UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dętka

Chronologizacja

1494, SStp

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dętka
dętki
D. dętki
dętek
C. dętce
dętkom
B. dętkę
dętki
N. dętką
dętkami
Ms. dętce
dętkach
W. dętko
dętki

Pochodzenie

Zob. dąć

1. przedmiot

Definicja

przedmiot wykonany z cienkiej elastycznej gumy wypełniony powietrzem pod ciśnieniem, umieszczany wewnątrz opony lub piłki

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

Połączenia

  • rowerowa, samochodowa; gumowa; dziurawa; miękka; przebita, sflaczała; tylna; zapasowa dętka; czarne; stare, używane; dmuchane dętki
  • dętki od koła, od roweru, od maszyn
  • dętki i opony
  • defekt dętki; naprawa, wymiana dętek
  • łatki do dętek
  • wyścigi, zjazd na dętkach
  • dętka pękła
  • kleić, łatać, nadmuchać, napompować; przeciąć, przebić; wymienić/wymieniać dętkę; pompowanie dętki
  • dryfować, przepłynąć na dętce; pływać na dętkach

Cytaty

Sto kilometrów przed Sajgonem rozwaliła się nam opona. Sterczały z niej druty i dziurawiły każdą dętkę, którą do niej pakowaliśmy. Proponowałem, że może kupimy nową oponę, bo i tak, wcześniej czy później, nas to nie minie. Ale nie, moi towarzysze co kilkanaście kilometrów szukali wulkanizacji i lepili gumę.

źródło: NKJP: Jacek Hugo-Bader: Wietnam, Gazeta Wyborcza, 1995-03-10

Jacek Trzop pojechał bojowo, ale i nieco pechowo: w trosce o całość ogumienia, które często dziurawił (ostatnio podczas Mistrzostw Polski) mocno napompował swoje dętki co było powodem zmniejszenia przyczepności i na jednym z szybkich, ostrych, trawiastych zakrętów upadł spadając z drugiej pozycji na dalszą.

źródło: NKJP: (rap): Rywalki w strachu, Gazeta Krakowska, 2004-10-07

Obaj wyruszyli w trasę na kilkudziesięcioletnich rowerach, zaopatrzeni w zapasowe dętki.

źródło: NKJP: Marcin Sitko: Kolumna na jednośladach, Dziennik Zachodni, 2004-07-26

Najdrożej kosztuje naprawa dętek ciągnikowych. Koszt naprawy koła od samochodu dostawczego to wydatek rzędu 12-15 złotych, natomiast ciężarowego 20-30 zł.

źródło: NKJP: (boro): Wulkanizacja bez konkurencji, Dziennik Bałtycki, 2000-10-16

W niektórych rodzajach kół zamiast dętek i opon stosuje się opony bezdętkowe.

źródło: NKJP: Internet

Prawdziwa piłka była rarytasem. Pamiętam tę z dętką w środku i tzw. płaszczem sznurowanym skórzanym rzemykiem.

źródło: NKJP: Mój „Dzienniczek Polski”, Dziennik Polski, 1998-06-12

2. osoba

Definicja

pot.  żart. 
osoba, która jest bardzo zmęczona

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka sprawność i wydolność organizmu

Połączenia

  • kompletna dętka

Cytaty

Jak mam zdecydowanie więcej pracy, to zabieram się do niej, gdy dzieci są już w łóżku. Oczywiście na drugi dzień jestem kompletną dętką, więc staram się, żeby takie sytuacje zdarzały się jak najrzadziej.

źródło: NKJP: Tomasz Kwaśniewski: Dziennik taty, 2010

Miałem niestety kłopoty zdrowotne, więc była to taka jazda bez jazdy. Po prostu byłem dętka, aż w końcu musiałem przejść zabieg operacyjny.

źródło: NKJP: Wojciech Koerber: Wesołek z Atlasa, Gazeta Wrocławska, 2003-02-03

- To jest człowiek ciężko chory na cukrzycę - mówi Marek Sarjusz-Wolski. - Po dwóch godzinach rozmowy już jest dętka: wzrok zamglony, zaczyna mówić od rzeczy.

źródło: NKJP: Beata Pawlak: W wysokich butach z wilczurem u boku, Gazeta Wyborcza, 1994-01-17

3. z matematyki

Definicja

pot. 
osoba, która jest mało zorientowana w jakiejś dziedzinie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka określenia człowieka ze względu na jego działalność intelektualną

Cytaty

Jestem kompletna dętka z matmy.

źródło: Internet: matematyka.pl

Ale facet na ekranie nie dawał sobie rady w łóżku. Zacząłem się nerwowo śmiać. Z czego się śmiejesz - zapytał kolega. Trzeba być kompletną dętką, żeby nie dać sobie rady z taką dziewczyną - odpowiedziałem.

źródło: NKJP: Tomasz Raczek: Pies na telewizję, 1999

Ja to w ogóle jestem jakaś dętka z tego całego slangu sieciowego; piszą mi dajmy na takie cosik %), a ja nie wiem, czy mam to rozumieć jako: [...] Masz zeza, więc się nie odzywaj [...]

źródło: NKJP: Internet

Data ostatniej modyfikacji: 29.01.2021
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json