UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zanurkować

Chronologizacja

ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. nurek

1. w wodzie

Definicja

zanurzyć się pod wodę, aby przebywać w niej lub pływać

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia zbiorniki wodne

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny hobby i zainteresowania

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

Połączenia

  • nurek, pływak, ptak, szczur zanurkował
  • zanurkować do dna
  • zanurkować na dno, na głębokość iluś metrów
  • zanurkować pod wodę
  • zanurkować w basenie, w jeziorze, w morzu, w wodach oceanu, w (czystej, zimnej) wodzie; w akwalungu
  • zanurkować z otwartymi oczami
  • zanurkować głęboko, powtórnie
  • nabrać powietrza i zanurkować; zanurkować i wynurzyć się

Cytaty

30-letnia brytyjska pływaczka Tanya Streeter pobiła trudny do poprawienia rekord sportowy, gdy wstrzymała oddech i zanurkowała w Morzu Karaibskim na głębokość 122 metrów.

źródło: NKJP: PAP: W głębinach, Dziennik Polski, 2003-07-23

Kilkanaście metrów od brzegu zanurkował do dna. Otworzył oczy. Zielonkawa jak szkło woda falowała lekko wokół niego.

źródło: NKJP: Adam Bahdaj: Wakacje z duchami, 1962

Podtarnowska rzeczka, tocząca leniwie swe wody granicą lasu i pól, kiedy się w niej zanurkowało z otwartymi oczami, prześwitywała na żółto, żelaziście.

źródło: KWSJP: Najszlachetniejszy z żywiołów, Dziennik Polski, 2003-08-14

Jacek Musiał z Kielc zanurkował na głębokość 181 metrów. To rekord w województwie świętokrzyskim.

źródło: NKJP: Agata Kowalczyk: Podwodny rekordzista, Echo Dnia, 2007-07-07

Zanurkował i wytrzymał w wodzie bez oddychania aż siedem minut.

źródło: KWSJP: GOD: Tydzień w akwarium, Super Express, 2006

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zanurkuję
 zanurkujemy
2 os. zanurkujesz
 zanurkujecie
3 os. zanurkuje
 zanurkują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zanurkowałem
+(e)m zanurkował
 zanurkowałam
+(e)m zanurkowała
 zanurkowałom
+(e)m zanurkowało
 zanurkowaliśmy
+(e)śmy zanurkowali
 zanurkowałyśmy
+(e)śmy zanurkowały
2 os. zanurkowałeś
+(e)ś zanurkował
 zanurkowałaś
+(e)ś zanurkowała
 zanurkowałoś
+(e)ś zanurkowało
 zanurkowaliście
+(e)ście zanurkowali
 zanurkowałyście
+(e)ście zanurkowały
3 os. zanurkował
 zanurkowała
 zanurkowało
 zanurkowali
 zanurkowały

bezosobnik: zanurkowano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zanurkujmy
2 os. zanurkuj
 zanurkujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zanurkowałbym
bym zanurkował
 zanurkowałabym
bym zanurkowała
 zanurkowałobym
bym zanurkowało
 zanurkowalibyśmy
byśmy zanurkowali
 zanurkowałybyśmy
byśmy zanurkowały
2 os. zanurkowałbyś
byś zanurkował
 zanurkowałabyś
byś zanurkowała
 zanurkowałobyś
byś zanurkowało
 zanurkowalibyście
byście zanurkowali
 zanurkowałybyście
byście zanurkowały
3 os. zanurkowałby
by zanurkował
 zanurkowałaby
by zanurkowała
 zanurkowałoby
by zanurkowało
 zanurkowaliby
by zanurkowali
 zanurkowałyby
by zanurkowały

bezosobnik: zanurkowano by

bezokolicznik: zanurkować

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zanurkowawszy

gerundium: zanurkowanie

Składnia

Rzżywotny + zanurkować + bez ograniczeń

2. w zaroślach

Definicja

wejść gdzieś lub pod coś i schować się tam

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

  • księżyc zanurkował; słońce zanurkowało
  • zanurkować do okopu, do rowu, do (środka) samochodu
  • zanurkować pod łóżko, pod stół
  • zanurkować w krzaki, w tłum; w bagażniku, w szafie, w śmietniku
  • zanurkować za chmury

Cytaty

Pomachałam rozpaczliwie w jego stronę […]. Zauważył i zanurkował w tłum z zastanawiającą sprawnością.

źródło: KWSJP: Władysław Ogrodziński: Ulica zwana Bystrą, 1985

Słońce znów zanurkowało za chmury, a kompasu nie mieliśmy, lecz to nie usprawiedliwiało faktu, że aż tak się pogubiłem.

źródło: KWSJP: Artur Baniewicz: Góra Trzech Szkieletów, 2003

Paweł zanurkował między płaszcze w poszukiwaniu swojej kurtki.

źródło: KWSJP: Grażyna Plebanek: Pudełko ze szpilkami, 2002

Wpadł do pokoju, zanurkował pod biurko szefowej i zaczął wyrywać przedłużacze z plątaniny komputerowych kabli.

źródło: KWSJP: Grzegorz Mathea: IV Rzeczpospolita, 2005

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zanurkuję
 zanurkujemy
2 os. zanurkujesz
 zanurkujecie
3 os. zanurkuje
 zanurkują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zanurkowałem
+(e)m zanurkował
 zanurkowałam
+(e)m zanurkowała
 zanurkowałom
+(e)m zanurkowało
 zanurkowaliśmy
+(e)śmy zanurkowali
 zanurkowałyśmy
+(e)śmy zanurkowały
2 os. zanurkowałeś
+(e)ś zanurkował
 zanurkowałaś
+(e)ś zanurkowała
 zanurkowałoś
+(e)ś zanurkowało
 zanurkowaliście
+(e)ście zanurkowali
 zanurkowałyście
+(e)ście zanurkowały
3 os. zanurkował
 zanurkowała
 zanurkowało
 zanurkowali
 zanurkowały

bezosobnik: zanurkowano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zanurkujmy
2 os. zanurkuj
 zanurkujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zanurkowałbym
bym zanurkował
 zanurkowałabym
bym zanurkowała
 zanurkowałobym
bym zanurkowało
 zanurkowalibyśmy
byśmy zanurkowali
 zanurkowałybyśmy
byśmy zanurkowały
2 os. zanurkowałbyś
byś zanurkował
 zanurkowałabyś
byś zanurkowała
 zanurkowałobyś
byś zanurkowało
 zanurkowalibyście
byście zanurkowali
 zanurkowałybyście
byście zanurkowały
3 os. zanurkowałby
by zanurkował
 zanurkowałaby
by zanurkowała
 zanurkowałoby
by zanurkowało
 zanurkowaliby
by zanurkowali
 zanurkowałyby
by zanurkowały

bezosobnik: zanurkowano by

bezokolicznik: zanurkować

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zanurkowawszy

gerundium: zanurkowanie

Składnia

bez ograniczeń + zanurkować +
GDZIE

3. w powietrzu

Definicja

polecieć stromo w dół

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport powietrzny

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

  • bombowiec, myśliwiec, samolot; pilot zanurkował; eskadra zanurkowała
  • wykonać zwrot i zanurkować

Cytaty

Myśliwce, operujące prawie na granicy zasięgu, zanurkowały do ataku. Dwa z nich znikły nagle z radaru, ostatni wykonał ostry zwrot.

źródło: Internet

Pilot błyskawicznie zanurkował, aby uniknąć ognia.

źródło: Internet

Bombowce zanurkowały w kierunku ziemi, szukając tam osłony i możliwości ucieczki.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zanurkuję
 zanurkujemy
2 os. zanurkujesz
 zanurkujecie
3 os. zanurkuje
 zanurkują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zanurkowałem
+(e)m zanurkował
 zanurkowałam
+(e)m zanurkowała
 zanurkowałom
+(e)m zanurkowało
 zanurkowaliśmy
+(e)śmy zanurkowali
 zanurkowałyśmy
+(e)śmy zanurkowały
2 os. zanurkowałeś
+(e)ś zanurkował
 zanurkowałaś
+(e)ś zanurkowała
 zanurkowałoś
+(e)ś zanurkowało
 zanurkowaliście
+(e)ście zanurkowali
 zanurkowałyście
+(e)ście zanurkowały
3 os. zanurkował
 zanurkowała
 zanurkowało
 zanurkowali
 zanurkowały

bezosobnik: zanurkowano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zanurkujmy
2 os. zanurkuj
 zanurkujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zanurkowałbym
bym zanurkował
 zanurkowałabym
bym zanurkowała
 zanurkowałobym
bym zanurkowało
 zanurkowalibyśmy
byśmy zanurkowali
 zanurkowałybyśmy
byśmy zanurkowały
2 os. zanurkowałbyś
byś zanurkował
 zanurkowałabyś
byś zanurkowała
 zanurkowałobyś
byś zanurkowało
 zanurkowalibyście
byście zanurkowali
 zanurkowałybyście
byście zanurkowały
3 os. zanurkowałby
by zanurkował
 zanurkowałaby
by zanurkowała
 zanurkowałoby
by zanurkowało
 zanurkowaliby
by zanurkowali
 zanurkowałyby
by zanurkowały

bezosobnik: zanurkowano by

bezokolicznik: zanurkować

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zanurkowawszy

gerundium: zanurkowanie

Data ostatniej modyfikacji: 23.04.2010
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN