Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
schamieję |
schamiejemy |
|||
| 2 os. |
schamiejesz |
schamiejecie |
|||
| 3 os. |
schamieje |
schamieją |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
schamiałem +(e)m schamiał |
schamiałam +(e)m schamiała |
schamiałom +(e)m schamiało |
schamieliśmy +(e)śmy schamieli |
schamiałyśmy +(e)śmy schamiały |
| 2 os. |
schamiałeś +(e)ś schamiał |
schamiałaś +(e)ś schamiała |
schamiałoś +(e)ś schamiało |
schamieliście +(e)ście schamieli |
schamiałyście +(e)ście schamiały |
| 3 os. |
schamiał |
schamiała |
schamiało |
schamieli |
schamiały |
bezosobnik: schamiano
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
schamiejmy |
|
| 2 os. |
schamiej |
schamiejcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
schamiałbym bym schamiał |
schamiałabym bym schamiała |
schamiałobym bym schamiało |
schamielibyśmy byśmy schamieli |
schamiałybyśmy byśmy schamiały |
| 2 os. |
schamiałbyś byś schamiał |
schamiałabyś byś schamiała |
schamiałobyś byś schamiało |
schamielibyście byście schamieli |
schamiałybyście byście schamiały |
| 3 os. |
schamiałby by schamiał |
schamiałaby by schamiała |
schamiałoby by schamiało |
schamieliby by schamieli |
schamiałyby by schamiały |
bezosobnik: schamiano by
bezokolicznik: schamieć
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
schamiawszy
gerundium: schamienie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | schamienie |
schamienia |
| D. | schamienia |
schamień |
| C. | schamieniu |
schamieniom |
| B. | schamienie |
schamienia |
| N. | schamieniem |
schamieniami |
| Ms. | schamieniu |
schamieniach |
| W. | schamienie |
schamienia |
odpowiednik aspektowy: chamieć
Pochodzenie
Od: cham
1. o człowieku
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie
Połączenia
- strasznie schamieć
Cytaty
|
„Potrzaskać to wy możecie...” Muszę przestać odpisywać, bo schamieję do poziomu reprezentowanego przez niego. źródło: NKJP: Internet |
|
|
[...] - Schamiałem tu, dawniej nie używałem wulgarnych słów, ale jak się stoi w błocie, trzeba być ochlapanym. źródło: NKJP: (X): Zasuwamy!, Polityka, 2000-02-26 |
|
|
[...] Musiał jednak przemawiać do barbarzyńców tak, by go rozumieli. Ostatnio nawet sam jakby spłycił się, schamiał... Chociaż nadal klął wytwornie, z nienaganną chińską intonacją. źródło: NKJP: Jaga Rydzewska: Gwiazdomorze, 2006 |
|
|
Być może spece od reklamy doszli do wniosku, że już tak wielu Polaków schamiało i uległo kompletnej demoralizacji, iż warto w reklamach odwoływać się do wartości tej grupy. źródło: NKJP: Leszek Łuczak: Reklama dźwignią chamstwa, Gazeta Poznańska, 2003-11-08 |
|
|
Przeraża mnie antagonizm między mną, studentką szkoły wyższej i taką sobie panną z zawodówki. Przeraża mnie jej schamienie, okrucieństwo i bezwzględność. źródło: NKJP: Marta Szajner: Mała, tleniona blondyna, Gazeta Wyborcza, 1999-02-27 |
2. o tradycji
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie
Cytaty
|
Gdzie głębia? Subtelność uczuć? Doprawdy, świat schamiał [...]. źródło: NKJP: Marek Ławrynowicz: Diabeł na dzwonnicy, 1996 |
|
|
Polska polityka schamiała. Niektórzy uwierzyli, że rację mają ci, którzy wrzeszczą głośniej, biją pięścią w stół silniej, wymyślają soczyściej. źródło: NKJP: (X): Muskuły i mózgi, Dziennik Polski, 2004-03-12 |
|
|
[...] Jest to pośredni dowód na schamienie i pauperyzację duchową naszej epoki, której nie interesuje nic poza seksem, skandalami i odchudzaniem. W tym sensie sprawdziła się w całej rozciągłości hiobowa przepowiednia Witkacego o rychłym zbydlęceniu życia. źródło: NKJP: Marek Oramus: Ogolony zupełnie, Dziennik Polski, 2005-02-17 |
|
|
Wybitny kompozytor nie mógł znieść wszechobecności radioodbiorników tranzystorowych, zwyczaju głośnego odtwarzania płyt przy otwartych oknach mieszkań i ogólnego schamienia obyczajów w kwestii szacunku dla cudzych uszu. źródło: NKJP: Mirosław Pęczak: Schizofonia, Polityka, 2000-03-11 |