UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

plugawy

Chronologizacja

1500, SStp
Datacja przybliżona.

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. plugawy
plugawy
plugawy
plugawe
plugawa
D. plugawego
plugawego
plugawego
plugawego
plugawej
C. plugawemu
plugawemu
plugawemu
plugawemu
plugawej
B. plugawego
plugawego
plugawy
plugawe
plugawą
N. plugawym
plugawym
plugawym
plugawym
plugawą
Ms. plugawym
plugawym
plugawym
plugawym
plugawej
W. plugawy
plugawy
plugawy
plugawe
plugawa
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. plugawi
plugawi
plugawe
plugawe
D. plugawych
plugawych
plugawych
plugawych
C. plugawym
plugawym
plugawym
plugawym
B. plugawych
plugawych
plugawych
plugawe
N. plugawymi
plugawymi
plugawymi
plugawymi
Ms. plugawych
plugawych
plugawych
plugawych
W. plugawi
plugawi
plugawe
plugawe

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. plugawszy
plugawszy
plugawszy
plugawsze
plugawsza
D. plugawszego
plugawszego
plugawszego
plugawszego
plugawszej
C. plugawszemu
plugawszemu
plugawszemu
plugawszemu
plugawszej
B. plugawszego
plugawszego
plugawszy
plugawsze
plugawszą
N. plugawszym
plugawszym
plugawszym
plugawszym
plugawszą
Ms. plugawszym
plugawszym
plugawszym
plugawszym
plugawszej
W. plugawszy
plugawszy
plugawszy
plugawsze
plugawsza
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. plugawsi
plugawsi
plugawsze
plugawsze
D. plugawszych
plugawszych
plugawszych
plugawszych
C. plugawszym
plugawszym
plugawszym
plugawszym
B. plugawszych
plugawszych
plugawszych
plugawsze
N. plugawszymi
plugawszymi
plugawszymi
plugawszymi
Ms. plugawszych
plugawszych
plugawszych
plugawszych
W. plugawsi
plugawsi
plugawsze
plugawsze

Pochodzenie

Przymiotnik odrzeczownikowy z przyrostkiem -awy (< *awъ) od dawnego polskiego pluga / plug 'brud, splugawienie, nieczystość', co od płn. psł. *pljuga 'to, czym się pluje, ślina, plwocina' > 'coś przypominającego plwociny, coś obrzydliwego jak plwociny, nieczystego, wstrętnego', które od psł. *plьvati 'pluć' z przyrostkiem *-ga (Bor); zob. pluć

1. tekst

Definicja

taki, który jest nieprzyzwoity, niemoralny i budzi wstręt

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  wstrętny

Połączenia

  • plugawy anonim, charakter, język, limeryk, list, staruch, tekst; plugawa gęba, mowa, wojna; plugawe kłamstwo, słownictwo, życie; plugawe myśli, napisy, oszczerstwa, przekleństwa, słowa, wyzwiska
  • wyjątkowo plugawy
  • plugawy i nikczemny, plugawy i odrażający; haniebny i plugawy; okrutny i plugawy, paskudny i plugawy, zły i plugawy
  • bardzo, tak plugawy

Cytaty

Niektórzy [...] donosili z niskich pobudek – za pieniądze czy z powodu plugawego charakteru, ale byli i tacy, których SB łamała w okrutny sposób – szantażując ich rodziny, grożąc ich dzieciom.

źródło: NKJP: Witold Pustułka: Pokazać katów, Dziennik Zachodni, 2005-03-02

Gdziekolwiek w kraju się znajdziemy, na targowisku, w środkach transportu, na ulicy czy na dziedzińcu szkolnym i akademickim wszędzie usłyszymy plugawą mowę z przekleństwami i co drugie słowo k…

źródło: NKJP: Antoni J. Dziatkowiak: Brzydka mowa, Gazeta Krakowska, 2006-08-26

Obecnie szerzy się jednak zaraza bluzgania, świntuszenia, popisywania się plugawymi dowcipami przez osoby, którym to z urzędu nie przystoi. I popisują się nie w domu pod koniec libacji, ale publicznie, w mediach i pismach służbowych.

źródło: NKJP: Janina Wieczerska: Humor koszarowy, Dziennik Bałtycki, 2003-06-06

Kobiety zrzucają szaty i tańczą plugawe tańce... [...]

źródło: NKJP: Jan Dobraczyński: Święty miecz, 1949

Sedno dramatu Wojciecha K. polega prawdopodobnie na tym, że on, który miał w sensie ścisłym złe myśli, wyraźnie złe skłonności i pewnie popełniał ewidentnie plugawe uczynki, specjalnie się z tym wszystkim nie ukrywał.

źródło: NKJP: Jerzy Pilch: Pilch, Polityka, 2004

2. ściek

Definicja

taki, który wywołuje obrzydzenie swoim wyglądem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  wstrętny

Połączenia

  • plugawa odzież; plugawe miejsce; plugawe podwórka, przedmieścia, wąsiki
  • wyjątkowo plugawy
  • bardzo, tak plugawy

Cytaty

Przodem szedł młody braciszek dominikańskiego zakonu, lśniący w słońcu białym habitem; za nim sześciu rosłych ludzi wiodło jakiś stwór nieszczęsny, skrępowany powrozami. Plugawa odzież, wygnojona, podarta, zwisała w łachmanach z grzbietu.

źródło: NKJP: Zofia Kossak: Błogosławiona wina, 1953

To, co go otacza i kształtuje jego poczucie estetyczne, to krzywe chodniki, na których gromadzi się woda i błoto, plugawe podwórka z przeładowanymi śmietnikami, pomazane ściany domów, pokrzywione bramy, śmierdzące klatki schodowe i zdewastowane windy...

źródło: NKJP: Ernest Skalski, Wacław Radziwinowicz: Rosja, Gazeta Wyborcza, 1998-11-06

Na próg więziennego sztabu wyszedł właśnie dyżurny - lejtnant z plugawymi wąsikami.

źródło: NKJP: Aleksander Sołżenicyn: Krąg Pierwszy Tom 2, 1996

Ale Polska to także obraz zacofania polskich miast, aż po brzegi wypełnionych chorobami, naznaczonych nieludzko ciężką pracą zrozpaczonych i zbuntowanych, miast zohydzonych liszajami plugawych przedmieść, [...]

źródło: NKJP: Jerzy Adamski: Świat jako niespełnienie albo Samobójstwo Don Juana, 2000

Frazeologizmy

wzrok dziki, suknia plugawa
Data ostatniej modyfikacji: 14.07.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj