UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

nurkować

Chronologizacja

SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. nurek

1. w wodzie

Definicja

zanurzać się pod wodę, aby przebywać w niej lub pływać

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia zbiorniki wodne

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny hobby i zainteresowania

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

Połączenia

  • nurek, pływak, kaczka, ptak, ryba, zwierzę nurkuje
  • nurkować dla przyjemności
  • nurkować do dna
  • nurkować na bezdechu, na głębokość iluś metrów, na wodach otwartych
  • nurkować pod lodem, pod wodą
  • nurkować w basenie, w jeziorze, w lodowatej wodzie, w morzu, w oceanie; w skafandrze
  • nurkować z butlą, z otwartymi oczami
  • nurkować głęboko
  • nurkować jak kaczka
  • amator, instruktor, kurs nurkowania; maska, sprzęt do nurkowania; swobodne nurkowanie

Cytaty

Mali arabscy chłopcy nurkowali w poszukiwaniu olbrzymich muszli, które sprzedawali za grosze.

źródło: KWSJP: Joanna Olczak-Ronikierowa: W ogrodzie pamięci, 2002

Nurkowaliśmy w przepięknym lazurowym morzu wśród raf i cudownie kolorowych egzotycznych ryb, na wyciągnięcie ręki.

źródło: NKJP: (e): Wakacje VIP-ów, Nowiny Raciborskie, 2007-07-31

Główną nagrodą jest wyjazd dla dwóch osób na kurs nurkowania do Egiptu.

źródło: KWSJP: Ciesz się każdą chwilą…, CKM, 2001, nr 5

Motorówka potrąciła nurkującego mężczyznę. 37-letni nurek kąpał się w niedozwolonym miejscu.

źródło: KWSJP: BŹO: Motorówką w pupę, Super Express, 2006

W Morzu Śródziemnym zmagaliśmy się z silnymi prądami i falami, ale za to na rafach mogliśmy nurkować aż do głębokości 20 m.

źródło: NKJP: G.: Tucholanie na głębokości 20 metrów, Tygodnik Tucholski, 2008

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. nurkuję
nurkujemy
2 os. nurkujesz
nurkujecie
3 os. nurkuje
nurkują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. nurkowałem
+(e)m nurkował
nurkowałam
+(e)m nurkowała
nurkowałom
+(e)m nurkowało
nurkowaliśmy
+(e)śmy nurkowali
nurkowałyśmy
+(e)śmy nurkowały
2 os. nurkowałeś
+(e)ś nurkował
nurkowałaś
+(e)ś nurkowała
nurkowałoś
+(e)ś nurkowało
nurkowaliście
+(e)ście nurkowali
nurkowałyście
+(e)ście nurkowały
3 os. nurkował
nurkowała
nurkowało
nurkowali
nurkowały

bezosobnik: nurkowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę nurkował
będę nurkować
będę nurkowała
będę nurkować
będę nurkowało
będę nurkować
będziemy nurkowali
będziemy nurkować
będziemy nurkowały
będziemy nurkować
2 os. będziesz nurkował
będziesz nurkować
będziesz nurkowała
będziesz nurkować
będziesz nurkowało
będziesz nurkować
będziecie nurkowali
będziecie nurkować
będziecie nurkowały
będziecie nurkować
3 os. będzie nurkował
będzie nurkować
będzie nurkowała
będzie nurkować
będzie nurkowało
będzie nurkować
będą nurkowali
będą nurkować
będą nurkowały
będą nurkować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. nurkujmy
2 os. nurkuj
nurkujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. nurkowałbym
bym nurkował
nurkowałabym
bym nurkowała
nurkowałobym
bym nurkowało
nurkowalibyśmy
byśmy nurkowali
nurkowałybyśmy
byśmy nurkowały
2 os. nurkowałbyś
byś nurkował
nurkowałabyś
byś nurkowała
nurkowałobyś
byś nurkowało
nurkowalibyście
byście nurkowali
nurkowałybyście
byście nurkowały
3 os. nurkowałby
by nurkował
nurkowałaby
by nurkowała
nurkowałoby
by nurkowało
nurkowaliby
by nurkowali
nurkowałyby
by nurkowały

bezosobnik: nurkowano by

bezokolicznik: nurkować

imiesłów przysłówkowy współczesny: nurkując

gerundium: nurkowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. nurkowanie
nurkowania
D. nurkowania
nurkowań
C. nurkowaniu
nurkowaniom
B. nurkowanie
nurkowania
N. nurkowaniem
nurkowaniami
Ms. nurkowaniu
nurkowaniach
W. nurkowanie
nurkowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: nurkujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. nurkujący
nurkujący
nurkujący
nurkujące
nurkująca
D. nurkującego
nurkującego
nurkującego
nurkującego
nurkującej
C. nurkującemu
nurkującemu
nurkującemu
nurkującemu
nurkującej
B. nurkującego
nurkującego
nurkujący
nurkujące
nurkującą
N. nurkującym
nurkującym
nurkującym
nurkującym
nurkującą
Ms. nurkującym
nurkującym
nurkującym
nurkującym
nurkującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. nurkujący
nurkujący
nurkujące
nurkujące
D. nurkujących
nurkujących
nurkujących
nurkujących
C. nurkującym
nurkującym
nurkującym
nurkującym
B. nurkujących
nurkujących
nurkujących
nurkujące
N. nurkującymi
nurkującymi
nurkującymi
nurkującymi
Ms. nurkujących
nurkujących
nurkujących
nurkujących

Składnia

RZżywotny + nurkować + bez ograniczeń

2. w zaroślach

Definicja

wchodzić dokądś lub pod coś i stawać się niewidocznym

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

  • księżyc, słońce nurkuje
  • nurkować między kupującymi
  • nurkować po śmietnikach
  • nurkować pod gałęziami; pod kołdrę, pod stół
  • nurkować w gąszcz, w krzaki, w tłum; w kontenerach, w śmietnikach
  • nurkować za jedzeniem

Cytaty

Było ciemno, zimno, księżyc raz po raz nurkował za chmury.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Dobry powód, by zabijać, 2005

Ludzie nurkują po śmietnikach za jedzeniem.

źródło: NKJP: Lidia Ostałowska, Paweł Smoleński: Szczęście czy bida, Gazeta Wyborcza, 1994-06-03

Nie jest łatwo przedzierać się na czworakach przez najgęściejsze zarośla, nurkować pod gałęziami.

źródło: KWSJP: Artur Baniewicz: Góra Trzech Szkieletów, 2003

Buty! Nurkujemy pod stolik, zderzając się z głową przyjaciela, któremu przypomniało się to samo. Sprawdzamy buty, zwłaszcza zaś obcasy.

źródło: KWSJP: Za pięć dwunasta, Polityka, 2005

Przemykali się w tłumie, nurkowali między kupującymi, a Filomena pędziła za nimi.

źródło: KWSJP: Maria Krüger, Karolcia, 1959

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. nurkuję
nurkujemy
2 os. nurkujesz
nurkujecie
3 os. nurkuje
nurkują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. nurkowałem
+(e)m nurkował
nurkowałam
+(e)m nurkowała
nurkowałom
+(e)m nurkowało
nurkowaliśmy
+(e)śmy nurkowali
nurkowałyśmy
+(e)śmy nurkowały
2 os. nurkowałeś
+(e)ś nurkował
nurkowałaś
+(e)ś nurkowała
nurkowałoś
+(e)ś nurkowało
nurkowaliście
+(e)ście nurkowali
nurkowałyście
+(e)ście nurkowały
3 os. nurkował
nurkowała
nurkowało
nurkowali
nurkowały

bezosobnik: nurkowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę nurkował
będę nurkować
będę nurkowała
będę nurkować
będę nurkowało
będę nurkować
będziemy nurkowali
będziemy nurkować
będziemy nurkowały
będziemy nurkować
2 os. będziesz nurkował
będziesz nurkować
będziesz nurkowała
będziesz nurkować
będziesz nurkowało
będziesz nurkować
będziecie nurkowali
będziecie nurkować
będziecie nurkowały
będziecie nurkować
3 os. będzie nurkował
będzie nurkować
będzie nurkowała
będzie nurkować
będzie nurkowało
będzie nurkować
będą nurkowali
będą nurkować
będą nurkowały
będą nurkować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. nurkujmy
2 os. nurkuj
nurkujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. nurkowałbym
bym nurkował
nurkowałabym
bym nurkowała
nurkowałobym
bym nurkowało
nurkowalibyśmy
byśmy nurkowali
nurkowałybyśmy
byśmy nurkowały
2 os. nurkowałbyś
byś nurkował
nurkowałabyś
byś nurkowała
nurkowałobyś
byś nurkowało
nurkowalibyście
byście nurkowali
nurkowałybyście
byście nurkowały
3 os. nurkowałby
by nurkował
nurkowałaby
by nurkowała
nurkowałoby
by nurkowało
nurkowaliby
by nurkowali
nurkowałyby
by nurkowały

bezosobnik: nurkowano by

bezokolicznik: nurkować

imiesłów przysłówkowy współczesny: nurkując

gerundium: nurkowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. nurkowanie
nurkowania
D. nurkowania
nurkowań
C. nurkowaniu
nurkowaniom
B. nurkowanie
nurkowania
N. nurkowaniem
nurkowaniami
Ms. nurkowaniu
nurkowaniach
W. nurkowanie
nurkowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: nurkujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. nurkujący
nurkujący
nurkujący
nurkujące
nurkująca
D. nurkującego
nurkującego
nurkującego
nurkującego
nurkującej
C. nurkującemu
nurkującemu
nurkującemu
nurkującemu
nurkującej
B. nurkującego
nurkującego
nurkujący
nurkujące
nurkującą
N. nurkującym
nurkującym
nurkującym
nurkującym
nurkującą
Ms. nurkującym
nurkującym
nurkującym
nurkującym
nurkującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. nurkujący
nurkujący
nurkujące
nurkujące
D. nurkujących
nurkujących
nurkujących
nurkujących
C. nurkującym
nurkującym
nurkującym
nurkującym
B. nurkujących
nurkujących
nurkujących
nurkujące
N. nurkującymi
nurkującymi
nurkującymi
nurkującymi
Ms. nurkujących
nurkujących
nurkujących
nurkujących

Składnia

bez ograniczeń + nurkować +
GDZIE

3. w powietrzu

Definicja

lecieć stromo w kierunku ziemi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport powietrzny

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  lecieć

Połączenia

  • bombowiec, samolot; eskadra nurkuje
  • podchodzić do nurkowania

Cytaty

Seria za serią nurkowały eskadry radzieckich bombowców.

źródło: KWSJP: Eugeniusz Paukszta: Po burzy jest pogoda, 1966

Gwizd bomb, wycie skrzydeł nurkujących bombowców, huk dział zlały się w jeden ton.

źródło: KWSJP: Wincenty Z. Milenuszkiewicz: Wybierać kotwicę, 1964

Już po upływie kilkunastu sekund trudno określić […], gdzie jest „dół”, a gdzie „góra”, i nie wiadomo, czy samolot leci poziomo, wznosi się lub nurkuje.

źródło: KWSJP: Janusz Meissner: Wiatr w podeszwach, 1976

Podchodzący do nurkowania pilot myśliwca uświadomił sobie nagle, iż nie poluje, a walczy.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Kusiny, 2008

Samolot nurkujący jest trudnym celem do zestrzelenia.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. nurkuję
nurkujemy
2 os. nurkujesz
nurkujecie
3 os. nurkuje
nurkują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. nurkowałem
+(e)m nurkował
nurkowałam
+(e)m nurkowała
nurkowałom
+(e)m nurkowało
nurkowaliśmy
+(e)śmy nurkowali
nurkowałyśmy
+(e)śmy nurkowały
2 os. nurkowałeś
+(e)ś nurkował
nurkowałaś
+(e)ś nurkowała
nurkowałoś
+(e)ś nurkowało
nurkowaliście
+(e)ście nurkowali
nurkowałyście
+(e)ście nurkowały
3 os. nurkował
nurkowała
nurkowało
nurkowali
nurkowały

bezosobnik: nurkowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę nurkował
będę nurkować
będę nurkowała
będę nurkować
będę nurkowało
będę nurkować
będziemy nurkowali
będziemy nurkować
będziemy nurkowały
będziemy nurkować
2 os. będziesz nurkował
będziesz nurkować
będziesz nurkowała
będziesz nurkować
będziesz nurkowało
będziesz nurkować
będziecie nurkowali
będziecie nurkować
będziecie nurkowały
będziecie nurkować
3 os. będzie nurkował
będzie nurkować
będzie nurkowała
będzie nurkować
będzie nurkowało
będzie nurkować
będą nurkowali
będą nurkować
będą nurkowały
będą nurkować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. nurkujmy
2 os. nurkuj
nurkujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. nurkowałbym
bym nurkował
nurkowałabym
bym nurkowała
nurkowałobym
bym nurkowało
nurkowalibyśmy
byśmy nurkowali
nurkowałybyśmy
byśmy nurkowały
2 os. nurkowałbyś
byś nurkował
nurkowałabyś
byś nurkowała
nurkowałobyś
byś nurkowało
nurkowalibyście
byście nurkowali
nurkowałybyście
byście nurkowały
3 os. nurkowałby
by nurkował
nurkowałaby
by nurkowała
nurkowałoby
by nurkowało
nurkowaliby
by nurkowali
nurkowałyby
by nurkowały

bezosobnik: nurkowano by

bezokolicznik: nurkować

imiesłów przysłówkowy współczesny: nurkując

gerundium: nurkowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. nurkowanie
nurkowania
D. nurkowania
nurkowań
C. nurkowaniu
nurkowaniom
B. nurkowanie
nurkowania
N. nurkowaniem
nurkowaniami
Ms. nurkowaniu
nurkowaniach
W. nurkowanie
nurkowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: nurkujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. nurkujący
nurkujący
nurkujący
nurkujące
nurkująca
D. nurkującego
nurkującego
nurkującego
nurkującego
nurkującej
C. nurkującemu
nurkującemu
nurkującemu
nurkującemu
nurkującej
B. nurkującego
nurkującego
nurkujący
nurkujące
nurkującą
N. nurkującym
nurkującym
nurkującym
nurkującym
nurkującą
Ms. nurkującym
nurkującym
nurkującym
nurkującym
nurkującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. nurkujący
nurkujący
nurkujące
nurkujące
D. nurkujących
nurkujących
nurkujących
nurkujących
C. nurkującym
nurkującym
nurkującym
nurkującym
B. nurkujących
nurkujących
nurkujących
nurkujące
N. nurkującymi
nurkującymi
nurkującymi
nurkującymi
Ms. nurkujących
nurkujących
nurkujących
nurkujących
Data ostatniej modyfikacji: 23.04.2010
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json