UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

gładkość

Chronologizacja

XV w., SStp
Inne znaczenie: 'miejsce równe'

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny:

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. gładkość
gładkości
D. gładkości
gładkości
C. gładkości
gładkościom
B. gładkość
gładkości
N. gładkością
gładkościami
Ms. gładkości
gładkościach
W. gładkości
gładkości

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

Zob. gładki

1. powierzchni

Definicja

cecha czegoś, co jest bez nierówności i chropowatości

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii cechy dotykowe

Relacje znaczeniowe

antonimy:  chropowatość, szorstkość

Połączenia

  • aksamitna, chłodna, ciepła, jedwabista; duża, idealna, naturalna, wyjątkowa gładkość
  • gładkość cery, ciała, dłoni, piersi, policzków, skóry, ud; papieru, kamienia, powierzchni
  • gładkość i elastyczność, gładkość i jędrność, gładkość i miękkość, gładkość i połysk; elastyczność i gładkość, jędrność i gładkość, miękkość i gładkość
  • nabrać/nabierać, nadawać gładkości
  • czuć; odzyskać, poprawiać, przywrócić, zachować gładkość

Cytaty

Powłoka nadaje szklanej lub ceramicznej powierzchni wyjątkową gładkość, co sprawia, że łatwiej spływa po niej woda, a brud i osad się jej niemal nie ima.

źródło: NKJP: AK: Nowinki z łazienki. Kradzione na części. Nagrody czekają, Gazeta Poznańska, 2002-04-11

Jego szorstkie policzki w niczym nie przypominają gładkości kobiecego ciała [...].

źródło: NKJP: Marta Tomaszewska: Miraż miłości, miraż śmierci, 2001

Ciążą ku dołowi jej wielkie piersi, a skóra na pośladkach i udach zaczyna tracić gładkość i wygląda teraz jak nierówno przepikowana [...].

źródło: NKJP: Joanna Bator: Piaskowa Góra, 2009

2. kolorystyczna

Definicja

cecha czegoś, co jest jednobarwne, bez wzorów

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii wzory

Relacje znaczeniowe

antonimy:  wzorzystość

Cytaty

Kremy wybielające mają zapewnić gładkość i klasyczny wygląd Michaela Jacksona.

źródło: NKJP: Ewa Kamińska: Różnice rasowe - zbliżają, czy dzielą?, Gazeta Krakowska, 2001-08-25

Żeby obraz nie był zbyt monotonny, jego kolorystyczna gładkość została złamana ostro kontrastującymi prążkami.

źródło: NKJP: Michał Heller: Podglądanie wszechświata, 2008

3. fryzury

Definicja

cecha włosów, które są niezwichrzone i niepuszyste

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

Połączenia

  • gładkość fryzury, uczesania

Cytaty

Susząc włosy, jeśli chcemy im nadać gładkości, kierujmy strumień gorącego powietrza od nasady włosa ku końcówkom, a nie odwrotnie.

źródło: NKJP: (D): Fryzura zawsze idealna, Dziennik Łódzki, 2002-08-24

Zapewnia aż 24-godzinny efekt anti-frizz, co pomaga uniknąć odstających kosmyków, które burzą ład i gładkość fryzury. Idealny do włosów z natury puszących się, falowanych, grubych i sztywnych.

źródło: Internet: facebook.com/procosmeticsstore/reklama

Zaczesz włosy gładko do tyłu i zbierz wysoki kucyk. Dla utrwalenia i podkreślenia gładkości uczesania, czasem warto pociągnąć je żelem lub mocnym lakierem do włosów.

źródło: Jak się uczesać na Bieg Niepodległości?, 20015-10-03 (http://myfitness.pl)

4. nóg

Definicja

cecha czegoś, co jest pozbawione owłosienia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

Cytaty

Po ukończeniu serii zabiegów włosy powinny być na tyle przerzedzone i odrastać tak powoli, że aby utrzymać gładkość, trzeba powtórzyć zabieg tylko 1-2 razy do roku.

źródło: NKJP: Internet

Są różne balsamy na mniejszy porost włosów i one dają dłuższy efekt gładkości nóg.

źródło: NKJP: Internet

I gorąco wszystkich namawiam albo do depilacji woskiem, albo delikatnymi kremami albo zainwestowania w najtrwalsze efekty gładkości, jakie daje epilacja laserowa.

źródło: Internet: Maria Kowalczyk: Czy mężczyźni, którzy depilują klatki piersiowe są seksowni?, 2015-06-25 (natemat.pl)

5. wypowiedzi

Definicja

cecha wypowiedzi mówionej lub pisanej, która nie stwarza trudności w odbiorze, jest zgrabnie i trafnie sformułowana oraz świadczy o dużej łatwości i swobodzie w posługiwaniu się językiem przez autora tego tekstu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Połączenia

  • gładkość mowy, rymu, słów, tekstu, wiersza, wypowiedzi, wysłowienia się

Cytaty

Co do mówienia, to trudno jej nawet zacząć, a co dopiero kończyć słowa. Jej zdania nabierają gładkości dopiero wówczas, kiedy bierze do ręki gitarę i śpiewa.

źródło: NKJP: Nie do wypowiedzenia, Dziennik Polski, 2003-07-18

Oprócz jedzenia zabierają ze sobą niewielkie ilości alkoholu. Ot, tyle by mieć humorek i gładkość wypowiedzi.

źródło: NKJP: A. Fidrysiak: Przywiązani do rodzinnej tradycji, Tygodnik Ciechanowski, 2002-03-20

Krytyk Northrop Frye pierwszy bodaj zwrócił uwagę na fakt, że poetka podważyła podstawy uświęconej w jej epoce konwencji języka poetyckiego, której ideałem była z jednej strony potoczystość i gładkość składni i wiersza, z drugiej zaś - niecodzienność i wyszukana elegancja słownictwa.

źródło: Stanisław Barańczak: Wstęp do pierwszego tomu Biblioteczki Poetów Języka Angielskiego: Emily Dickinson „100 wierszy”, 1990 (sofijon.pl)

6. uroda

Definicja

książk. 
cecha kogoś lub czegoś, kto jest ładny bądź co świadczy o czyjejś urodzie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

Relacje znaczeniowe

synonimy:  uroda

Cytaty

W lustrze objawiło się nagle cudnej gładkości oblicze, łączące cechy męskiej urody Henryka Probusa i doskonałego piękna kobiecego jego ukochanej Matyldy.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Ogród miłości, 2006

Mowa oczywiście o Barbarze Radziwiłłównie, wielkiej miłości i drugiej żonie ostatniego z Jagiellonów - Zygmunta Augusta. Jej urodę wielu porównywało z „gładkością Heleny Trojańskiej” i pewnie trafna to opinia, bo wrażliwy na piękno niewieście Zygmunt August nie potrafił oprzeć się jej powabom.

źródło: NKJP: Najsłynniejsze polskie perły, Dziennik Polski, 2000-04-22

[...] wrocławska wiedźma wyznała mi, że sprowadziła całkiem niedawno do siebie młodszą i znacznie ładniejszą, jak szczerze stwierdziła, siostrę Ognichę [...].. Gładkość lic ściągnęła zresztą na dziewczynę nieszczęście, wdała się bowiem w niefortunny romans.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Metamorfozy, 2004

7. salonowa

Definicja

książk. 
umiejętność odpowiedniego, uprzejmego zachowania się

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zwroty grzecznościowe i zachowania akceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  grzeczność, uprzejmość

Połączenia

  • wrodzona gładkość; gładkość salonowa, towarzyska
  • gładkość w obejściu, w zachowaniu

Cytaty

I oto ów „chlebowy stół” — jak go nazywał Słota — dawał okazję do prezentowania jeszcze nie poloru towarzyskiego, lecz w każdym razie jakiejś towarzyskiej gładkości.

źródło: NKJP: Tadeusz Rojek: Jak to się je: savoir-vivre przy stole, 1994

Ta łatwość pierwszego kontaktu, gładkość w obejściu, wygodny dystans bardzo mi się w Etiopczykach spodobały.

źródło: NKJP: Ignacy Karpowicz: Nowy kwiat cesarza (i Pszczoły), 2007

Nie będzie miłego uchu „yes, yes, yes!”, nie będzie jazdy na nartach i kopania piłki przed kamerami, obtańcowywania maturzystek, sprawnej choć trochę śliskiej gładkości w stosunkach tak z mediami, jak z zagranicą.

źródło: NKJP: Jerzy Surdykowski: Kaczyńscy bez maski, Gazeta Krakowska, 2006-07-17

Data ostatniej modyfikacji: 25.09.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj