UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

gnojowisko

Chronologizacja

1564, SPXVI

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. gnojowisko
gnojowiska
D. gnojowiska
gnojowisk
C. gnojowisku
gnojowiskom
B. gnojowisko
gnojowiska
N. gnojowiskiem
gnojowiskami
Ms. gnojowisku
gnojowiskach
W. gnojowisko
gnojowiska

Pochodzenie

Zob. gnój

1. wiejskie

Definicja

wydzielone miejsce, zbiornik lub dół przeznaczone do składania obornika, znajdujące się obok budynków gospodarczych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia rolnictwo

Relacje znaczeniowe

synonimy:  gnojarnia, gnojnik, gnojownia, gnojownik

Cytaty

Wprawdzie żuławskie wsie zmieniają się z roku na rok - gospodarstw jest mniej, za to większe i bogatsze, bowiem rolnicy nastawiają się na jeden rodzaj produkcji - jednak wciąż można spotkać podwórko z gnojowiskiem pośrodku.

źródło: NKJP: Wawrzyniec Rozenberg, Piotr Ciesielski: Bez kasy za bałagan, Dziennik Bałtycki, 2008-06-17

Czasy kiedy rolnicy korzystali z przydomowych studni już minęły. Jest to woda, która nie spełnia norm bakteriologicznych i fizykochemicznych. Studnie te najczęściej umiejscowione są w pobliżu śmietników, gnojowisk czy szamba skąd przedostają się zanieczyszczenia.

źródło: NKJP: Teresa Masłowska (rozmawiała): Jakość wody, Gazeta Poznańska, 2003-03-28

Woda, nasz napój powszedni, najczęściej bywa czerpana z ujęć powierzchniowych, czyli potoków i rzek, narażonych na rozliczne zanieczyszczenia pochodzące z gleby i powietrza. Pyły, popioły, nawozy sztuczne, gnojowiska, szamba, składowane na nieszczelnych wysypiskach odpady przemysłowe i komunalne sączą trujący jad.

źródło: NKJP: Woda życia czy śmierci?, Dziennik Polski, 1999-08-27

2. miejskie

Definicja

pejorat. 
teren brudny i zaśmiecony odchodami

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia ochrona i zanieczyszczenie środowiska

Cytaty

Topnieją śniegi, a spod nich w miastach wyłania się gnojowisko. Rozmokłe psie kupy hałdami zalegają na trawnikach, ba, nawet na chodnikach, tak że nie można patrzeć ani przejść.

źródło: NKJP: Agnieszka Niezgoda: Gdzie ma pies pogrzebane, Polityka, 2006-04-01

Copacabana, współcześnie słynna plaża Rio de Janeiro, w połowie XIX w. była wielkim śmietniskiem i gnojowiskiem.

źródło: NKJP: Andrzej Chwalba: Historia Powszechna. Wiek XIX, 2008

3. cywilizacyjne

Definicja

pejorat. 
wszystko to, co przez mówiącego jest oceniane negatywnie ze względu na niezgodność z normami moralnymi lub zasadami prawnymi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  szambo

Cytaty

Kto żyw przystosowuje się do gnojowiska, zwanego dumnie cywilizacją.

źródło: NKJP: Tadeusz Zimecki: Ja, Franek... , 2001

Jan [...] jako gentleman i prawnik powinien wiedzieć, czym grozi powszechne babranie się w takim gnojowisku.

źródło: NKJP: Krzysztof Burnetko: Archiwa skażone grzechem, Polityka, 2007-06-09

Zarówno w literaturze europejskiej, jak polskiej naturalizm łączył się tu z ekspresjonizmem, nie stroniącym od ponurej groteski. Śmierć występuje w aurze odrażającej brzydoty, na tle spotworniałych kształtów burzonego świata, na gnojowisku historii.

źródło: NKJP: Jan Pieszczachowicz: Koniec wieku: szkice o literaturze, 1994

Data ostatniej modyfikacji: 24.10.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json