UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zatonąć

Chronologizacja

1420, SStp
Datacja przybliżona

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zatonę
zatoniemy
2 os. zatoniesz
zatoniecie
3 os. zatonie
zatoną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zatonąłem
+(e)m zatonął
zatonęłam
+(e)m zatonęła
zatonęłom
+(e)m zatonęło
zatonęliśmy
+(e)śmy zatonęli
zatonęłyśmy
+(e)śmy zatonęły
2 os. zatonąłeś
+(e)ś zatonął
zatonęłaś
+(e)ś zatonęła
zatonęłoś
+(e)ś zatonęło
zatonęliście
+(e)ście zatonęli
zatonęłyście
+(e)ście zatonęły
3 os. zatonął
zatonęła
zatonęło
zatonęli
zatonęły

bezosobnik: zatonięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zatońmy
2 os. zatoń
zatońcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zatonąłbym
bym zatonął
zatonęłabym
bym zatonęła
zatonęłobym
bym zatonęło
zatonęlibyśmy
byśmy zatonęli
zatonęłybyśmy
byśmy zatonęły
2 os. zatonąłbyś
byś zatonął
zatonęłabyś
byś zatonęła
zatonęłobyś
byś zatonęło
zatonęlibyście
byście zatonęli
zatonęłybyście
byście zatonęły
3 os. zatonąłby
by zatonął
zatonęłaby
by zatonęła
zatonęłoby
by zatonęło
zatonęliby
by zatonęli
zatonęłyby
by zatonęły

bezosobnik: zatonięto by

bezokolicznik: zatonąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zatonąwszy

gerundium: zatonięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zatonięcie
zatonięcia
D. zatonięcia
zatonięć
C. zatonięciu
zatonięciom
B. zatonięcie
zatonięcia
N. zatonięciem
zatonięciami
Ms. zatonięciu
zatonięciach
W. zatonięcie
zatonięcia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zatonięty

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zatonięty
zatonięty
zatonięty
zatonięte
zatonięta
D. zatoniętego
zatoniętego
zatoniętego
zatoniętego
zatoniętej
C. zatoniętemu
zatoniętemu
zatoniętemu
zatoniętemu
zatoniętej
B. zatoniętego
zatoniętego
zatonięty
zatonięte
zatoniętą
N. zatoniętym
zatoniętym
zatoniętym
zatoniętym
zatoniętą
Ms. zatoniętym
zatoniętym
zatoniętym
zatoniętym
zatoniętej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zatonięci
zatonięci
zatonięte
zatonięte
D. zatoniętych
zatoniętych
zatoniętych
zatoniętych
C. zatoniętym
zatoniętym
zatoniętym
zatoniętym
B. zatoniętych
zatoniętych
zatoniętych
zatonięte
N. zatoniętymi
zatoniętymi
zatoniętymi
zatoniętymi
Ms. zatoniętych
zatoniętych
zatoniętych
zatoniętych

odpowiednik aspektowy: tonąć

1. w basenie

Definicja

stracić życie z powodu znalezienia się pod wodą i niemożności oddychania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia śmierć

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia zbiorniki wodne

Cytaty

Zdarzyło się, że podczas wiosennych roztopów Odra wylała obficie, porywając ze skarpy chatę Miłosza. Ten zdołał ocalić żonę i córkę, sam jednak zatonął w odmętach rozszalałej rzeki.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Uczeń czarnoksiężnika, 2003

Niedawno w telewizji córka marynarza, który zatonął w morzu wraz ze swoją barką, zwierzała się, że nigdy nie przypuszczała, iż będzie mieć takie marzenie: pochować ojca.

źródło: NKJP: Bianka Mikołajewska: Gdzie oni są, Polityka, 2008-11-22

[...] zdarzył się wypadek - jeden ze spadochroniarzy wyskakujących z samolotu na wysokości 4000 m po prostu zaginął. Nie wylądował. Nie wiadomo co się z nim stało, ale najprawdopodobniej zatonął w Oceanie Spokojnym.

źródło: NKJP: Andy Kovalik: 5 pytań do... Bruce’a Willisa, Mazowieckie To i Owo, 2004-08-01

Wyprawą, którą zasłynęli, było opłynięcie Przylądka Horn (2004 r.) zwanego Mount Everestem żeglarzy. Wielu znanych i doświadczonych podróżników zatonęło w jego okolicach.

źródło: NKJP: Maria Olszowska: Z ogrodu na Antarktydę, Gazeta Krakowska, 2006-08-12

Składnia

bez ograniczeń + zatonąć +
w CZYM

2. o łodzi

Definicja

przestać unosić się na wodzie i pójść na dno

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport wodny

Połączenia

  • okręt, statek zatonął; łódź zatonęła
  • zatonąć w oceanie, w Atlantyku, w Pacyfiku...

Cytaty

Duński statek z polską załogą pływający pod liberyjską banderą zatonął u wybrzeży Szwecji.

źródło: NKJP: Robert Sadowski: Martina staranowana we mgle, Życie, 2000-03-29

Wiosłowaliśmy jak szaleni, ale brzeg był wciąż daleko. I wtedy dostrzegliśmy kępę trzcin okalających małą piaszczystą wysepkę. Nasza łódź zatonęła, zanim do niej dopłynęliśmy.

źródło: NKJP: Ryszard Sługocki: Na przekór i na bakier, 2008

Mechanizmy hydrauliczne utrzymujące rampę połączoną z furtą dziobową poluzowały się i do wnętrza statku wdarły się tony wody. 155-metrowa jednostka zatonęła w niespełna godzinę, [...]

źródło: NKJP: Robert Domżał: Stalowe argumenty, Polityka, 2001-06-02

Atomowy okręt podwodny „Kursk” zatonął w niewyjaśnionych dotychczas okolicznościach 12 sierpnia na Morzu Barentsa.

źródło: NKJP: (xx): Po tragedii „Kurska”, Dziennik Bałtycki, 2011

Składnia

bez ograniczeń + zatonąć +
w CZYM

3. w błocie

Definicja

zostać zanurzonym głęboko w płynie lub w czymś grząskim

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia zbiorniki wodne

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Połączenia

  • zatonąć w bagnie, w błocie

Cytaty

Żeby zatrzeć ślad zbrodni, nic tu nie trzeba rozkuwać, rozbierać, wysadzać w powietrze. Połowa archipelagu GUŁAG już zatonęła w bagnach i w błocie.

źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: Imperium, 2005

[...] do niewielkiej cerkiewki dostawiono zakrystię, potem wysoką wieżę, a z pierwszej budowli pozostała praktycznie tylko nawa główna. Chociaż legenda głosi, że pierwotna świątynia stała w całkiem innym miejscu, tam, gdzie dziś kończą się zabudowania wsi, i za grzechy mieszkańców zatonęła w bagnie.

źródło: NKJP: (SUB): Owczary - u stóp Magury Małastowskiej, Dziennik Polski, 2005-07-23

Odkryty Zauropod został prawdopodobnie zaatakowany przez drapieżnika. - Sposób, w jaki zginął, miał wpływ na stan zachowania kości. Przypuszczalnie zatonął w błocie, które przykryło szczątki, nie dopuszczając do nich tlenu.

źródło: NKJP: Nieznany dinozaur, Dziennik Polski, 2001-02-21

Składnia

bez ograniczeń + zatonąć +
w CZYM

4. w fotelu

Definicja

zagłębić się w czymś miękkim ze wszystkich stron

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

Cytaty

Premier [...] zatonęła w fotelu i nie przejmując się obecnością mężczyzny zsunęła buty.

źródło: NKJP: Marek Oramus: Marek Oramus: „Kankan na wulkanie”, Dziennik Polski, 2008-01-02

Generalnie jednak wszyscy byli szczęśliwi, a najbardziej nasz drogi książę, który znowu mógł zatonąć w ramionach umiłowanej Matyldy.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński, Ogród miłości, 2006

Ojciec podniósł głowę, zszedł po schodkach, najpierw powoli, potem szybciej - i przystanął. Jak wmurowany. Chciała natychmiast biec do niego, rzucić mu się w ramiona, zatonąć w opiekuńczym uścisku, za którym tak długo tęskniła - ale nie mogła ruszyć się z miejsca.

źródło: NKJP: Małgorzata Musierowicz: Dziecko piątku, 1993

Składnia

bez ograniczeń + zatonąć +
w CZYM

5. w myślach

Definicja

skupić się na czymś całkowicie, zapominając o innych rzeczach

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Połączenia

  • zatonąć w marzeniach

Cytaty

- Pójdę już - szepnęłam. Wydało mi się, że Erwin pragnie samotności. - Dobrze, ale przyjdź jutro - powiedział i zatonął w rozmyślaniach, [...]

źródło: NKJP: Beata Ostrowicka: Kraina kolorów: księga intryg, 1999

Dwie kobiety zatonęły w rozmowie.

źródło: NKJP: Rafał Nowakowski: Rdza, 2008

Moja wyobraźnia nie nasuwa mi takich określeń jak Jezioro Lśniących Wód, ale też umiem całkowicie zatonąć w marzeniach.

źródło: NKJP: Ewa Smoleń: Z sekretnika małolaty - Brązowe Pióro, Co Tydzień Jaworzno, 2004-06-03

Jacek zniknął w sypialni i pewno zatonął w jakiejś książce, a Marta nie mogła znaleźć sobie miejsca.

źródło: NKJP: Kinga Dunin: Tabu, 1998

Składnia

bez ograniczeń + zatonąć +
w CZYM
Data ostatniej modyfikacji: 31.07.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json