Chronologizacja
Pochodzenie
ang. nickel
niem. Nickel
szwedz. nickel
Nazwa nadana przez szwedzkiego uczonego, który pierwszy wyizolował ten metal, od szwedz. górniczego koppar-nickel 'siarczek niklu, podobny do rudy miedzi', z niem. górniczego kupfer-nickel, a to z niem kupfer 'miedź', Nickel (od Nikolaus 'Mikołaj'), u górników niemieckich imię psotnego demona (Bańk.).
1. metal
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia minerały i pierwiastki
CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł materiały używane w przemyśle
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | substancja |
Połączenia
- huta niklu
Cytaty
|
Nikiel, miedź i molibden wykazują znacznie mniejsze powinowactwo do tlenu aniżeli żelazo. Z tego względu pierwiastki te wprowadza się razem ze złomem lub w okresie roztapiania oraz utleniania. źródło: NKJP: Mieczysław Hering: Podstawy elektrotermii, 1992 |
|
|
Lekarze przestrzegają także przed uczuleniem na materiały, z których wykonane są kolczyki. Najczęściej jest to chrom i nikiel, które wywołują alergię kontaktową. źródło: NKJP: (luk): Bardziej widoczni, bardziej okaleczeni, Dziennik Łódzki, 2004-04-15 |
|
|
Nikiel obecny jest także w wodzie wodociągowej, więc osoby uczulone na ten metal powinny wystrzegać się picia kranówki. Nikiel przenika też do kwaśnych potraw gotowanych w metalowych garnkach. źródło: NKJP: Czego obawiają się alergicy?, Polityka nr 2393, 2003-03-22 |
|
|
Ostatnio Miejski Zakład Komunalny skontrolował jakość wody. Odkrył w niej pierwiastki metali ciężkich... – To było jesienią. Badanie w dwóch czy trzech studniach wykazało obecność niklu i chromu. źródło: NKJP: (tg): Sprawdzą, kto truje gazami, Sztafeta nr 11, 2008-03-13 |
|
|
Ekspertyzy przeprowadzone przez pracowników Śląskiego Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska wykazały, że dopuszczalne stężenie niklu w glebie wokół zakładu jest przekroczone 51 razy. źródło: NKJP: Igor Cieślicki: Zatruli mi córkę, Trybuna Śląska, 2002-12-17 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | nikiel |
nikle |
|
| D. | niklu |
nikli niklów |
|
| C. | niklowi |
niklom |
|
| B. | nikiel |
nikle |
|
| N. | niklem |
niklami |
|
| Ms. | niklu |
niklach |
|
| W. | niklu |
nikle |
Inne uwagi
Zwykle lp
2. przedmiot
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł materiały używane w przemyśle
Cytaty
|
Nie podobało się jej ich mieszkanie. Błyszcząca bielą i niklem kuchnia, przypominająca laboratorium. źródło: NKJP: Kinga Dunin: Obciach, 1999 |
|
|
Zanim się zatrzymał, już zza budynku dworca spłynął mu naprzeciw śmigłowiec, tak błyszczący niklami, jak bateria wannowa. źródło: NKJP: Maciej Kuczyński: Podróż, 2005 |
|
|
Zza nieczynnego, błyskającego niklem poniemieckiego szynkwasu z ukręconymi kurkami od piwa zadźwięczała muzyka; świszcząca, perlista, niepasująca ani do nastroju, ani do rozmowy. źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Bóg zapłacz!, 2000 |
|
|
Windy lśniące od chromu i niklu wożą zadowolonych cudzoziemców z grubymi portfelami w wewnętrznych kieszonkach marynarek z miękkiej wełny, w błyszczących butach, w jedwabnej bieliźnie. źródło: NKJP: Magdalena Tulli: Sny i kamienie, 1999 |
|
|
Tak jak stałem, nie umyty, popytałem się portiera i, dzwoniąc ostrogami po linoleum, wśród zimnych błysków niklów i szkła modernistycznego sanatorium poprzedzono mnie i poprowadzono w stronę, gdzie jej pokój - Elektry. źródło: NKJP: Zygmunt Haupt: Baskijski diabel: opowiadania i reportaże, 2007 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | nikiel |
nikle |
|
| D. | niklu |
nikli niklów |
|
| C. | niklowi |
niklom |
|
| B. | nikiel |
nikle |
|
| N. | niklem |
niklami |
|
| Ms. | niklu |
niklach |
|
| W. | niklu |
nikle |