKJP: Ryszard Sługocki: Na przekór i na bakier, 2008 |
|
|
Temu, kto mimo wszystko decyduje się walczyć, przypina się łatkę pieniacza, handryczącego się o drobiazgi i zajmującego cenny czas wymiarowi sprawiedliwości. źródło: NKJP: Na dwóch kółkach, Dziennik Polski, 2003-06-05 |
|
|
Wczesnym rankiem przed poranną mszą na placyku przed kościołem ustawiają się dwie kobiety: jedna z niemowlęciem na ręku, druga z małym kalekim chłopczykiem. Nie są do siebie nastawione miłosiernie i handryczą się o lepsze miejsce, co najmniej jak prostytutki o swój rewir. źródło: NKJP: Maria de Hernandez-Paluch: Wspieranie... na ulicy, Gazeta Krakowska, 2005-09-15 |
|
|
Z dolnego pokładu „Bomassy” trzeci dzień płyną wrzaski kobiet i przekleństwa mężczyzn. Celnicy Urzędu Wód i Lasów chandryczą się o każdy kilogram mięsa krokodyli, o każdą wędzoną małpę, każdą tuszę antylopy. źródło: NKJP: Olga Stanisławska: Rzeka, jak wielki wąż, Gazeta Wyborcza, 1996-09-20 |
Składnia
|
+ | handryczyć się | + |
z KIM +
(o CO)
|
| Rzpl | + | handryczyć się | + |
(o CO)
|