UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

czesać się

Chronologizacja

1564, SPXVI
W postaci: czosać sie

Pochodzenie

Zob. czesać

1. grzebieniem

Definicja

przeciągając grzebieniem lub szczotką po włosach, rozplątywać je sobie, wygładzać i układać w odpowiedni sposób

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała czynności związane z pielęgnacją ciała i ich efekty

Połączenia

  • czesać się grzebieniem, szczotką

Cytaty

Ania czesała się właśnie przed położeniem się do łóżka, gdy poczuła na ramieniu lekkie dotknięcie.

źródło: NKJP: Elżbieta Hajnicz: Poza nurtem czasu, 1996

Babcie opowiadały, że w pierwsze święto nie ścielono nawet łóżek. Moja wujenka mówiła, że nawet czesać się nie wolno było tego dnia.

źródło: NKJP: Rafał Banaszek: We wilijo dzieci bijo..., Echo Dnia, 2005-12-23

Margit czesała się jeszcze, kiedy wyszedł do jadalni, zobaczył rozłożone nakrycia, czajniczek z herbatą omotany ręcznikiem i świeże kwiaty.

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Kamienne tablice, 1966

Karol Wielki czesał się grzebieniem z kości słoniowej.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. czeszę się
czeszemy się
2 os. czeszesz się
czeszecie się
3 os. czesze się
czeszą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. czesałem się
+(e)m się czesał
czesałam się
+(e)m się czesała
czesałom się
+(e)m się czesało
czesaliśmy się
+(e)śmy się czesali
czesałyśmy się
+(e)śmy się czesały
2 os. czesałeś się
+(e)ś się czesał
czesałaś się
+(e)ś się czesała
czesałoś się
+(e)ś się czesało
czesaliście się
+(e)ście się czesali
czesałyście się
+(e)ście się czesały
3 os. czesał się
czesała się
czesało się
czesali się
czesały się

bezosobnik: czesano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się czesał
będę się czesać
będę się czesała
będę się czesać
będę się czesało
będę się czesać
będziemy się czesali
będziemy się czesać
będziemy się czesały
będziemy się czesać
2 os. będziesz się czesał
będziesz się czesać
będziesz się czesała
będziesz się czesać
będziesz się czesało
będziesz się czesać
będziecie się czesali
będziecie się czesać
będziecie się czesały
będziecie się czesać
3 os. będzie się czesał
będzie się czesać
będzie się czesała
będzie się czesać
będzie się czesało
będzie się czesać
będą się czesali
będą się czesać
będą się czesały
będą się czesać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. czeszmy się
2 os. czesz się
czeszcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. czesałbym się
bym się czesał
czesałabym się
bym się czesała
czesałobym się
bym się czesało
czesalibyśmy się
byśmy się czesali
czesałybyśmy się
byśmy się czesały
2 os. czesałbyś się
byś się czesał
czesałabyś się
byś się czesała
czesałobyś się
byś się czesało
czesalibyście się
byście się czesali
czesałybyście się
byście się czesały
3 os. czesałby się
by się czesał
czesałaby się
by się czesała
czesałoby się
by się czesało
czesaliby się
by się czesali
czesałyby się
by się czesały

bezosobnik: czesano by się

bezokolicznik: czesać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: czesząc się

gerundium: czesanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. czesanie się
czesania się
D. czesania się
czesań się
C. czesaniu się
czesaniom się
B. czesanie się
czesania się
N. czesaniem się
czesaniami się
Ms. czesaniu się
czesaniach się
W. czesanie się
czesania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: czeszący się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. czeszący się
czeszący się
czeszący się
czeszące się
czesząca się
D. czeszącego się
czeszącego się
czeszącego się
czeszącego się
czeszącej się
C. czeszącemu się
czeszącemu się
czeszącemu się
czeszącemu się
czeszącej się
B. czeszącego się
czeszącego się
czeszący się
czeszące się
czeszącą się
N. czeszącym się
czeszącym się
czeszącym się
czeszącym się
czeszącą się
Ms. czeszącym się
czeszącym się
czeszącym się
czeszącym się
czeszącej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. czeszący się
czeszący się
czeszące się
czeszące się
D. czeszących się
czeszących się
czeszących się
czeszących się
C. czeszącym się
czeszącym się
czeszącym się
czeszącym się
B. czeszących się
czeszących się
czeszących się
czeszące się
N. czeszącymi się
czeszącymi się
czeszącymi się
czeszącymi się
Ms. czeszących się
czeszących się
czeszących się
czeszących się

odpowiednik aspektowy: uczesać się

Składnia

Rz osobowy + czesać się + bez ograniczeń

2. u fryzjera

Definicja

korzystać z usług fryzjera

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała czynności związane z pielęgnacją ciała i ich efekty

Połączenia

  • czesać się u fryzjera, u mistrza
  • czesać się w salonie fryzjerskim

Cytaty

Pani premier czesze się zazwyczaj w sejmowym salonie fryzjerskim, u tego samego fryzjera, co za czasów poselskich.

źródło: NKJP: Agnieszka Kublik: Cztery razy człowiek, raz kobieta, Gazeta Wyborcza, 1993-03-01

Nigdy nie zmieniała fryzury. Nie pamiętam, żeby kiedykolwiek nosiła inną. Nawet na uroczystościach familijnych, na które czesała się u fryzjera, wyglądała podobnie.

źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Złodziejka pamięci, 1998

W zakładzie fryzjerskim, gdzie się szkoliłam, czesało się wielu artystów, więc miałam od razu do czynienia z wieloma znakomitościami.

źródło: NKJP: Ewa Czerwieniec: Jestem wierna swoim klientkom, Dziennik Polski, 2002-06-08

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. czeszę się
czeszemy się
2 os. czeszesz się
czeszecie się
3 os. czesze się
czeszą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. czesałem się
+(e)m się czesał
czesałam się
+(e)m się czesała
czesałom się
+(e)m się czesało
czesaliśmy się
+(e)śmy się czesali
czesałyśmy się
+(e)śmy się czesały
2 os. czesałeś się
+(e)ś się czesał
czesałaś się
+(e)ś się czesała
czesałoś się
+(e)ś się czesało
czesaliście się
+(e)ście się czesali
czesałyście się
+(e)ście się czesały
3 os. czesał się
czesała się
czesało się
czesali się
czesały się

bezosobnik: czesano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się czesał
będę się czesać
będę się czesała
będę się czesać
będę się czesało
będę się czesać
będziemy się czesali
będziemy się czesać
będziemy się czesały
będziemy się czesać
2 os. będziesz się czesał
będziesz się czesać
będziesz się czesała
będziesz się czesać
będziesz się czesało
będziesz się czesać
będziecie się czesali
będziecie się czesać
będziecie się czesały
będziecie się czesać
3 os. będzie się czesał
będzie się czesać
będzie się czesała
będzie się czesać
będzie się czesało
będzie się czesać
będą się czesali
będą się czesać
będą się czesały
będą się czesać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. czeszmy się
2 os. czesz się
czeszcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. czesałbym się
bym się czesał
czesałabym się
bym się czesała
czesałobym się
bym się czesało
czesalibyśmy się
byśmy się czesali
czesałybyśmy się
byśmy się czesały
2 os. czesałbyś się
byś się czesał
czesałabyś się
byś się czesała
czesałobyś się
byś się czesało
czesalibyście się
byście się czesali
czesałybyście się
byście się czesały
3 os. czesałby się
by się czesał
czesałaby się
by się czesała
czesałoby się
by się czesało
czesaliby się
by się czesali
czesałyby się
by się czesały

bezosobnik: czesano by się

bezokolicznik: czesać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: czesząc się

gerundium: czesanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. czesanie się
czesania się
D. czesania się
czesań się
C. czesaniu się
czesaniom się
B. czesanie się
czesania się
N. czesaniem się
czesaniami się
Ms. czesaniu się
czesaniach się
W. czesanie się
czesania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: czeszący się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. czeszący się
czeszący się
czeszący się
czeszące się
czesząca się
D. czeszącego się
czeszącego się
czeszącego się
czeszącego się
czeszącej się
C. czeszącemu się
czeszącemu się
czeszącemu się
czeszącemu się
czeszącej się
B. czeszącego się
czeszącego się
czeszący się
czeszące się
czeszącą się
N. czeszącym się
czeszącym się
czeszącym się
czeszącym się
czeszącą się
Ms. czeszącym się
czeszącym się
czeszącym się
czeszącym się
czeszącej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. czeszący się
czeszący się
czeszące się
czeszące się
D. czeszących się
czeszących się
czeszących się
czeszących się
C. czeszącym się
czeszącym się
czeszącym się
czeszącym się
B. czeszących się
czeszących się
czeszących się
czeszące się
N. czeszącymi się
czeszącymi się
czeszącymi się
czeszącymi się
Ms. czeszących się
czeszących się
czeszących się
czeszących się

odpowiednik aspektowy: uczesać się

Składnia

Rz osobowy + czesać się +
GDZIE

3. w kok

Definicja

mieć jakąś fryzurę lub układać sobie fryzurę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała czynności związane z pielęgnacją ciała i ich efekty

Połączenia

  • czesać się na bok; na irokeza, na jeża, na pożyczkę
  • czesać się w kok, w koński ogon, w kucyk, w loczki
  • czesać się z grzywką, z przedziałkiem
  • czesać się gładko, modnie, prosto

Cytaty

Mężatki czesały się w wysoko upięte koki i obowiązkowo nakrywały głowy.

źródło: NKJP: Alicja Dybkowska, Jan Żaryn, Małgorzata Żaryn: Polskie dzieje od czasów najdawniejszych do współczesności, 1994

Wydoroślała, czesała się modnie w loczki, ale straciła wiele ze swego dziewczęcego uroku.

źródło: NKJP: Jerzy Stawiński: Piszczyk, 1997

Wyglądała źle: miała 56 lat, nosiła tani beżowy płaszczyk, z rzadka kapelusz. Czesała się gładko z przedziałkiem.

źródło: NKJP: Monika Piątkowska: To pani Dora!, Gazeta Wyborcza, 1997-11-08

Chciałem, żeby znów czesała się tak jak na starych swych zdjęciach. Zwijała wtedy włosy w wałek, zwisający półkoliście nad szyją.

źródło: NKJP: Krystian Lupa: Podglądania, 2003

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. czeszę się
czeszemy się
2 os. czeszesz się
czeszecie się
3 os. czesze się
czeszą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. czesałem się
+(e)m się czesał
czesałam się
+(e)m się czesała
czesałom się
+(e)m się czesało
czesaliśmy się
+(e)śmy się czesali
czesałyśmy się
+(e)śmy się czesały
2 os. czesałeś się
+(e)ś się czesał
czesałaś się
+(e)ś się czesała
czesałoś się
+(e)ś się czesało
czesaliście się
+(e)ście się czesali
czesałyście się
+(e)ście się czesały
3 os. czesał się
czesała się
czesało się
czesali się
czesały się

bezosobnik: czesano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się czesał
będę się czesać
będę się czesała
będę się czesać
będę się czesało
będę się czesać
będziemy się czesali
będziemy się czesać
będziemy się czesały
będziemy się czesać
2 os. będziesz się czesał
będziesz się czesać
będziesz się czesała
będziesz się czesać
będziesz się czesało
będziesz się czesać
będziecie się czesali
będziecie się czesać
będziecie się czesały
będziecie się czesać
3 os. będzie się czesał
będzie się czesać
będzie się czesała
będzie się czesać
będzie się czesało
będzie się czesać
będą się czesali
będą się czesać
będą się czesały
będą się czesać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. czeszmy się
2 os. czesz się
czeszcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. czesałbym się
bym się czesał
czesałabym się
bym się czesała
czesałobym się
bym się czesało
czesalibyśmy się
byśmy się czesali
czesałybyśmy się
byśmy się czesały
2 os. czesałbyś się
byś się czesał
czesałabyś się
byś się czesała
czesałobyś się
byś się czesało
czesalibyście się
byście się czesali
czesałybyście się
byście się czesały
3 os. czesałby się
by się czesał
czesałaby się
by się czesała
czesałoby się
by się czesało
czesaliby się
by się czesali
czesałyby się
by się czesały

bezosobnik: czesano by się

bezokolicznik: czesać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: czesząc się

gerundium: czesanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. czesanie się
czesania się
D. czesania się
czesań się
C. czesaniu się
czesaniom się
B. czesanie się
czesania się
N. czesaniem się
czesaniami się
Ms. czesaniu się
czesaniach się
W. czesanie się
czesania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: czeszący się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. czeszący się
czeszący się
czeszący się
czeszące się
czesząca się
D. czeszącego się
czeszącego się
czeszącego się
czeszącego się
czeszącej się
C. czeszącemu się
czeszącemu się
czeszącemu się
czeszącemu się
czeszącej się
B. czeszącego się
czeszącego się
czeszący się
czeszące się
czeszącą się
N. czeszącym się
czeszącym się
czeszącym się
czeszącym się
czeszącą się
Ms. czeszącym się
czeszącym się
czeszącym się
czeszącym się
czeszącej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. czeszący się
czeszący się
czeszące się
czeszące się
D. czeszących się
czeszących się
czeszących się
czeszących się
C. czeszącym się
czeszącym się
czeszącym się
czeszącym się
B. czeszących się
czeszących się
czeszących się
czeszące się
N. czeszącymi się
czeszącymi się
czeszącymi się
czeszącymi się
Ms. czeszących się
czeszących się
czeszących się
czeszących się

odpowiednik aspektowy: uczesać się

Składnia

Rz osobowy + czesać się +
JAK
Data ostatniej modyfikacji: 03.04.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json