UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

tokarnia

Chronologizacja

XVII w., Kart XVII-XVIII

Pochodzenie

Rzeczownik z przyrostkiem -nia od rzeczownika tokarz, jak *pekar’ьn’a : *pekar’ь, *koval'ьn’a : kovalь
tokarz; zob. toczyć

1. zakład

Definicja

samodzielny albo będący częścią większej huty lub fabryki zakład, w którym wytwarza się przedmioty o kształcie okrągłym lub walcowatym, używając do tego odpowiednich maszyn

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł miejsca i czynności związane z przemysłem

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł rzemiosło

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  firma, przedsiębiorstwo, zakład

Połączenia

  • pracować w tokarni

Cytaty

Około 1998 r. zachodziły wielkie zmiany w hucie [...]. Wtedy to tokarnia przechodziła w spółkę.

źródło: NKJP: (mst): Twarze, Gazeta Krakowska, 2003-02-18

Umowa [...] dotyczy spółki X, którą utworzą trzy wydziały huty: walcownia duża, średnia oraz tokarnia walców.

źródło: NKJP: Zgoda dla Huty Katowice, Dziennik Polski, 2000-10-07

W szkole miałem zajęcia w ślusarni, ostrzalni, tokarni. Z metalem byłem więc obyty.

źródło: NKJP: (ALG): Świeczniki z popielnika, Dziennik Polski, 2006-09-09

Jeden z zatrzymanych przyznał, że tłumiki do pistoletów, w które przestępcy się u niego zaopatrywali, wytwarzał tam, gdzie zawodowo pracował - w tokarni Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej przy ul. Omłotowej w Łodzi.

źródło: NKJP: śma: Rusznikarnia i magazyn amunicji. Tłumiki wyrabiał w mleczarni, Express Ilustrowany, 2001-06-09

W tokarniach i innych zakładach, które specjalizują się w obróbce różnych materiałów, od drewna po różne metale, trudno jest się dziś obyć bez profesjonalnego sprzętu do obróbki. Tokarki, frezarki, krawędziarki i wiele innych sprzętów można znaleźć w ofercie wielu firm.

źródło: Internet: megaobrabiarki.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. tokarnia
tokarnie
D. tokarni
tokarni
neut
tokarń
char
C. tokarni
tokarniom
B. tokarnię
tokarnie
N. tokarnią
tokarniami
Ms. tokarni
tokarniach
W. tokarnio
tokarnie

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + tokarnia +
(CZEGO)

2. maszyna

Definicja

maszyna służąca do wytwarzania z metalu lub drewna przedmiotów o okrągłym albo walcowatym kształcie, a także nacinania i wywiercenia w nich otworów

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny rodzaje urządzeń i maszyn

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł rzemiosło

Relacje znaczeniowe

synonimy:  tokarka
hiperonimy:  obrabiarka

Połączenia

  • tokarnia do drewna
  • tokarnia i frezarka

Cytaty

Skrzynia na wiano, tokarnia do drewna, dokumenty pochodzące sprzed stu lat oraz stare fotografie - to wszystko można zobaczyć w Izbie Regionalnej w Lipnicy Murowanej.

źródło: NKJP: (maw): Zaglądając w przeszłość, Gazeta Krakowska, 2001-07-19

Po niewielkich przeróbkach adaptacyjnych urządzono [...] pracownię metalu i obróbki tworzyw sztucznych, gdzie zainstalowano tokarnię do metalu i wiertarkę

źródło: NKJP: Tadeusz Jałmużna: Zakłady kształcenia nauczycieli w Łodzi w latach 1918-1998, 2001

Pamiętam, jak mój ojciec jedną ręką kręcił tokarnią, w drugiej trzymał nóż tokarski i wyrabiał część o wielkości 0,5 milimetra!

źródło: NKJP: Agnieszka Muszalska: Z Krakowem jak zegarkiem, Gazeta Krakowska, 2001-12-28

Drewno toczyło się u majstra w piwnicy, gdzie czasem i -20 stopni Celsjusza było w zimie. Nie było łożysk kulkowych, tokarnie wprawiało się w ruch, kręcąc nogami.

źródło: NKJP: Violetta Gradek: Ostatni z kołodziejów, Dziennik Zachodni, 2001-04-27

Przechodzimy do działu obróbki wiórowej. Na szeregach tokarni i frezarek wytwarzane są piasty, wałki i koła zębate siewnika.

źródło: NKJP: Jarosław Kowalski: Siewnik spod lasera, Dziennik Bałtycki, 2004-05-14

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. tokarnia
tokarnie
D. tokarni
tokarni
neut
tokarń
char
C. tokarni
tokarniom
B. tokarnię
tokarnie
N. tokarnią
tokarniami
Ms. tokarni
tokarniach
W. tokarnio
tokarnie

Składnia

bez ograniczeń + tokarnia +
(do CZEGO)
Data ostatniej modyfikacji: 17.05.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj