UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

gronostaj

Chronologizacja

1437, SStp

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. gronostaj
gronostaje
D. gronostaja
gronostajów
rzadziej gronostai
C. gronostajowi
gronostajom
B. gronostaja
gronostaje
N. gronostajem
gronostajami
Ms. gronostaju
gronostajach
W. gronostaju
gronostaje

Pochodzenie

płn. psł. *gornostajь / *gornostaľь

1.a zwierzę

Definicja

nieduże drapieżne zwierzę podobne do łasicy, o wydłużonym, smukłym ciele i zmiennym w zależności od pory roku ubarwieniu oraz czarnym na końcu ogonie, żyjące dziko lub hodowane dla futra; Mustela erminea

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta drapieżne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  zwierzę

Cytaty

Gronostaj to drapieżnik z rodziny łasicowatych. Latem ma brązowe futro, na zimę przybiera białą barwę. Dlatego wśród brunatnych pól był dobrze widoczny.

źródło: NKJP: (ZYG): Wędrowały z Przemkowa, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2007-01-11

Gronostaj uważany był za zwierzę, które raczej pozwoli się schwytać myśliwemu, niż przebiegnie przez miejsce, gdzie mogłoby zbrudzić futro.

źródło: NKJP: Marta Bosak: Życie wielkiej Damy, Gazeta Krakowska, 2004-12-24

Zoolodzy zaprzeczają jednak, jakoby dama u Leonarda trzymała na dłoni łasiczkę. [...] Twierdzą oni, że to gronostaj albo fretka - zwierzę hodowane ze względu na cenne futro.

źródło: NKJP: Kazimierz Netka: Wampir z portretu, Gazeta Brodnicka, 2000-01-13

Żyją tu łosie, jelenie, sarny, [...], gronostaje, wiewiórki, wilki, lisy i osobliwość puszczy – zając bielak.

źródło: NKJP: Jan Bałdowski: Warmia, Mazury, Suwalszczyzna, 1996

1.b skóra

Definicja

wyprawiona skóra gronostaja - zwierzęcia, z której szyje się futra i wykończenia ubrań

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie ozdoby i dodatki

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  skóra

Połączenia

  • futro, kołnierz z gronostaja

Cytaty

Jego oczom najpierw ukazały się gołe stopy w białych chodakach, potem długi czerwony płaszcz z gronostajem.

źródło: NKJP: Mariusz Sieniewicz: Żydówek nie obsługujemy, 2005

W środku były jakieś ciepłe i miękkie skóreczki, a na wierzchu ciemnozielone sukno z dużym kołnierzem i mankietami z prawdziwego gronostaja z czarnymi gdzieniegdzie ogonkami.

źródło: NKJP: Monika Żeromska: Wspomnienia, 2007

Strój uroczysty i pompatyczny. Purpurowa toga podbita gronostajem, na głowie rodzaj biretu.

źródło: NKJP: Stanisław Mrożek: Jak zostałem filmowcem, 1975

Patrzymy na takie same jak w galeriach przodków podgolone głowy, opadające wąsy, żupany zapięte pod szyję, płaszcze podbite gronostajami.

źródło: NKJP: Andrzej Osęka: Marność paradna, 1997-01-10

Data ostatniej modyfikacji: 14.09.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json