Chronologizacja
Pochodzenie
1. w wodzie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia zbiorniki wodne
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny hobby i zainteresowania
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt
Połączenia
- nurek, pływak, kaczka, ptak, ryba, zwierzę nurkuje
- nurkować dla przyjemności
- nurkować do dna
- nurkować na bezdechu, na głębokość iluś metrów, na wodach otwartych
- nurkować pod lodem, pod wodą
- nurkować w basenie, w jeziorze, w lodowatej wodzie, w morzu, w oceanie; w skafandrze
- nurkować z butlą, z otwartymi oczami
- nurkować głęboko
- nurkować jak kaczka
- amator, instruktor, kurs nurkowania; maska, sprzęt do nurkowania; swobodne nurkowanie
Cytaty
|
Mali arabscy chłopcy nurkowali w poszukiwaniu olbrzymich muszli, które sprzedawali za grosze. źródło: KWSJP: Joanna Olczak-Ronikierowa: W ogrodzie pamięci, 2002 |
|
|
Nurkowaliśmy w przepięknym lazurowym morzu wśród raf i cudownie kolorowych egzotycznych ryb, na wyciągnięcie ręki. źródło: NKJP: (e): Wakacje VIP-ów, Nowiny Raciborskie, 2007-07-31 |
|
|
Główną nagrodą jest wyjazd dla dwóch osób na kurs nurkowania do Egiptu. źródło: KWSJP: Ciesz się każdą chwilą…, CKM, 2001, nr 5 |
|
|
Motorówka potrąciła nurkującego mężczyznę. 37-letni nurek kąpał się w niedozwolonym miejscu. źródło: KWSJP: BŹO: Motorówką w pupę, Super Express, 2006 |
|
|
W Morzu Śródziemnym zmagaliśmy się z silnymi prądami i falami, ale za to na rafach mogliśmy nurkować aż do głębokości 20 m. źródło: NKJP: G.: Tucholanie na głębokości 20 metrów, Tygodnik Tucholski, 2008 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
nurkuję |
nurkujemy |
|||
| 2 os. |
nurkujesz |
nurkujecie |
|||
| 3 os. |
nurkuje |
nurkują |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
nurkowałem +(e)m nurkował |
nurkowałam +(e)m nurkowała |
nurkowałom +(e)m nurkowało |
nurkowaliśmy +(e)śmy nurkowali |
nurkowałyśmy +(e)śmy nurkowały |
| 2 os. |
nurkowałeś +(e)ś nurkował |
nurkowałaś +(e)ś nurkowała |
nurkowałoś +(e)ś nurkowało |
nurkowaliście +(e)ście nurkowali |
nurkowałyście +(e)ście nurkowały |
| 3 os. |
nurkował |
nurkowała |
nurkowało |
nurkowali |
nurkowały |
bezosobnik: nurkowano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę nurkował będę nurkować |
będę nurkowała będę nurkować |
będę nurkowało będę nurkować |
będziemy nurkowali będziemy nurkować |
będziemy nurkowały będziemy nurkować |
| 2 os. |
będziesz nurkował będziesz nurkować |
będziesz nurkowała będziesz nurkować |
będziesz nurkowało będziesz nurkować |
będziecie nurkowali będziecie nurkować |
będziecie nurkowały będziecie nurkować |
| 3 os. |
będzie nurkował będzie nurkować |
będzie nurkowała będzie nurkować |
będzie nurkowało będzie nurkować |
będą nurkowali będą nurkować |
będą nurkowały będą nurkować |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
nurkujmy |
|
| 2 os. |
nurkuj |
nurkujcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
nurkowałbym bym nurkował |
nurkowałabym bym nurkowała |
nurkowałobym bym nurkowało |
nurkowalibyśmy byśmy nurkowali |
nurkowałybyśmy byśmy nurkowały |
| 2 os. |
nurkowałbyś byś nurkował |
nurkowałabyś byś nurkowała |
nurkowałobyś byś nurkowało |
nurkowalibyście byście nurkowali |
nurkowałybyście byście nurkowały |
| 3 os. |
nurkowałby by nurkował |
nurkowałaby by nurkowała |
nurkowałoby by nurkowało |
nurkowaliby by nurkowali |
nurkowałyby by nurkowały |
bezosobnik: nurkowano by
bezokolicznik: nurkować
imiesłów przysłówkowy współczesny:
nurkując
gerundium: nurkowanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | nurkowanie |
nurkowania |
| D. | nurkowania |
nurkowań |
| C. | nurkowaniu |
nurkowaniom |
| B. | nurkowanie |
nurkowania |
| N. | nurkowaniem |
nurkowaniami |
| Ms. | nurkowaniu |
nurkowaniach |
| W. | nurkowanie |
nurkowania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: nurkujący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | nurkujący |
nurkujący |
nurkujący |
nurkujące |
nurkująca |
| D. | nurkującego |
nurkującego |
nurkującego |
nurkującego |
nurkującej |
| C. | nurkującemu |
nurkującemu |
nurkującemu |
nurkującemu |
nurkującej |
| B. | nurkującego |
nurkującego |
nurkujący |
nurkujące |
nurkującą |
| N. | nurkującym |
nurkującym |
nurkującym |
nurkującym |
nurkującą |
| Ms. | nurkującym |
nurkującym |
nurkującym |
nurkującym |
nurkującej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | nurkujący |
nurkujący |
nurkujące |
nurkujące |
| D. | nurkujących |
nurkujących |
nurkujących |
nurkujących |
| C. | nurkującym |
nurkującym |
nurkującym |
nurkującym |
| B. | nurkujących |
nurkujących |
nurkujących |
nurkujące |
| N. | nurkującymi |
nurkującymi |
nurkującymi |
nurkującymi |
| Ms. | nurkujących |
nurkujących |
nurkujących |
nurkujących |
Składnia
| RZżywotny | + | nurkować | + |
|
2. w zaroślach
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek
Połączenia
- księżyc, słońce nurkuje
- nurkować między kupującymi
- nurkować po śmietnikach
- nurkować pod gałęziami; pod kołdrę, pod stół
- nurkować w gąszcz, w krzaki, w tłum; w kontenerach, w śmietnikach
- nurkować za jedzeniem
Cytaty
|
Było ciemno, zimno, księżyc raz po raz nurkował za chmury. źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Dobry powód, by zabijać, 2005 |
|
|
Ludzie nurkują po śmietnikach za jedzeniem. źródło: NKJP: Lidia Ostałowska, Paweł Smoleński: Szczęście czy bida, Gazeta Wyborcza, 1994-06-03 |
|
|
Nie jest łatwo przedzierać się na czworakach przez najgęściejsze zarośla, nurkować pod gałęziami. źródło: KWSJP: Artur Baniewicz: Góra Trzech Szkieletów, 2003 |
|
|
Buty! Nurkujemy pod stolik, zderzając się z głową przyjaciela, któremu przypomniało się to samo. Sprawdzamy buty, zwłaszcza zaś obcasy. źródło: KWSJP: Za pięć dwunasta, Polityka, 2005 |
|
|
Przemykali się w tłumie, nurkowali między kupującymi, a Filomena pędziła za nimi. źródło: KWSJP: Maria Krüger, Karolcia, 1959 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
nurkuję |
nurkujemy |
|||
| 2 os. |
nurkujesz |
nurkujecie |
|||
| 3 os. |
nurkuje |
nurkują |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
nurkowałem +(e)m nurkował |
nurkowałam +(e)m nurkowała |
nurkowałom +(e)m nurkowało |
nurkowaliśmy +(e)śmy nurkowali |
nurkowałyśmy +(e)śmy nurkowały |
| 2 os. |
nurkowałeś +(e)ś nurkował |
nurkowałaś +(e)ś nurkowała |
nurkowałoś +(e)ś nurkowało |
nurkowaliście +(e)ście nurkowali |
nurkowałyście +(e)ście nurkowały |
| 3 os. |
nurkował |
nurkowała |
nurkowało |
nurkowali |
nurkowały |
bezosobnik: nurkowano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę nurkował będę nurkować |
będę nurkowała będę nurkować |
będę nurkowało będę nurkować |
będziemy nurkowali będziemy nurkować |
będziemy nurkowały będziemy nurkować |
| 2 os. |
będziesz nurkował będziesz nurkować |
będziesz nurkowała będziesz nurkować |
będziesz nurkowało będziesz nurkować |
będziecie nurkowali będziecie nurkować |
będziecie nurkowały będziecie nurkować |
| 3 os. |
będzie nurkował będzie nurkować |
będzie nurkowała będzie nurkować |
będzie nurkowało będzie nurkować |
będą nurkowali będą nurkować |
będą nurkowały będą nurkować |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
nurkujmy |
|
| 2 os. |
nurkuj |
nurkujcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
nurkowałbym bym nurkował |
nurkowałabym bym nurkowała |
nurkowałobym bym nurkowało |
nurkowalibyśmy byśmy nurkowali |
nurkowałybyśmy byśmy nurkowały |
| 2 os. |
nurkowałbyś byś nurkował |
nurkowałabyś byś nurkowała |
nurkowałobyś byś nurkowało |
nurkowalibyście byście nurkowali |
nurkowałybyście byście nurkowały |
| 3 os. |
nurkowałby by nurkował |
nurkowałaby by nurkowała |
nurkowałoby by nurkowało |
nurkowaliby by nurkowali |
nurkowałyby by nurkowały |
bezosobnik: nurkowano by
bezokolicznik: nurkować
imiesłów przysłówkowy współczesny:
nurkując
gerundium: nurkowanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | nurkowanie |
nurkowania |
| D. | nurkowania |
nurkowań |
| C. | nurkowaniu |
nurkowaniom |
| B. | nurkowanie |
nurkowania |
| N. | nurkowaniem |
nurkowaniami |
| Ms. | nurkowaniu |
nurkowaniach |
| W. | nurkowanie |
nurkowania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: nurkujący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | nurkujący |
nurkujący |
nurkujący |
nurkujące |
nurkująca |
| D. | nurkującego |
nurkującego |
nurkującego |
nurkującego |
nurkującej |
| C. | nurkującemu |
nurkującemu |
nurkującemu |
nurkującemu |
nurkującej |
| B. | nurkującego |
nurkującego |
nurkujący |
nurkujące |
nurkującą |
| N. | nurkującym |
nurkującym |
nurkującym |
nurkującym |
nurkującą |
| Ms. | nurkującym |
nurkującym |
nurkującym |
nurkującym |
nurkującej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | nurkujący |
nurkujący |
nurkujące |
nurkujące |
| D. | nurkujących |
nurkujących |
nurkujących |
nurkujących |
| C. | nurkującym |
nurkującym |
nurkującym |
nurkującym |
| B. | nurkujących |
nurkujących |
nurkujących |
nurkujące |
| N. | nurkującymi |
nurkującymi |
nurkującymi |
nurkującymi |
| Ms. | nurkujących |
nurkujących |
nurkujących |
nurkujących |
Składnia
|
+ | nurkować | + |
GDZIE
|
3. w powietrzu
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport powietrzny
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | lecieć |
Połączenia
- bombowiec, samolot; eskadra nurkuje
- podchodzić do nurkowania
Cytaty
|
Seria za serią nurkowały eskadry radzieckich bombowców. źródło: KWSJP: Eugeniusz Paukszta: Po burzy jest pogoda, 1966 |
|
|
Gwizd bomb, wycie skrzydeł nurkujących bombowców, huk dział zlały się w jeden ton. źródło: KWSJP: Wincenty Z. Milenuszkiewicz: Wybierać kotwicę, 1964 |
|
|
Już po upływie kilkunastu sekund trudno określić […], gdzie jest „dół”, a gdzie „góra”, i nie wiadomo, czy samolot leci poziomo, wznosi się lub nurkuje. źródło: KWSJP: Janusz Meissner: Wiatr w podeszwach, 1976 |
|
|
Podchodzący do nurkowania pilot myśliwca uświadomił sobie nagle, iż nie poluje, a walczy. źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Kusiny, 2008 |
|
|
Samolot nurkujący jest trudnym celem do zestrzelenia. źródło: Internet |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
nurkuję |
nurkujemy |
|||
| 2 os. |
nurkujesz |
nurkujecie |
|||
| 3 os. |
nurkuje |
nurkują |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
nurkowałem +(e)m nurkował |
nurkowałam +(e)m nurkowała |
nurkowałom +(e)m nurkowało |
nurkowaliśmy +(e)śmy nurkowali |
nurkowałyśmy +(e)śmy nurkowały |
| 2 os. |
nurkowałeś +(e)ś nurkował |
nurkowałaś +(e)ś nurkowała |
nurkowałoś +(e)ś nurkowało |
nurkowaliście +(e)ście nurkowali |
nurkowałyście +(e)ście nurkowały |
| 3 os. |
nurkował |
nurkowała |
nurkowało |
nurkowali |
nurkowały |
bezosobnik: nurkowano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę nurkował będę nurkować |
będę nurkowała będę nurkować |
będę nurkowało będę nurkować |
będziemy nurkowali będziemy nurkować |
będziemy nurkowały będziemy nurkować |
| 2 os. |
będziesz nurkował będziesz nurkować |
będziesz nurkowała będziesz nurkować |
będziesz nurkowało będziesz nurkować |
będziecie nurkowali będziecie nurkować |
będziecie nurkowały będziecie nurkować |
| 3 os. |
będzie nurkował będzie nurkować |
będzie nurkowała będzie nurkować |
będzie nurkowało będzie nurkować |
będą nurkowali będą nurkować |
będą nurkowały będą nurkować |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
nurkujmy |
|
| 2 os. |
nurkuj |
nurkujcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
nurkowałbym bym nurkował |
nurkowałabym bym nurkowała |
nurkowałobym bym nurkowało |
nurkowalibyśmy byśmy nurkowali |
nurkowałybyśmy byśmy nurkowały |
| 2 os. |
nurkowałbyś byś nurkował |
nurkowałabyś byś nurkowała |
nurkowałobyś byś nurkowało |
nurkowalibyście byście nurkowali |
nurkowałybyście byście nurkowały |
| 3 os. |
nurkowałby by nurkował |
nurkowałaby by nurkowała |
nurkowałoby by nurkowało |
nurkowaliby by nurkowali |
nurkowałyby by nurkowały |
bezosobnik: nurkowano by
bezokolicznik: nurkować
imiesłów przysłówkowy współczesny:
nurkując
gerundium: nurkowanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | nurkowanie |
nurkowania |
| D. | nurkowania |
nurkowań |
| C. | nurkowaniu |
nurkowaniom |
| B. | nurkowanie |
nurkowania |
| N. | nurkowaniem |
nurkowaniami |
| Ms. | nurkowaniu |
nurkowaniach |
| W. | nurkowanie |
nurkowania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: nurkujący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | nurkujący |
nurkujący |
nurkujący |
nurkujące |
nurkująca |
| D. | nurkującego |
nurkującego |
nurkującego |
nurkującego |
nurkującej |
| C. | nurkującemu |
nurkującemu |
nurkującemu |
nurkującemu |
nurkującej |
| B. | nurkującego |
nurkującego |
nurkujący |
nurkujące |
nurkującą |
| N. | nurkującym |
nurkującym |
nurkującym |
nurkującym |
nurkującą |
| Ms. | nurkującym |
nurkującym |
nurkującym |
nurkującym |
nurkującej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | nurkujący |
nurkujący |
nurkujące |
nurkujące |
| D. | nurkujących |
nurkujących |
nurkujących |
nurkujących |
| C. | nurkującym |
nurkującym |
nurkującym |
nurkującym |
| B. | nurkujących |
nurkujących |
nurkujących |
nurkujące |
| N. | nurkującymi |
nurkującymi |
nurkującymi |
nurkującymi |
| Ms. | nurkujących |
nurkujących |
nurkujących |
nurkujących |