UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

szalbierz

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł.

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. szalbierz
szalbierze
D. szalbierza
szalbierzy
C. szalbierzowi
szalbierzom
B. szalbierza
szalbierzy
N. szalbierzem
szalbierzami
Ms. szalbierzu
szalbierzach
W. szalbierzu
szalbierze

Pochodzenie

z czes. (daw.) šalbíř 'szalbierz, oszust'

Definicja

książk.  pejorat. 
osoba, która sprytnie oszukuje i wykorzystuje kogoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Cytaty

[Hitler] był hipokrytą, oszustem i szalbierzem, a fantastyczne koncepcje, w które sam nie wierzył, podawał w ściśle praktycznych celach dla swoich fanatycznych wyznawców.

źródło: NKJP: Andrzej Anonimus: Nie nadaje się, przecież to jeszcze szczeniak, 1999

Pod tą powłoką kryje się bezwzględne zwierzę, które dla dobra własnego pod płaszczykiem interesu firmy lub partii zrobi wszystko, posunie się do najgorszych świństw. Po prostu szalbierz.

źródło: NKJP: Stefan Drajewski: Tartuffe w garniturze, Polska Głos Wielkopolski, 2008-04-28

Wszyscy natychmiast pojęli, że przewrotny szalbierz został wykluczony ze społeczności wioski.

źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tomek wśród łowców głów, 1965

Nasza religijność jest archaiczna, parafialna, bierna, wypruta z debaty i aktywności ludzi świeckich. A mimo to trwamy w samozadowoleniu. Może więc przestańmy utwierdzać w sobie ten kompleks wyższości, wstydliwie goły jak otumaniony przez szalbierzy król z baśni Andersena.

źródło: NKJP: Michał Smolorz: Ślązak = Europejczyk?, Dziennik Zachodni, 2002-12-20

Data ostatniej modyfikacji: 05.12.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json