UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

synkretyzm

Chronologizacja

1851, K. Libelt: Pisma krytyczne, books.google.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	synkretyzm	synkretyzmy
D.	synkretyzmu	synkretyzmów
C.	synkretyzmowi	synkretyzmom
B.	synkretyzm	synkretyzmy
N.	synkretyzmem	synkretyzmami
Ms.	synkretyzmie	synkretyzmach
W.	synkretyzmie	synkretyzmy

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

może fr. syncrétisme

z gr. synkrētismós 'połączenie się dwóch (przeciwko trzeciemu)'

gr. syn 'razem' + gr. krētismós

Por. gr. krētízō 'postępuję po kreteńsku, tzn. oszukuję'

1. w kulturze

Definicja

książk.

współistnienie w ramach jednej całości elementów pochodzących z różnych porządków

Noty o użyciu

Wymowa

[synkretysm] lub [synkretyzm]

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

synkretyzm religijny

Cytaty

	Chińczycy chętnie łączyli różne wątki konfucjanizmu, taoizmu i buddyzmu, dzięki temu mogli jednocześnie je „wyznawać”. Synkretyzm był zatem czymś typowym. źródło: NKJP: Andrzej Chwalba: Historia powszechna. Wiek XIX, 2008
	Bhagawadgita jest wielką syntezą myśli, najwspanialszym dowodem synkretyzmu ideowego, tak charakterystycznego dla całej tradycji Indii. Widać w niej wpływ hymnów wedyjskich, zwłaszcza tych, które nakazują wielbić jednego Boga, oraz monizmu „Upaniszad” i ich spekulacji metafizycznych. źródło: NKJP: Marta Kudelska: Hinduizm - jedność w różnorodności, 2006
	Łączono także wszelkiego rodzaju przeciwstawne konwencje stylistyczne i gatunkowe oraz techniki dramaturgiczne. Tego rodzaju synkretyzm i niedostosowanie kompozycji do wymogów technicznych widowiska teatralnego sprawiło, że dramaty romantyczne miały charakter niesceniczny. źródło: NKJP: Internet
	Następstwem rozpowszechnienia sportu w skali światowej (m.in. dzięki mediom) jest synkretyzm obyczajowy (czyli mechaniczne połączenie ze sobą obyczajów wywodzących się z odmiennych kultur). źródło: NKJP: Halina Zdebska: Istota i wartości zespołowych gier sportowych, 2008
	Bank, w którym ciocia miała konto, urządzony był w stylu podhalańskiego synkretyzmu schyłku dwudziestego wieku. Parter solidnej, przedwojennej mieszczańskiej kamienicy udawał ni to karczmę, ni to świetlicę regionalną. źródło: NKJP: Antoni Kroh: Starorzecza, 2010

Składnia

synkretyzm

(JAKI)

2. w gramatyce

Definicja

jęz.

pełnienie przez daną formę językową lub końcówkę więcej niż jednej funkcji gramatycznej

Wymowa

[synkretysm] lub [synkretyzm]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język pisanie

Cytaty

Pozostałe spółgłoski stwardniałe, jak -c, -cz: [...] zachowują [...] synkretyzm mianownika obu liczb w rodzaju męskoosobowym, por. obcy człowiek - obcy ludzie, ochoczy tancerz - ochoczy tancerze.

źródło: NKJP: Alicja Nagórko: Zarys gramatyki języka polskiego, 1996

W skład deklinacji nijakiej wchodzą rzeczowniki należące do trzech typów morfologicznych:[...]. Wszystkie typy charakteryzuje synkretyzm trzech przypadków liczby pojedynczej i trzech przypadków liczby mnogiej: biernik i wołacz l.p. mają zawsze postać równą mianownikowi, wspólną zaś końcówką mianownika, biernika i wołacza l.m. jest -a.

źródło: Danuta Butler, Halina Kurkowska, Halina Satkiewicz: Kultura języka polskiego: Zagadnienia poprawności gramatycznej, 1971, s. 220

3. w psychologii

Definicja

psych.

odbiór całościowy, bez wyróżniania elementów składowych wrażenia czy bodźca

Wymowa

[synkretysm] lub [synkretyzm]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Cytaty

Spostrzeganie małego dziecka cechuje synkretyzm. Synkretyzm polega na niedokładnym różnicowaniu bodźców. Niemowlę nie odróżnia przedmiotów występujących razem czy osobno.

źródło: NKJP: Internet

Data ostatniej modyfikacji: 01.11.2023