Chronologizacja
Pochodzenie
Wyraz utworzony sztucznie na podstawie słowac. gwarowego harnad', a to (przeinaczone) z węg. had-nagy 'porucznik' (Bańk.).
1. zbójnik
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | zbójnik |
Cytaty
|
Prawdziwy harnaś nazywał się Juraj Janosik, żył w latach 1688-1713, i to bardziej po słowackiej, niż naszej stronie. źródło: NKJP: Irena Bazan: Harnaś wiecznie żywy, Trybuna Śląska, 2004-08-06 |
|
|
Potem idą na niziny zbójować. Nie słuchają nikogo poza swoim harnasiem, nikogo się nie boją, nawet panów z rodu Świebodziców-Gryfitów, którzy jeszcze od czasów króla Chrobrego trzymają nad rozlewiskami Raby rycerską stróżę dla ochrony ciągnących na południe kupców przed napaściami leśnych ludzi. źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Uczeń czarnoksiężnika, 2003 |
|
|
Po drugiej wojnie światowej urządzono w kasztelu Muzeum Janosika. Dzisiaj potomkowie tych, którzy kiedyś więzili sławnego harnasia, wyrzucają janosikowe pamiątki z odzyskanego dworu. źródło: NKJP: mag: Eksmisja Janosika, Tygodnik Podhalański, 1997 |
|
|
W suskiej karczmie, oprócz kupców, gościli również beskidzcy zbójnicy na czele z babiogórskim harnasiem Józefem Baczyńskim. źródło: NKJP: Roman Roessler: …ta karczma Rzym się nazywa, Gazeta Krakowska, 2005-11-04 |
|
|
[...] najchętniej tworzy sceny z życia górali oraz legendarnych harnasiów zbójnickich [...]. źródło: NKJP: Lufwik Frey: Szczawnickie klejnoty, Dziennik Polski, 2006-08-01 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m1
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | harnaś |
harnasie |
ndepr |
| harnasie |
depr | ||
| D. | harnasia |
harnasi harnasiów |
|
| C. | harnasiowi |
harnasiom |
|
| B. | harnasia |
harnasi harnasiów |
|
| N. | harnasiem |
harnasiami |
|
| Ms. | harnasiu |
harnasiach |
|
| W. | harnasiu |
harnasie |
ndepr |
| harnasie |
depr |
2.a piwo
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie używki
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | piwo |
Połączenia
- pić, pijać harnasia
Cytaty
|
Jeśli ktoś potrafi rozróżnić żywca od lecha czy harnasia, to znaczy, iż jego zdolności smakowe są całkiem, całkiem. źródło: NKJP: Adam Molenda: Smak czy zapach?, Dziennik Polski, 2005-07-16 |
|
|
Ostatnio pijam [...] harnasia (odkąd wygrałem piwo, liczę cały czas na następny łut szczęścia). źródło: NKJP: Internet |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | harnaś |
harnasie |
|
| D. | harnasia |
harnasi harnasiów |
|
| C. | harnasiowi |
harnasiom |
|
| B. | harnasia |
harnasie |
|
| N. | harnasiem |
harnasiami |
|
| Ms. | harnasiu |
harnasiach |
|
| W. | harnasiu |
harnasie |
Inne uwagi
Zwykle lp
Informacja normatywna
Małą literą pisze się nazwy konkretnych produktów przemysłowych, a nazwy firm i marek produktów - wielką literą.
2.b porcja
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie używki
Połączenia
- dwa harnasie, kilka harnasi
Cytaty
|
[...] już po jakichś 5-6 harnasiach jestem, jest 1. w nocy, a do mnie ojciec dzwoni [...] źródło: NKJP: Internet |
|
|
Ja sobie [...] rozmyślałem nad tym tematem wracając wieczorkiem od kolegi po kilku harnasiach. W takim stanie się najlepiej myśli, wszystkie odpowiedzi przychodzą tak łatwo... źródło: NKJP: Internet |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | harnaś |
harnasie |
|
| D. | harnasia |
harnasi harnasiów |
|
| C. | harnasiowi |
harnasiom |
|
| B. | harnasia |
harnasie |
|
| N. | harnasiem |
harnasiami |
|
| Ms. | harnasiu |
harnasiach |
|
| W. | harnasiu |
harnasie |
Informacja normatywna
Małą literą pisze się nazwy konkretnych produktów przemysłowych, a nazwy firm i marek produktów - wielką literą.