UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

telefon

Chronologizacja

1877, Tydzień Literacki, Artystyczny, Naukowy i Społeczny, nr 30, books.google.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. telefon
telefony
D. telefonu
telefonów
C. telefonowi
telefonom
B. telefon
telefony
N. telefonem
telefonami
Ms. telefonie
telefonach
W. telefonie
telefony

Pochodzenie

internac.

ang. (tele)phone

fr. téléphone

niem. Telefon (= Fernsprecher)

gr. phōnḗ 'głos' + gr. tḗle 'daleko'

1. urządzenie

Definicja

urządzenie, które umożliwia rozmowę na odległość, działające w ten sposób, że jest połączone przewodami z centralą (lub łączy się z nią drogą radiową) i wysyła impulsy elektryczne do podobnego urządzenia, które obsługuje drugi rozmówca, a rozpoczęcie połączenia odbywa się przez wybranie (tarczą obrotową, z klawiatury lub w inny sposób) numeru jednoznacznie identyfikującego aparat drugiego rozmówcy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Komunikacja na odległość telefon/telegraf

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny rodzaje urządzeń i maszyn

Połączenia

  • prywatny, służbowy, własny; nowy telefon; telefon bezprzewodowy, komórkowy, stacjonarny; multimedialny; satelitarny
  • telefon GSM, IP; Nokia, Sony Ericsson
  • telefon firmy Apple, HTC, Nokia…
  • telefon na kartę
  • telefon na biurku; telefon przy uchu
  • telefon i e-mail, telefon i faks, telefon i Internet, telefon i telewizor; komputer i telefon, laptop i telefon, pieniądze i telefon, portfel i telefon
  • słuchawka; numer; dzwonek, dźwięk telefonu
  • dostęp; połączenia; baterie, karta, ładowarka, słuchawki; aplikacje, dzwonki, tapety do telefonu
  • aplikacje, gry na telefon; rozmowa przez telefon
  • sklep z telefonami
  • dyżur przy telefonie; głos; aplikacje, funkcje; aparat, budzik, gry, Internet, muzyka, pamięć, wiadomości w telefonie
  • telefon dzwoni, milczy, zepsuł się
  • szukać, używać telefonu
  • kupić, sprzedać, ukraść; schować; zgubić; ładować; włączyć, wyłączyć telefon; zainstalowanie telefonu
  • nakręcić coś; rzucić telefonem
  • krzyczeć, mówić; biec, podejść do telefonu; dzwonić; korzystać z telefonu; SMS wysłany z telefonu
  • sięgnąć po telefon; gadać, krzyczeć, mówić, rozmawiać przez telefon; chwycić za telefon
  • czekać pod telefonem
  • instalować coś w telefonie

Cytaty

Wszystko już ustalone. Pensja zasadnicza siedem tysięcy złotych brutto, plus delegacje zagraniczne: prawie czterdzieści euro za dzień. Telefon służbowy, dyspozycyjność non stop

źródło: NKJP: Zbigniew Górniak: Siostra i byk, 2009

Sięgnął po telefon. Joanna odebrała po pierwszym sygnale.

źródło: NKJP: Marek Krajewski, Mariusz Czubaj: Róże cmentarne, 2009

2. połączenie

Definicja

połączenie wykonane przy użyciu telefonu - urządzenia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Komunikacja na odległość telefon/telegraf

Połączenia

  • pilny, ważny; nieoczekiwany, niespodziewany; anonimowy telefon
  • telefon do biura, do domu, do firmy, do pracy; do przyjaciela, do szefa; telefon z policji
  • telefon na policję
  • telefon z groźbami, pogróżkami, z pytaniami
  • listy i telefony
  • kredyt; pizza na telefon; rachunek za telefon
  • nękać kogoś telefonami
  • czekać na telefon; umawiać się przez telefon

Cytaty

- Wszędzie pana szukam. Ważny telefon. Z Paryża! Chyba w sprawie pańskiego wyjazdu.

źródło: NKJP: Dariusz Rekosz: Czarny Maciek i wenecki starodruk, 2010

Czekam na telefon od Wojtka. Waruję przy słuchawce jak pies przy kości.

źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Namiętnik, 1997

3. numer

Definicja

numer nadany użytkownikowi telefonu - urządzenia, który trzeba wybrać (przy użyciu tarczy lub klawiatury), aby połączenie mogło dojść do skutku

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Komunikacja na odległość telefon/telegraf

Połączenia

  • bezpośredni telefon; telefon alarmowy, kontaktowy
  • telefon na policję
  • telefon i faks, adres i telefon
  • notes z telefonami
  • podać, zapisać telefon

Cytaty

Uczulmy dzieci na to, by nie wydzwaniały bezmyślnie pod telefon alarmowy - ani ten, ani jakikolwiek inny.

źródło: NKJP: Agnieszka Wesołowska: 112: nawet dziecko może ratować innych, Dziennik Internautów, 2009-02-27

Proszę sobie zapisać telefon. - Podyktowała mu numer komórki.

źródło: NKJP: Jacek Rębacz: Zakopane: sezon na samobójców, 2006

Skróty

tel.

Frazeologizmy

głuchy telefon
ktoś jest pod telefonem
ktoś odbiera telefon
ktoś odebrał telefon
ktoś wisi na telefonie
numer wewnętrzny
telefon wewnętrzny
telefon grzecznościowy
telefon nie odpowiada
telefon się urywa
telefon zaufania
Data ostatniej modyfikacji: 26.01.2023
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json