UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

gnieciuch

Chronologizacja

1856, Czas. Dodatek miesięczny, Tom 4, books.google.pl

Pochodzenie

Zob. gnieść

1. ciasto

Definicja

pot.

ciasto lub pieczywo źle wypieczone

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA ➔ Jedzenie i jego przygotowanie ➔ rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Relacje znaczeniowe

synonimy:

gniot

Cytaty

Gdzie podział się znany nam z dzieciństwa smak chleba? To pieczywo, które kupujemy dzisiaj, po kilku godzinach staje się gnieciuchem nie do zjedzenia.

źródło: NKJP: Katarzyna Wolnik: Bochenki z torebki, Dziennik Zachodni, 2007-12-19

O jakości decydują składniki. Muszą być najlepsze, nawet do popularnych drożdżówek, bo w przeciwnym razie, to nie będzie ciasto, tylko kawałek glinowatego gnieciucha.

źródło: NKJP: (KAZ): Królestwo rurek z kremem, Gazeta Krakowska, 2002-06-16

W cukiernictwie najważniejsza jest wyobraźnia, najważniejszy jest talent, dar Boży, który powoduje, że z tych samych produktów, w takich samych warunkach, jeden wypiecze gnieciucha, zakalec, przypaloną bułę, drugi - ciastkarskie arcydzieło.

źródło: NKJP: Słodka tajemnica, Dziennik Polski, 2000-04-22

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2, m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	gnieciuch	gnieciuchy
D.	gnieciucha	gnieciuchów
C.	gnieciuchowi	gnieciuchom
B.	gnieciucha gnieciuch	gnieciuchy
N.	gnieciuchem	gnieciuchami
Ms.	gnieciuchu	gnieciuchach
W.	gnieciuchu	gnieciuchy

2. kulka chlebowa

Definicja

pot.

kulka wykonana z chleba

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA ➔ Jedzenie i jego przygotowanie ➔ miejsca, osoby, przedmioty, sytuacje związane z jedzeniem

Cytaty

Biedniejsze zaś dziewczyny zastępowały koralową biżuterię imitującymi je koralami z gnieciucha chlebowego, zwanymi od materiału z jakiego były wykonywane „chlebowymi”.

źródło: Internet: krakow.miastodzieci.pl

Mama zadowoliła się kromką ze środka. Zjadłem swój kawałek raz dwa i potem zazdrościłem Matyldzie, bo porobiła z miękiszu gnieciuchy i ciamkała je powoli jeszcze przez pół godziny.

źródło: NKJP: Tomek Tryzna: Idź kochaj i niech ci nie pomoże żadna na ziemi rzecz, 2010

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2, m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	gnieciuch	gnieciuchy
D.	gnieciucha	gnieciuchów
C.	gnieciuchowi	gnieciuchom
B.	gnieciucha gnieciuch	gnieciuchy
N.	gnieciuchem	gnieciuchami
Ms.	gnieciuchu	gnieciuchach
W.	gnieciuchu	gnieciuchy

3.a tkanina

Definicja

pot.

tkanina łatwo gniotąca się

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA ➔ Ubranie ➔ cechy ubrań

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

tkanina

Cytaty

Czy istnieje jakiś tani materiał, który choć trochę jest podobny do gnieciucha?

źródło: NKJP: Internet

Sprzedam bluzkę damską. Rozmiar z metki 36. Wykonana z gnieciucha.

źródło: Internet: allegro.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	gnieciuch	gnieciuchy
D.	gnieciucha	gnieciuchów
C.	gnieciuchowi	gnieciuchom
B.	gnieciuch	gnieciuchy
N.	gnieciuchem	gnieciuchami
Ms.	gnieciuchu	gnieciuchach
W.	gnieciuchu	gnieciuchy

3.b wyrób

Definicja

pot.

wyrób z gnieciucha - tkaniny

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA ➔ Ubranie ➔ rodzaje i części ubrań

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

ubranie

Cytaty

Producenci naturalnych tkanin prześcigają się w tym, aby utraciły one zgrzebny wygląd i zyskały nowe zalety. W wielu przypadkach niepotrzebnie, bo od pewnego czasu do dobrego tonu należy nosić wymiętą marynarkę i spodnie gnieciuchy.

źródło: NKJP: (RED): Bliżej natury, Gazeta Poznańska, 2005-10-27

Koralowa bluzeczka gnieciuch. Bardzo wygodna, przewiewna bluzeczka. Rozmiar uni, według mnie S. Polecam!

źródło: Internet: vinted.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2, m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	gnieciuch	gnieciuchy
D.	gnieciucha	gnieciuchów
C.	gnieciuchowi	gnieciuchom
B.	gnieciucha gnieciuch	gnieciuchy
N.	gnieciuchem	gnieciuchami
Ms.	gnieciuchu	gnieciuchach
W.	gnieciuchu	gnieciuchy

4. coś marnej jakości

Definicja

pot. pejorat.

to, co w ocenie mówiącego nie przedstawia większej wartości

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Ocena i wartościowanie ➔ słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:

chała, gniot, haft

Cytaty

Wybór był taki - „Kamienne tablice” Ewy i Czesława Petelskich, dość paskudny, kiepsko zagrany komunistyczny gnieciuch, zrealizowany na podstawie powieści Wojciecha Żukrowskiego [...] lub amerykański „Pociąg z forsą” z Wesleyem Snipesem i Woody Harrelsonem, kolejny odcinek niekończącego się cyklu „Zabili go i uciekł”.

źródło: NKJP: Włodzimierz Jurasz: Patriotyzm klasy B, Gazeta Krakowska, 2003-06-05

Wszelkie publikacje o NSZ z tamtego okresu są zatem gnieciuchami, ulepionymi na użytek stalinowskiego totalitaryzmu. Wychowały się na nich (chcąc czy nie chcąc) dwa pokolenia młodych Polaków, które nie miały dostępu do prawdy.

źródło: NKJP: Leszek Żebrowski: NSZ - historia nie napisana, Gazeta Wyborcza, 1992-10-28

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2, m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	gnieciuch	gnieciuchy
D.	gnieciucha	gnieciuchów
C.	gnieciuchowi	gnieciuchom
B.	gnieciucha gnieciuch	gnieciuchy
N.	gnieciuchem	gnieciuchami
Ms.	gnieciuchu	gnieciuchach
W.	gnieciuchu	gnieciuchy

5. demon

Definicja

etn.

występujący w wierzeniach ludowych demon duszący ludzi we śnie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Tradycja ➔ wierzenia i przesądy

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	gniotek, zmora
	hiperonimy:	demon

Cytaty

	Zmierzch to czas niebezpieczny - wtedy to wychodzą na świat wszelkie strzygi i upiory, które w nocy wysysają krew ze śpiących ludzi. Na piersiach śpiących siada zaś gnieciuch - wzór Leśmianowskiego dusiołka - i utrudnia oddech. Ale wkrótce przychodzi świt, a „kiedy kur pieje, diabeł truchleje...”. źródło: NKJP: Wartość czasu, Dziennik Polski, 1999-02-25
	Oczyma wyobraźni widział grób nie Kunickiego, lecz swój własny i gnieciucha siedzącego mu na piersiach, w otwartej, oświetlonej księżycowym światłem, trumnie. źródło: Internet: fantastyka.pl
	Jeszcze w XIX wieku, i to nawet w drugiej jego połowie, powszechnie wierzono w zmorę, która była nazywana także gnieciuchem, ponieważ dusiła lub przygniatała ludzi we śnie. źródło: NKJP: Jak się pozbyć zmory?, Dziennik Polski, 2001-01-13
	Złe (albo niezadowolone) duchy domowe były bardzo kłopotliwe: prześladowały zwierzęta, koniom np. zaplatając z grzyw warkoczyki. Dlatego np. w Rzeszowskiem wplatano w nie święconą kredę i czerwone gałganki. Najgorsze były demony. Wśród nich: strzygi, gniotki, gnieciuchy, biże i nocnice. źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	gnieciuch	gnieciuchy
D.	gnieciucha	gnieciuchów
C.	gnieciuchowi	gnieciuchom
B.	gnieciucha	gnieciuchy
N.	gnieciuchem	gnieciuchami
Ms.	gnieciuchu	gnieciuchach
W.	gnieciuchu	gnieciuchy

Data ostatniej modyfikacji: 11.09.2017