UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

powietrzny

Chronologizacja

SStp, SPXVI, SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. powietrze

1. związany z powietrzem - mieszaniną gazów

Definicja

związany z powietrzem - niezbędną do oddychania mieszaniną gazów, tworzących atmosferę ziemską

Cytaty

Odmiana

część mowy: przymiotnik

1.a prąd

Definicja

utworzony z powietrza

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Pogoda zjawiska atmosferyczne

Połączenia

  • powietrzny front, prąd, wir; pęcherz; powietrzna fala, masa, trąba

Cytaty

Elkę po wybuchu fala powietrzna odrzuciła w gęste paprocie, a my ze strachu daliśmy drapaka.

źródło: NKJP: Paweł Huelle: Weiser Dawidek, 1987

Wspomaganie kurzawy sztucznym podmuchem i małymi wirami powietrznymi, podrywającymi z podłoża grubsze frakcje piasku, było nieracjonalne z wojskowego punktu widzenia.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Smoczy pazur, 2003

Obszary głównych strefowych prądów powietrznych na kuli ziemskiej powinny znaleźć odzwierciedlenie w układzie stref ciśnienia atmosferycznego.

źródło: NKJP: Alojzy Woś: Meteorologia dla geografów, 1997

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. powietrzny
powietrzny
powietrzny
powietrzne
powietrzna
D. powietrznego
powietrznego
powietrznego
powietrznego
powietrznej
C. powietrznemu
powietrznemu
powietrznemu
powietrznemu
powietrznej
B. powietrznego
powietrznego
powietrzny
powietrzne
powietrzną
N. powietrznym
powietrznym
powietrznym
powietrznym
powietrzną
Ms. powietrznym
powietrznym
powietrznym
powietrznym
powietrznej
W. powietrzny
powietrzny
powietrzny
powietrzne
powietrzna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. powietrzni
powietrzni
powietrzne
powietrzne
D. powietrznych
powietrznych
powietrznych
powietrznych
C. powietrznym
powietrznym
powietrznym
powietrznym
B. powietrznych
powietrznych
powietrznych
powietrzne
N. powietrznymi
powietrznymi
powietrznymi
powietrznymi
Ms. powietrznych
powietrznych
powietrznych
powietrznych
W. powietrzni
powietrzni
powietrzne
powietrzne

Skróty

pow.

1.b aparat

Definicja

działający przy wykorzystaniu powietrza

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny budowa urządzeń i maszyn

Połączenia

  • powietrzny aparat, balon

Cytaty

Do nowoczesnego ogrzewania powietrznego budynków jednorodzinnych są przeznaczone importowane z USA zwarte i zautomatyzowane agregaty [...].

źródło: NKJP: Zbigniew Szpil: ABC ogrzewania, Dziennik Polski, 2002-06-12

Dyrygent mówi, że z portu wylatują balony powietrzne i że można się przelecieć, za opłatą.

źródło: NKJP: Janusz Rudnicki: Chodźcie, idziemy, 2007

Pracują w skafandrach, kamizelkach wypornościowych, z aparatem powietrznym na plecach, pasem balastowym wokół bioder.

źródło: NKJP: Aneta Augustyn: Po omacku, Gazeta Wyborcza, 1994-08-19

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. powietrzny
powietrzny
powietrzny
powietrzne
powietrzna
D. powietrznego
powietrznego
powietrznego
powietrznego
powietrznej
C. powietrznemu
powietrznemu
powietrznemu
powietrznemu
powietrznej
B. powietrznego
powietrznego
powietrzny
powietrzne
powietrzną
N. powietrznym
powietrznym
powietrznym
powietrznym
powietrzną
Ms. powietrznym
powietrznym
powietrznym
powietrznym
powietrznej
W. powietrzny
powietrzny
powietrzny
powietrzne
powietrzna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. powietrzni
powietrzni
powietrzne
powietrzne
D. powietrznych
powietrznych
powietrznych
powietrznych
C. powietrznym
powietrznym
powietrznym
powietrznym
B. powietrznych
powietrznych
powietrznych
powietrzne
N. powietrznymi
powietrznymi
powietrznymi
powietrznymi
Ms. powietrznych
powietrznych
powietrznych
powietrznych
W. powietrzni
powietrzni
powietrzne
powietrzne

2. związany z powietrzem - przestrzenią

Definicja

związany z powietrzem - przestrzenią nad ziemią

Cytaty

Odmiana

część mowy: przymiotnik

2.a korytarz

Definicja

dotyczący miejsca w powietrzu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Niebo i wszechświat

Połączenia

  • powietrzny kanał, korytarz, most, szlak, tunel; obszar; powietrzna droga, granica, linia; przestrzeń, pustka, strefa

Cytaty

Otwarta pozostawała jedynie droga powietrzna, gdyż w przeciwieństwie do dróg lądowych i wodnych połączenie lotnicze między Berlinem i Zachodem było zagwarantowane przez oficjalne porozumienia sojusznicze.

źródło: NKJP: Maciej Zakrocki: Murowany pokój, Polityka, 2006-08-12

Zdaniem pilotów i kontrolerów lotu ruch w nowych powietrznych korytarzach będzie o wiele bardziej „bezpieczny, płynny i przewidywalny”.

źródło: NKJP: Tomasz Surdel: Lotnictwo, Gazeta Wyborcza, 1999-02-24

[...] z przyczyn powstałych w przeszłości odcinek północno-wschodniej polskiej granicy powietrznej jest niedostatecznie zabezpieczony.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 29.06.1995

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. powietrzny
powietrzny
powietrzny
powietrzne
powietrzna
D. powietrznego
powietrznego
powietrznego
powietrznego
powietrznej
C. powietrznemu
powietrznemu
powietrznemu
powietrznemu
powietrznej
B. powietrznego
powietrznego
powietrzny
powietrzne
powietrzną
N. powietrznym
powietrznym
powietrznym
powietrznym
powietrzną
Ms. powietrznym
powietrznym
powietrznym
powietrznym
powietrznej
W. powietrzny
powietrzny
powietrzny
powietrzne
powietrzna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. powietrzni
powietrzni
powietrzne
powietrzne
D. powietrznych
powietrznych
powietrznych
powietrznych
C. powietrznym
powietrznym
powietrznym
powietrznym
B. powietrznych
powietrznych
powietrznych
powietrzne
N. powietrznymi
powietrznymi
powietrznymi
powietrznymi
Ms. powietrznych
powietrznych
powietrznych
powietrznych
W. powietrzni
powietrzni
powietrzne
powietrzne

Skróty

pow.

2.b atak

Definicja

realizowany lub wykonywany w powietrzu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Niebo i wszechświat

Relacje znaczeniowe

synonimy:  lotniczy

Połączenia

  • powietrzny atak, desant, napad, pojedynek; ruch, transport; powietrzna bitwa, ofensywa, walka, wojna; kampania, operacja; komunikacja, podróż; kontrola; powietrzne rozpoznanie; powietrzne akrobacje, sporty
  • powietrzny i wodny

Cytaty

Nic nie da porównać się z powietrzną podróżą. Przyjemność oglądania świata z góry wynagradza w pełni niewygody.

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Tkacz iluzji, 2004

[...] samymi nalotami nie można wygrać wojny. Ataki powietrzne mogą jedynie pomóc atakującym na lądzie żołnierzom.

źródło: NKJP: Małgorzata Alterman: Rosja nie ma wpływu na Miloszevicia. Co więcej, Miloszević robi z przywódców rosyjskich idiotów, Gazeta Wyborcza, 1999-04-27

W programie [...] pokazy lotnicze, m. in. wyścig samolotu z samochodem, skoki spadochronowe, akrobacja powietrzna, a także liczne występy artystyczne.

źródło: NKJP: Podniebne akrobacje, Dziennik Polski, 2002-08-09

Na jaką zatem głębokość, w jakim zakresie i z jakim stopniem dokładności potrzebne są dowódcom wojsk lądowych dane z rozpoznania powietrznego?

źródło: NKJP: Jerzy Gotowała: Najkrócej żyją motyle: lotnictwo rozpoznawcze wciąż niezbędne, 1996

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. powietrzny
powietrzny
powietrzny
powietrzne
powietrzna
D. powietrznego
powietrznego
powietrznego
powietrznego
powietrznej
C. powietrznemu
powietrznemu
powietrznemu
powietrznemu
powietrznej
B. powietrznego
powietrznego
powietrzny
powietrzne
powietrzną
N. powietrznym
powietrznym
powietrznym
powietrznym
powietrzną
Ms. powietrznym
powietrznym
powietrznym
powietrznym
powietrznej
W. powietrzny
powietrzny
powietrzny
powietrzne
powietrzna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. powietrzni
powietrzni
powietrzne
powietrzne
D. powietrznych
powietrznych
powietrznych
powietrznych
C. powietrznym
powietrznym
powietrznym
powietrznym
B. powietrznych
powietrznych
powietrznych
powietrzne
N. powietrznymi
powietrznymi
powietrznymi
powietrznymi
Ms. powietrznych
powietrznych
powietrznych
powietrznych
W. powietrzni
powietrzni
powietrzne
powietrzne

Skróty

pow.

2.c siły

Definicja

przeprowadzający w powietrzu jakieś działania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport powietrzny

Połączenia

  • powietrzny przeciwnik, przewoźnik; powietrzna flota, kawaleria, obrona; powietrzne ratownictwo; powietrzni zwiadowcy; powietrzne siły, służby, wojska
  • powietrzny i lądowy, powietrzny i morski; naziemny i powietrzny

Cytaty

Polskie siły powietrzne po raz pierwszy przechwyciły wczoraj samolot, który naruszył przestrzeń powietrzną NATO.

źródło: NKJP: Paweł Wroński: Polscy piloci zdali egzamin, Gazeta Wyborcza, 1999-03-18

Bułgarski przewoźnik powietrzny wczoraj późnym popołudniem wznowił loty.

źródło: NKJP: Balkan znowu lata, Dziennik Polski, 2000-05-12

[...] nie tak dawno warunki działań powietrznych zwiadowców były zupełnie odmienne. Wystarczyło umiejętnie manewrować wysokością i kierunkiem lotu w strefach ognia naziemnych środków obrony przeciwlotniczej [...].

źródło: NKJP: Jerzy Gotowała: Najkrócej żyją motyle: lotnictwo rozpoznawcze wciąż niezbędne, 1996

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. powietrzny
powietrzny
powietrzny
powietrzne
powietrzna
D. powietrznego
powietrznego
powietrznego
powietrznego
powietrznej
C. powietrznemu
powietrznemu
powietrznemu
powietrznemu
powietrznej
B. powietrznego
powietrznego
powietrzny
powietrzne
powietrzną
N. powietrznym
powietrznym
powietrznym
powietrznym
powietrzną
Ms. powietrznym
powietrznym
powietrznym
powietrznym
powietrznej
W. powietrzny
powietrzny
powietrzny
powietrzne
powietrzna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. powietrzni
powietrzni
powietrzne
powietrzne
D. powietrznych
powietrznych
powietrznych
powietrznych
C. powietrznym
powietrznym
powietrznym
powietrznym
B. powietrznych
powietrznych
powietrznych
powietrzne
N. powietrznymi
powietrznymi
powietrznymi
powietrznymi
Ms. powietrznych
powietrznych
powietrznych
powietrznych
W. powietrzni
powietrzni
powietrzne
powietrzne

Skróty

pow.

Frazeologizmy

dziura powietrzna
kurtyna powietrzna
pirat powietrzny
poduszka powietrzna
statek powietrzny
taksówka powietrzna
Data ostatniej modyfikacji: 06.02.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json