UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

epigraf

Chronologizacja

1 połowa XVII w., Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. epigraf
epigrafy
D. epigrafu
epigrafów
C. epigrafowi
epigrafom
B. epigraf
epigrafy
N. epigrafem
epigrafami
Ms. epigrafie
epigrafach
W. epigrafie
epigrafy

Pochodzenie

gr. epigraphḗ 'napis'

1. literacki

Definicja

lit. 
cytat z jakiegoś utworu lub aforyzm poprzedzający inne dzieło

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka literatura

Relacje znaczeniowe

synonimy:  motto

Cytaty

Nick Cave w gruncie rzeczy uprawia teologię negatywną. Nie przypadkiem „Króla Inkaustu” poprzedza epigraf z „Księgi Hioba”: „I tylko ja uszedłem z życiem, by ci o tym donieść”.

źródło: NKJP: Tadeusz Komendant: Dołowanie, Gazeta Wyborcza, 1997-04-08

Nowy tom Hłaski ozdobiony jest epigrafem z Gogola, mającym w sobie coś przekornego, niemal wyzywającego: „Jeden u nas porządny człowiek - prokurator, a i ten, prawdę mówiąc, świnia”.

źródło: NKJP: Jerzy Stempowski: Szkice literackie. Klimat życia i klimat literatury: 1948-1967, 2001

Co oznacza fraza „Studnia Demokryta”? Znajduje się w epigrafie opowiadania A.E. Poe „W bezdni Maelstromu”.

źródło: NKJP: Internet

[...] to więc, co prawdziwie pochodzi od tego prawdziwego człowieka [...] zostało w ciągu wieków i tysiącleci rozgrabione doszczętnie [...] na efektowne powiedzonka, wtręty, cytaty, dedykacje, motta, maksymy, przysłowia, epigrafy [...].

źródło: NKJP: Edward Stachura: Fabula rasa, 2006

Nie przypadkiem czeski pisarz wybiera jako jeden z epigrafów do swej powieści zdanie Fiodora Dostojewskiego: „To, co większość nazywa fantastycznym i wyjątkowym, dla mnie tworzy samą istotę rzeczywistości”.

źródło: NKJP: Leszek Engelking: Surrealizm, underground, postmodernizm: Szkice o literaturze czeskiej, 2001

2. historyczny

Definicja

hist. 
napis wykuty w kamieniu lub wyryty w metalu lub drewnie, pochodzący z dawnych czasów

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język pisanie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  inskrypcja
hiperonimy:  napis

Cytaty

Istnieje też tzw. kamień tyburtyński [...] odkryty w 1764, na którym umieszczony jest fragment łacińskiego epigrafu, mówiący o karierze nieznanego nam senatora rzymskiego z czasów cesarza Augusta.

źródło: NKJP: Internet

[...] głaz ma 2 metry wysokości, 16 metrów w obwodzie. Wyryto w nim nieodczytany do dzisiaj epigraf.

źródło: NKJP: Internet

Badaniem epigrafów zajmuje się epigrafika.

źródło: NKJP: Internet

Data ostatniej modyfikacji: 09.01.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json