UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

paskudnik

Chronologizacja

1 połowa XVII w., Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. paskudnik
paskudnicy
ndepr
paskudniki
depr
D. paskudnika
paskudników
C. paskudnikowi
paskudnikom
B. paskudnika
paskudników
N. paskudnikiem
paskudnikami
Ms. paskudniku
paskudnikach
W. paskudniku
paskudnicy
ndepr
paskudniki
depr

Pochodzenie

Zob. paskuda

1. człowiek

Definicja

pot. 
osoba, której wygląd lub zachowanie bardzo nie podoba się mówiącemu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

Relacje znaczeniowe

synonimy:  paskuda

Cytaty

– Gdy powiedziałam, że zdaję do szkoły teatralnej, bunt zapanował w rodzinie. Twierdzili, że tam mogę spotkać tylko paskudników i rozpustników.

źródło: NKJP: Małgorzata: Derwich: Małe sukcesy, Polska Głos Wielkopolski, 2004-01-23

Rzeczywiście prawo stanowi, że darowiznę można cofnąć, o ile obdarowany nie zachowuje się wobec darującego zgodnie z zasadami przyzwoitości. Pani Ludmile pozostało tylko udowodnić, że syn to niewdzięcznik i paskudnik. Domniemany niewdzięcznik Krzysztof, jak tylko otrzymał sądowe zgłoszenie, że jest stroną w sprawie, wysłał do Temidy list. Stanowczo i kategorycznie zaprzeczył, jakoby wyrządził matce jakąkolwiek krzywdę.

źródło: NKJP: Andrzej Plęs: Jak to w rodzinie…, Gazeta Krakowska, 2004-12-08

Ostatnio, jak jej powiedziałam nie wolno, to jak mi „liścia” sprzedała, że mi okulary spadły aż. No taki mały paskudnik, a pies jak ją widzi, to ucieka tak szybko, że aż po parkiecie się ślizga.

źródło: Internet: dobramama.pl

2. paskudztwo

Definicja

pot. 
coś, co bardzo nie podoba się mówiącemu, bo jest brzydkie, niesmaczne lub bolesne, nieprzyjemne pod względem fizycznym, emocjonalnym lub moralnym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:  paskuda, paskudztwo

Cytaty

Wystarczy zostawić pole odłogiem, by w drugim roku zarosło kolczastymi roślinami [...]. Jesienią wysypią tysiące nasion zaopatrzonych w lotny, biały puch, które poszybują w przestrzeń, zdobywając nowe tereny. Pozbyć się ich można jedynie pracując ciężko kosą i paląc w ogniu wycięte chwasty. Są momenty, kiedy kolczasty paskudnik wygląda pięknie: obsypany dużymi główkami fioletowych kwiatów zwabia setki pszczół i motyli.

źródło: NKJP: Grzegorz Tabasz: Leśny dziennik, Dziennik Polski, 2005-10-15

Kiedy latem po ukąszeniu osy zmarła znana aktorka, ludzie zaczęli pytać o strzykawki z adrenaliną. Nie wspomnę już o świetnym interesie, jaki od lat robią producenci środków podobno odstraszających kleszcze. Wielkie zdjęcia kleszczy - paskudników, często publikowane w niektórych gazetach, wywoływały co najmniej mdłości.

źródło: NKJP: Wielkie oczy, Dziennik Polski, 2006-09-18

Długo się zastanawiałem, czy opowiedzieć wam - a co gorsza zaprezentował jego obrazek - o najbardziej paskudnym grzybie świata. Wygląd owocnika wiernie odpowiada łacińskiej nazwie grzyba: Phallus impudicus, czyli po naszemu właśnie sromotnik bezwstydny. Jak nasi przodkowie owego paskudnika w lesie napotykali, zapewne odwracali zgorszeni wzrok.

źródło: NKJP: Grzegorz Tabasz: Tylko dla dorosłych, Dziennik Polski, 2008-11-22

3. zwyczaj ludowy

Definicja

etn. 
słomiana kukła, którą - zgodnie z dawnym zwyczajem ludowym w południowej Polsce - młodzi chłopcy zostawiali przed domami panien, których nie lubili

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja zwyczaje i obyczaje

Cytaty

Nie zawsze [...] dziewczęta zdążyły z porządkami. Był to wstyd dla takiej panny, dlatego musiała się w pewien sposób okupić, np. postawić jakiś poczęstunek. Śmieciowanie było formą zaręczyn lub przynajmniej zalotów. Nielubianym dziewczętom kawalerowie przeważnie dokuczali, podrzucając słomianą kukłę, zwaną paskudnikiem. Opierali ją o drzwi, wieszali na dachach, drzewach, tak, aby wszyscy mieszkańcy ją widzieli. Kiedy ludzie szli do kościoła, wiedzieli, że u takiej panny panuje bałagan.

źródło: NKJP: Elżbieta Kurowska: Karnawał czas zacząć, Dziennik Polski, 2008-01-04

Pannom nielubianym przynoszono kukły, tzw. paskudniki, które wieszano w niedostępnych miejscach, najczęściej na rosnącym koło domu drzewie, a na drogę prowadzącą do domu wysypywano plewy lub słomę. Dziewczynę, której zrobiono taką przykrą niespodziankę, cała wieś brała na języki.

źródło: NKJP: Stare zwyczaje bożonarodzeniowe, Dziennik Polski, 2000-12-23

Data ostatniej modyfikacji: 30.12.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json