UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

retardacja

Chronologizacja

XVII w., Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. retardacja
retardacje
D. retardacji
retardacji
neut
retardacyj
char
C. retardacji
retardacjom
B. retardację
retardacje
N. retardacją
retardacjami
Ms. retardacji
retardacjach
W. retardacjo
retardacje

Pochodzenie

może fr. retardation

z łac. retardātiō 'opóźnienie, zwłoka'

1. w literaturze

Definicja

lit. 
celowe zawieszenie lub spowolnienie akcji w utworze literackim

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka literatura

Cytaty

[...] rządzi tą księgą rozlewna retardacja, czyli spowolnienie i przesunięcie akcji.

źródło: NKJP: Ekstaza, rozkosze i przeczucia, Dziennik Polski, 2008-08-23

Exemplum ma charakter ilustracyjny, samo zaś wprowadzenie przykładu w tok narracji powoduje retardację długiego opowiadania o księciu.

źródło: NKJP: Krzysztof Pawłowski: Retoryka starożytna w kronice Kadłubka. Sztuka narracji, 2003

Opóźnienie, retardację znał już Homer...

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Dżuma w Breslau, 2007

Tylko wytrawny znawca narracji wychwyci w tonie ten ukryty pośpiech, kontrowany w kulminacji znakomicie dawkowaną retardacją [...].

źródło: NKJP: Jacek Dehnel: Lala, 2008

Składnia

bez ograniczeń + retardacja +
(CZEGO)

2. w muzyce

Definicja

muz. 
spowalnianie tempa utworu muzycznego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka muzyka

Cytaty

Na tę przemianę składniowo-formalną składa się stopniowe zacieranie relacji „poprzednik-następnik”, łukowanie „przeciw frazie [gramatycznej]”, działające wbrew interpunkcji kadencyjnej i reorganizujące niekiedy formę utworu (począwszy od Mazurków z op. 30 i 33), opóźnianie bądź wstrzymywanie toku harmonicznego (retardacja), technika łamania frazy [...].

źródło: Internet: chopin.pl

Skromna, ale bardzo wdzięczna kompozycja, zadziorny tekst, wspaniałe retardacje rytmu i imponujące solówki gitary budują magiczny wprost klimat.

źródło: Internet: rockfan.blox.pl

3. w biologii

Definicja

biol. 
opóźnienie w rozwoju jakiegoś narządu lub funkcji życiowej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

Cytaty

Trend [...] obejmuje trzy wątki: zmianę kolejności etapów rozwoju, akcelerację rozwoju (przyspieszenie rozwoju i dojrzewania), retardację procesów starzenia się (procesów inwolucyjnych).

źródło: NKJP: Internet

Obraz kliniczny większości wrodzonych chorób genetycznych czy chromosomalnych obejmuje różne symptomy neurologiczne z upośledzeniem motoryki, mentalną retardacją i upośledzeniem mowy.

źródło: Internet: aminocure.pl

Składnia

bez ograniczeń + retardacja +
(CZEGO)

4. w fizyce

Definicja

fiz. 
obserwowalne opóźnienie reakcji na określone oddziaływanie

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu

Cytaty

Retardacja jest opóźnieniem przemieszczania zanieczyszczeń wynikającym z oddziaływania procesów sorpcji i desorpcji.

źródło: Internet: mailgrupowy.pl

Parametr R definiowany jako współczynnik retardacji, opisuje średnie opóźnienie rozpuszczonej substancji transportowanej w wyniku sorpcji w stosunku do wody lub konserwatywnego znacznika, x oraz t określają współrzędną przestrzenną oraz czas.

źródło: Mariusz Kaczmarek, Katarzyna Kazimierska-Drobny: Numeryczna symulacja testu zbiornikowego i kolumnowego. Analiza wrażliwości modeli, geologos 10/2006

Opóźnioną reakcję ciała stałego można opisać czasem retardacji albo czasem relaksacji po zdjęciu zewnętrznego pola sił.

źródło: Marek Czerwiec, Radosław Zachariasz, Jan Ilczuk, Justyna Bluszcz: Zastosowanie metody tarcia wewnętrznego w badaniu defektów sieci krystalicznej materiałów ceramicznych (marekczerwiec.com)

Data ostatniej modyfikacji: 20.10.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json