UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

schamieć

Chronologizacja

1910, SJPDor

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. schamieję
schamiejemy
2 os. schamiejesz
schamiejecie
3 os. schamieje
schamieją

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. schamiałem
+(e)m schamiał
schamiałam
+(e)m schamiała
schamiałom
+(e)m schamiało
schamieliśmy
+(e)śmy schamieli
schamiałyśmy
+(e)śmy schamiały
2 os. schamiałeś
+(e)ś schamiał
schamiałaś
+(e)ś schamiała
schamiałoś
+(e)ś schamiało
schamieliście
+(e)ście schamieli
schamiałyście
+(e)ście schamiały
3 os. schamiał
schamiała
schamiało
schamieli
schamiały

bezosobnik: schamiano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. schamiejmy
2 os. schamiej
schamiejcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. schamiałbym
bym schamiał
schamiałabym
bym schamiała
schamiałobym
bym schamiało
schamielibyśmy
byśmy schamieli
schamiałybyśmy
byśmy schamiały
2 os. schamiałbyś
byś schamiał
schamiałabyś
byś schamiała
schamiałobyś
byś schamiało
schamielibyście
byście schamieli
schamiałybyście
byście schamiały
3 os. schamiałby
by schamiał
schamiałaby
by schamiała
schamiałoby
by schamiało
schamieliby
by schamieli
schamiałyby
by schamiały

bezosobnik: schamiano by

bezokolicznik: schamieć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: schamiawszy

gerundium: schamienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. schamienie
schamienia
D. schamienia
schamień
C. schamieniu
schamieniom
B. schamienie
schamienia
N. schamieniem
schamieniami
Ms. schamieniu
schamieniach
W. schamienie
schamienia

odpowiednik aspektowy: chamieć

Pochodzenie

Od: cham

1. o człowieku

Definicja

pot.  pejorat. 
stać się człowiekiem prostackim, gruboskórnym i pozbawionym kultury

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Połączenia

  • strasznie schamieć

Cytaty

„Potrzaskać to wy możecie...” Muszę przestać odpisywać, bo schamieję do poziomu reprezentowanego przez niego.

źródło: NKJP: Internet

[...] - Schamiałem tu, dawniej nie używałem wulgarnych słów, ale jak się stoi w błocie, trzeba być ochlapanym.

źródło: NKJP: (X): Zasuwamy!, Polityka, 2000-02-26

[...] Musiał jednak przemawiać do barbarzyńców tak, by go rozumieli. Ostatnio nawet sam jakby spłycił się, schamiał... Chociaż nadal klął wytwornie, z nienaganną chińską intonacją.

źródło: NKJP: Jaga Rydzewska: Gwiazdomorze, 2006

Być może spece od reklamy doszli do wniosku, że już tak wielu Polaków schamiało i uległo kompletnej demoralizacji, iż warto w reklamach odwoływać się do wartości tej grupy.

źródło: NKJP: Leszek Łuczak: Reklama dźwignią chamstwa, Gazeta Poznańska, 2003-11-08

Przeraża mnie antagonizm między mną, studentką szkoły wyższej i taką sobie panną z zawodówki. Przeraża mnie jej schamienie, okrucieństwo i bezwzględność.

źródło: NKJP: Marta Szajner: Mała, tleniona blondyna, Gazeta Wyborcza, 1999-02-27

2. o tradycji

Definicja

pot.  pejorat. 
straciwszy dotychczasowy kulturalny charakter, stać się typowym dla ludzi prostackich, gruboskórnych i pozbawionych kultury

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Cytaty

Gdzie głębia? Subtelność uczuć? Doprawdy, świat schamiał [...].

źródło: NKJP: Marek Ławrynowicz: Diabeł na dzwonnicy, 1996

Polska polityka schamiała. Niektórzy uwierzyli, że rację mają ci, którzy wrzeszczą głośniej, biją pięścią w stół silniej, wymyślają soczyściej.

źródło: NKJP: (X): Muskuły i mózgi, Dziennik Polski, 2004-03-12

[...] Jest to pośredni dowód na schamienie i pauperyzację duchową naszej epoki, której nie interesuje nic poza seksem, skandalami i odchudzaniem. W tym sensie sprawdziła się w całej rozciągłości hiobowa przepowiednia Witkacego o rychłym zbydlęceniu życia.

źródło: NKJP: Marek Oramus: Ogolony zupełnie, Dziennik Polski, 2005-02-17

Wybitny kompozytor nie mógł znieść wszechobecności radioodbiorników tranzystorowych, zwyczaju głośnego odtwarzania płyt przy otwartych oknach mieszkań i ogólnego schamienia obyczajów w kwestii szacunku dla cudzych uszu.

źródło: NKJP: Mirosław Pęczak: Schizofonia, Polityka, 2000-03-11

Data ostatniej modyfikacji: 11.12.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json