UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

facjata

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. facjata
facjaty
D. facjaty
facjat
C. facjacie
facjatom
B. facjatę
facjaty
N. facjatą
facjatami
Ms. facjacie
facjatach
W. facjato
facjaty

Pochodzenie

wł. facciata

z wł. faccia 'twarz'

1.a poddasze

Definicja

wydzielone w bryle budynku wysunięte poddasze z oknem, kryte osobnym daszkiem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo części budowli

Relacje znaczeniowe

synonimy:  facjatka, mansarda

Połączenia

  • dom z facjatą

Cytaty

Budynek został zbudowany z drewna. W centralnym punkcie dachu znajduje się duża facjata, zakończona balkonem.

źródło: NKJP:Tomasz K. Żurawski: Drzewiej, to było pięknie . . . , Lokalna 2002-01-11

Dwory z facjatą swoją bryłą i formą bardziej się różnią od ludowego pierwowzoru. Facjata umieszczona jest pośrodku frontowej, czasami i tylnej fasady budowli. Zazwyczaj jej część górna wtopiona jest w spadek dachu, rzadko przewyższa go.

źródło: Podług nieba i zwyczaju polskiego: studia z historii architektury, sztuki i kultury ofiarowane Adamowi Miłobędzkiemu. 1988, (books.gpogle.pl)19

Cofnęła się do bramy i poczęła czytać spis mieszkańców, sprawdzając, czy interesujący ją lokatorzy rzeczywiście zajmują mieszkanie na facjacie od frontu.

źródło: Alicja Pruś: Lalki, 2013 (books.google.pl)

1.b mieszkanie

Definicja

mieszkanie na facjacie - poddaszu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo części budowli

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka dom/inne miejsca zamieszkania i ich otoczenie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  facjatka, mansarda

Cytaty

Na oficynie przylegającej bezpośrednio do frontu domu, nad trzecim piętrem, znajdowała się facjata , w której zamieszkiwało z rodzicami dwóch starszych łobuzów.

źródło: NKJP: Ryszard Sługocki: Na przekór i na bakier, 2008

Tak Bolesław Prus trwa w naszym mieście, zaglądając do byle sklepiku, wchodząc na podwórko, na schody, pokazując nam, co się dzieje za oknem facjaty albo w mieszkaniu na parterze.

źródło: NKJP: Zygmunt Kubiak: Przestrzeń dzieł wiecznych: eseje o tradycji kultury śródziemnomorskiej, 1993

Od frontu, na poddaszu, zlokalizowana była centralna facjata posiadająca pojedyncze okno.

źródło: NKJP:www.nagawki.pl

Szkodliwości te, wywołujące wilgoć, ujawniają się szczególnie w mieszkaniach suterenowych i facjatach, które nie mogą być należycie ogrzane w porze zimowej.

źródło: Internet: pielegnowanie-zdrowia.com.pl

2. fasada

Definicja

przest. 
główna frontowa ściana budynku

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo części budowli

Relacje znaczeniowe

synonimy:  fasada

Połączenia

  • facjata kościoła, kamienicy

Cytaty

Wnętrze kościoła ma wymiary: długość 33 m, szerokość - 13,5 m, wysokość - 10,4 m. Okazała facjata zachodnia zachwyca trzema gotyckimi portalami.

źródło: NKJP:Bożena Wolska: Urodziny kościoła, Gazeta Poznańska 2005-07-19

Ulica ta zachowała wiele staropolskich domów z facjatami z XVIII wieku.

źródło: NKJP: Magdalena Grzebałkowska: Ksiądz paradoks: Biografia Jana Twardowskiego, 2015

3. twarz

Definicja

pot.  żart. 
twarz - przednia część głowy człowieka

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe

Relacje znaczeniowe

synonimy:  buzia, dziób, gęba, japa, morda, ryj, twarz

Połączenia

  • zakazana facjata

Cytaty

Zaczerwienił się na całej facjacie, zgrzytnął zębami i powiedział: - Dawaj dwadzieścia [...]

źródło: NKJP: Tomek Tryzna: Idź kochaj i niech ci nie pomoże żadna na ziemi rzecz, 2010

Spójrz, Henryk – podał mu fotografię. – To moja facjata – przyznał. – Piętnaście lat miałem.

źródło: NKJP: Paulina Grych: Schiza, 2008

- Zamknij facjatę, dziadu - szczeknął Maciek Messer, omiatając wzrokiem ciasne wnętrze.

źródło: NKJP: Małgorzata Kuźmińska; Michał Kuźmiński: Sekret Kroke, 2009

Bibi nie spieszył się. Ślad wiecznego uśmiechu błąkał się po jego okolonej niewielkim zarostem, okrągłej facjacie .

źródło: NKJP: Grzegorz Mathea: IV Rzeczpospolita, 2005

Data ostatniej modyfikacji: 20.11.2019
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json