Chronologizacja
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m1
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | katabas |
katabasi katabasowie |
ndepr |
| katabasy |
depr | ||
| D. | katabasa |
katabasów |
|
| C. | katabasowi |
katabasom |
|
| B. | katabasa |
katabasów |
|
| N. | katabasem |
katabasami |
|
| Ms. | katabasie |
katabasach |
|
| W. | katabasie |
katabasi katabasowie |
ndepr |
| katabasy |
depr |
Pochodzenie
Wyraz powstał w gwarze uczniowskiej jako pogardliwe przezwisko katechety, prawdopodobnie z greckiej formy katabás (3. os. l. poj. cz. przeszł. katebaíno ‘zejść’, która występuje w Nowym Testamencie, m.in. w Ewangelii św. Jana w kontekście związanym ze zstąpieniem Jezusa na ziemię. Przezwisko zapewne utworzone okazjonalnie, bazowane na formie językowej, którą uczniowie słyszeli z ust nauczyciela religii (Poradnia Językowa PWN).
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół osoby związane z religią i kościołem
Połączenia
- zboczony katabas; tłuste; czarne katabasy
- pazerność katabasów
Cytaty
|
U swego klechy była, żeby katabas grzechy jej przebaczył. źródło: NKJP: Jacek Buras: Nowy „Faust”?, Gazeta Wyborcza, 1996-11-15 |
|
|
- A, bo widzisz, on nie jest księdzem, ale mówią, że sposobił się na katabasa, ale coś mu tam nie wyszło. źródło: NKJP: Jerzy Krzysztoń: Obłęd, 1980 |
|
|
O lekarzu często mówi się u nas konował, księdza nazywa się klechą lub katabasem, kierowcę - szoferakiem, poetę - wierszokletą, farmaceutę - pigularzem, prawnika - kauzyperdą, zawodowego żołnierza - zupakiem, geodetę - skaczybruzdą itd. źródło: NKJP: (X): Obyczajność, Dziennik Polski, 2002-03-08 |
|
|
Witaj stary, zakłamany katabasie! Zakłamańcu, dobrze wiesz, że chodzi o rozwód nazywany unieważnieniem. Chcesz zamataczyć, tak jak każdy katabas. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Ja generalnie księżom nie ufam, bo większość z nich to niestety katabasy i w dodatku pazerni na grosz. źródło: NKJP: Jarosław Abramow-Newerly: Młyn w piekarni, 2002 |