UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

tłocznia

Chronologizacja

1861, SJPWil

Pochodzenie

Zob. tłoczyć

1. zakład produkujący olej

Definicja

samodzielny lub będący częścią większej fabryki zakład, w którym produkuje się olej, sok, wino lub inną substancję poprzez wyciskanie płynu przy użyciu specjalnych urządzeń

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł produkcja

Relacje znaczeniowe

synonimy:  tłoczarnia
hiperonimy:  firma, przedsiębiorstwo, zakład

Połączenia

  • tłocznia oleju, oliwy, wina; rzepaku
  • budować, wybudować tłocznię

Cytaty

[...] kompleks mieszkalny stanowił jedną całość z zakładem produkcyjnym – tłocznią wina.

źródło: NKJP: Internet

W hangarze, gdzie stały maszyny rolnicze, powstała tłocznia warzyw. Obecnie w przetwórni warzyw pracuje 15 kobiet.

źródło: NKJP: Michał Matys: Polana z satelity, Gazeta Wyborcza, 1995-12-07

[...] jedna z firm podpisała umowę na budowę tłoczni do produkcji oleju.

źródło: NKJP: Krystyna Naszkowska: Jak nadrobić stracony czas, Gazeta Wyborcza, 1994-08-16

Mnisi jadali na piętrze, w obszernej sali o ścianach bogato zdobionych freskami. Dolne pomieszczenia służyły za magazyny, składy, tłocznie wina i oliwy.

źródło: NKJP: Jan Gać: Grecja - kulturowy przewodnik po Grecji bizantyńskiej, 2007

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. tłocznia
tłocznie
D. tłoczni
tłoczni
C. tłoczni
tłoczniom
B. tłocznię
tłocznie
N. tłocznią
tłoczniami
Ms. tłoczni
tłoczniach
W. tłocznio
tłocznie

Składnia

bez ograniczeń + tłocznia +
(CZEGO)
bez ograniczeń + tłocznia +
(do CZEGO)

2. maszyna wyciskająca olej

Definicja

prasa używana do wyciskania płynów z owoców, warzyw, nasion lub innych produktów

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny rodzaje urządzeń i maszyn

Relacje znaczeniowe

synonimy:  tłoczarnia
hiperonimy:  prasa

Cytaty

Pulpa z oliwek trafia między maty tłoczni i z tego właśnie pierwszego tłoczenia powstaje olio d’oliva extra vergine.

źródło: NKJP: karo: Oliwa z oliwek, Trybuna Śląska, 2003-08-30

[...] co nowego, niepokazywanego wcześniej pojawiło się na miechowskich targach? Dużym zainteresowaniem cieszyła się tłocznia wraz z estryfikatorem oleju rzepakowego wystawcy z pobliskiego Wymysłowa.

źródło: NKJP: (WOJ): Kolektory i nie tylko, Dziennik Polski, 2006-05-22

Co jakiś czas Zagroda Wsi Pszczyńskiej, jak oficjalnie nazywa się skansen, wzbogaca się o nowe eksponaty. Tej wiosny jest to tłocznia do owoców [...].

źródło: NKJP: Sylwia Plucińska: Wiosna w skansenie, Dziennik Zachodni, 2001-05-04

W winnicach rozlegał się skrzyp ciężkich drewnianych tłoczni, w których wyciskano sok z gron winnych.

źródło: NKJP: Zofia Kossak: Przymierze, 1952

Podklasa [...] obejmuje [...] produkcję pras, tłoczni i zgniatarek stosowanych przy produkcji win, jabłeczników, soków owocowych itp.

źródło: NKJP: Rozporządzenie w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD), Dziennik Ustaw, 2004

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. tłocznia
tłocznie
D. tłoczni
tłoczni
C. tłoczni
tłoczniom
B. tłocznię
tłocznie
N. tłocznią
tłoczniami
Ms. tłoczni
tłoczniach
W. tłocznio
tłocznie

Składnia

bez ograniczeń + tłocznia +
(do CZEGO)

3. maszyny tłoczące ścieki

Definicja

techn. 
zespół maszyn, służących do przemieszczania się gazu lub cieczy w określonym kierunku

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny rodzaje urządzeń i maszyn

Połączenia

  • tłocznia gazu, ścieków
  • budować, wybudować tłocznię

Cytaty

[...] na terenie powiatu ciechanowskiego zlokalizowane są zakłady pracy, które wymagają szczególnej uwagi w zakresie rozpoznawania zagrożeń i planowania działań ratowniczych, jak np. Tłocznia Gazu w Lekowie, Drukarnia Bauer oraz duże obiekty użyteczności publicznej.

źródło: NKJP: K. Kowalski: Koniec bezkrólewia w ciechanowskiej PSP, Tygodnik Ciechanowski, 2007-11-04

Inwestycja pozwoli na znaczne zwiększenie ilości gazu przesyłanego gazociągiem jamalskim. Po wybudowaniu tłoczni będzie można nim przesyłać ponad 32 mld m sześc. gazu rocznie [...].

źródło: NKJP: R.Nadaj: Gmina Regimin: Ruszy budowa tłoczni gazu!, Tygodnik Ciechanowski, 2003-11-06

Firma [...] po raz piąty organizuje nieszablonowy konkurs [...] mający promować ekologiczne i nowoczesne rozwiązania technologiczne w systemach kanalizacji, jakimi są tłocznie ścieków.

źródło: NKJP: Internet

Dotychczas wybudowano dwie tłocznie gazu i pozostają do budowy jeszcze trzy.

źródło: NKJP: Gazowy pat, Dziennik Polski, 2001-03-28

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. tłocznia
tłocznie
D. tłoczni
tłoczni
C. tłoczni
tłoczniom
B. tłocznię
tłocznie
N. tłocznią
tłoczniami
Ms. tłoczni
tłoczniach
W. tłocznio
tłocznie

Składnia

bez ograniczeń + tłocznia +
(CZEGO)

4. zakład obrabiający metal

Definicja

techn. 
samodzielny lub będący częścią większej fabryki zakład, w którym materiał poddaje się obróbce w specjalnych urządzeniach i w ten sposób formuje się pewien przedmiot

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł miejsca i czynności związane z przemysłem

Relacje znaczeniowe

synonimy:  sztancownia, tłoczarnia
hiperonimy:  firma, przedsiębiorstwo, zakład

Połączenia

  • tłocznia blach, metalu

Cytaty

Kompleks obejmie tłocznię, spawalnię, lakiernię i wydział montażu.

źródło: NKJP: Dariusz Kortko: Wpasuj się do Opla, Gazeta Wyborcza, 1997-08-28

Buduje się nową tłocznię nadwoziową, powstaje dział produkcji tylnych mostów, zaawansowane są prace związane z uruchomieniem produkcji nowego sprzęgła.

źródło: NKJP: (r.ch.): Krajowy przemysł motoryzacyjny, Motor, 1975

14 maja sąd ogłosił upadłość Tłoczni Metali „Pressta” w Bolechowie.

źródło: NKJP: Bogna Kisiel: Na gruzach Pressty, Polska Głos Wielkopolski, 2004-06-28

Wkrótce we Wrześni hiszpańska firma [...] otworzy tłocznie metalu działające głównie na potrzeby Volkswagena.

źródło: NKJP: Józef Djaczenko: Grunt to praca, Gazeta Poznańska, 2004-09-22

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. tłocznia
tłocznie
D. tłoczni
tłoczni
C. tłoczni
tłoczniom
B. tłocznię
tłocznie
N. tłocznią
tłoczniami
Ms. tłoczni
tłoczniach
W. tłocznio
tłocznie

Składnia

bez ograniczeń + tłocznia +
(CZEGO)

5. maszyna obrabiająca metal

Definicja

techn. 
prasa służąca do obróbki materiału, z którego formowany jest określony przedmiot

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny rodzaje urządzeń i maszyn

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  prasa

Cytaty

Komputer amortyzuje się po 18 miesiącach od zakupu, robot - w pięć lat, tłocznia karoserii - w 10 lat, hale - po 20-25 latach

źródło: NKJP: Andrzej Kublik: Samochody, Gazeta Wyborcza, 1994-07-15

Za Polską przemawia [...] możliwość obniżenia kosztów produkcji, m.in. dzięki wyposażeniu żerańskich zakładów w niektóre urządzenia i maszyny: tłocznie, lakiernie i linie montażowe, zgodne z wymogami Rovera.

źródło: NKJP: BAKO: Daewoo - FSO zagrożone, Gazeta Poznańska, 2003-01-29

[...] zaginarka i tłocznie przygotowują blachy według zaprojektowanych kształtów.

źródło: NKJP: Andrzej Krzysztof Wróblewski: Za pancernymi drzwiami, Polityka, 2001-07-07

[...] zamilkły wreszcie nawet pracowite i hałaśliwe warsztaty z ulicy Kotlarskiej. Już dawno poszli do domów również artyści i czeladnicy z pracowni mistrza Justusa Schottela, toteż gdy wreszcie zjawił się zapowiadany gość, ów wart poznania światły umysł i wizjoner, w izbie z tłoczniami powitali go tylko sam mistrz, Szymon Unger, Szarlej [...].

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. tłocznia
tłocznie
D. tłoczni
tłoczni
C. tłoczni
tłoczniom
B. tłocznię
tłocznie
N. tłocznią
tłoczniami
Ms. tłoczni
tłoczniach
W. tłocznio
tłocznie

Składnia

bez ograniczeń + tłocznia +
(CZEGO)

6. zakład drukujący

Definicja

książk. 
drukarnia - firma zajmująca się drukiem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Środki masowego przekazu wydawnictwa

Relacje znaczeniowe

synonimy:  drukarnia
hiperonimy:  firma, przedsiębiorstwo, zakład

Cytaty

Gazetę drukowano w tłoczni Stanisława Dębskiego przy ul. Mikołajewskiej 25 [...].

źródło: NKJP: Internet

Kapituła gnieźnieńska w styczniu 1492 r. zabroniła dalszego drukowania ksiąg nowych i sprzedawania już wytłoczonych. Po upadku tłoczni Fiol przebywał w Krakowie do 1499 r.

źródło: NKJP: Internet

Zbiór podobizn znaków drukarskich i księgarskich dał obraz całego rozwoju polskiego sygnetu. Nie ograniczył się tylko do przeszłości, ale objął również znaki działających współcześnie tłoczni i księgarni.

źródło: NKJP: Teresa Wildhardt: Teresa Wildhardt, Studia ad Bibliothecarum Scientiam Pertinentia, 2005

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. tłocznia
tłocznie
D. tłoczni
tłoczni
C. tłoczni
tłoczniom
B. tłocznię
tłocznie
N. tłocznią
tłoczniami
Ms. tłoczni
tłoczniach
W. tłocznio
tłocznie

7. maszyna drukująca

Definicja

książk. 
drukarnia - maszyna do drukowania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny rodzaje urządzeń i maszyn

Relacje znaczeniowe

synonimy:  drukarnia
hiperonimy:  maszyna

Cytaty

Schottel rozrzucił arkusze na stole. - Wszystko moja własna ręka, nie dawałem uczniom. Niektóre gotowe pod tłocznię, nad niektórymi jeszcze pracuję. Wierzę, że twój pomysł był dobry. Że ludzie to kupią. Naszą serię biblijną.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002

Jan Aleksander Gorczyn wyciąga spod tłoczni leżący na matrycy drukarskiej arkusz papieru z wydrukowanymi czterema stronami tekstu formatu in quarto o wymiarach mniej więcej 19 x 22 cm.

źródło: Włodzimierz Kalicki: 3 I 1661. „Merkuriusz”. Pierwsza gazeta drukowana w Polsce, 2005-03-01 (wyborcza.pl)

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. tłocznia
tłocznie
D. tłoczni
tłoczni
C. tłoczni
tłoczniom
B. tłocznię
tłocznie
N. tłocznią
tłoczniami
Ms. tłoczni
tłoczniach
W. tłocznio
tłocznie

8. zakład produkujący płyty

Definicja

zakład, w którym z matryc produkuje się płyty służące do zapisywania dźwięków, obrazów lub danych innego rodzaju

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł produkcja

Relacje znaczeniowe

synonimy:  tłoczarnia
hiperonimy:  firma, przedsiębiorstwo, zakład

Połączenia

  • tłocznia płyt (kompaktowych)

Cytaty

W Rumi działa najnowocześniejsza w naszej części Europy tłocznia płyt kompaktowych.

źródło: NKJP: Mik: Jak tłoczą u „Pershinga”, Wieczór Wybrzeża, 1999-12-15

[...] ponieważ od 15 lat nie powstała żadna nowa tłocznia płyt z winylu, sprzęt w istniejących jeszcze fabrykach jest przestarzały i wymaga ciągłych napraw i konserwacji.

źródło: NKJP: Eric Drosin: Płyty nie do zdarcia, Gazeta Wyborcza, 1997-05-26

Od czterech lat Robert Kanaan zajmuje się oprawą misteriów w Górce Klasztornej. Efektem tej pracy artystycznej jest płyta CD pt. ,,Pasja Górecka”, której specjalna, polska i angielska edycja właśnie opuściła tłocznię.

źródło: NKJP: WAK: Pasja Roberta Kanaana, Gazeta Poznańska, 2003-04-07

Na talerzu gramofonu obracała się czarna, ebonitowa płyta z tłoczni Neumanna [...].

źródło: NKJP: Magdalena Tulli: W czerwieni, 1998

Największym zagłębiem pirackich płyt są obecnie tłocznie w Bułgarii.

źródło: NKJP: Jacek Cieślak: Fonografia, Rzeczpospolita, 1997

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. tłocznia
tłocznie
D. tłoczni
tłoczni
C. tłoczni
tłoczniom
B. tłocznię
tłocznie
N. tłocznią
tłoczniami
Ms. tłoczni
tłoczniach
W. tłocznio
tłocznie

Składnia

bez ograniczeń + tłocznia +
(CZEGO)

9. w organizmie

Definicja

anat. 
zespół ruchów mięśni i narządów wewnętrznych u ludzi i zwierząt powodujący przemieszczanie się różnych substancji w organizmie oraz ich wydalanie, a w wypadku kobiet i samic umożliwiający także poród naturalny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Połączenia

  • tłocznia brzuszna, wątrobowa

Cytaty

Tłocznia jest najbardziej skuteczna, gdy przepona zostanie zatrzymana w swym dolnym położeniu (poprzez zamknięcie szpary głośni), a klatka piersiowa i miednica zbliżają się do siebie.

źródło: NKJP: Bartłomiej Sokołowski: Zarys anatomii człowieka cz. I i II, 2004

Podparcie brzucha na udach umożliwia zwiększenie siły parcia tłoczni brzusznej, przy jednoczesnym ograniczeniu zakresu ruchów oddechowych klatki piersiowej.

źródło: NKJP: Tadeusz Leszek Jasiński: Znaczenie ukierunkowanego treningu fizycznego w zwiększaniu tolerancji organizmu pilota wojskowego na przyspieszenia + GZ, 2005

Przepona miednicy, a szczególnie mięsień dźwigacz odbytu bierze udział w wytwarzaniu tłoczni brzusznej, współpracując z mięśniami brzucha.

źródło: NKJP: Jadwiga Kozłowska: Rehabilitacja w ginekologii i położnictwie, Express Ilustrowany, 2006

[...] nadmierna otyłość może powodować zakłócenia lub brak rui. Takie suki dają nieliczne i bardzo rozbudowane płody. [...] płód jest duży, a czynności skurczowe macicy i tłoczni brzusznej słabe. Są więc poważne problemy z wypieraniem płodów.

źródło: NKJP: Andrzej Majkiewicz: Czas szczególnej troski, 2001-06-02

Teropody miały najwyraźniej dwa mechanizmy wentylacji płuc. W spoczynku korzystały z tłoczni wątrobowej, ale w razie potrzeby mogły uruchomić oddychanie żebrowe.

źródło: NKJP: Karol Sabath: Paleontologia, Gazeta Wyborcza, 1999-02-10

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. tłocznia
tłocznie
D. tłoczni
tłoczni
C. tłoczni
tłoczniom
B. tłocznię
tłocznie
N. tłocznią
tłoczniami
Ms. tłoczni
tłoczniach
W. tłocznio
tłocznie

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + tłocznia +
(JAKA)
Data ostatniej modyfikacji: 16.05.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json