UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

skobel

Chronologizacja

1407, SStp

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. skobel
skoble
D. skobla
skobli
C. skoblowi
skoblom
B. skobel
skoble
N. skoblem
skoblami
Ms. skoblu
skoblach
W. skoblu
skoble

Pochodzenie

psł. (dial.) *skobľь ( : *skobla i *skoblja) 'zgięty pręt żelazny tworzący klamrę, hak'

Od: psł. *skoba 'coś zagiętego, skrzywionego, kabłąk' ,'zgięty pręt tworzący klamrę, hak'

1. zamknięcie

Definicja

zamknięcie złożone z wygiętego metalowego pręta wbitego dwoma końcami w futrynę drzwi, wieko skrzyni, na który nakłada się metalową listwę z otworem przymocowaną do drzwi lub skrzyni, po czym wkładając kołek lub kłódkę w powstały kabłąk, zabezpiecza się drzwi lub wieko przed otwarciem

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka sprzęty domowe i przedmioty codziennego użytku

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  zamknięcie

Połączenia

  • drewniany, metalowy, żelazny; mocny; nowy; zwykły skobel
  • skobel z kłódką
  • drzwi ze skoblem
  • otworzyć/otwierać; odsunąć, zasunąć/zasuwać; odciąć, oderwać, przeciąć/przecinać, sforsować, uciąć, ukręcić, urwać, wybić, wyłamać, wyrwać, wyważyć, zerwać/zrywać skobel
  • szarpnąć/szarpać za skobel
  • zamknąć/zamykać na skobel

Cytaty

Do drzwi przybity był ordynarny skobel spięty zwykłą żelazną kłódką.

źródło: NKJP: Rafał Nowakowski: Rdza, 2008

Wziął kubeł na węgiel, zszedł do piwnicy. Wracając, zatrzymał się przy sąsiednich drzwiach, zamkniętych jedynie na skobel przełożony patyczkiem.

źródło: NKJP: Leon Pawlik: Ankara, 1998

Złodziej przeciął metalowy skobel i [...] wszedł do garażu, z którego wyniósł dwa silniki elektryczne i dwie osie samochodowe z kołami.

źródło: NKJP: X: Lewy alkohol i papierosy, Polska Głos Wielkopolski, 2007-03-10

Nie widziałem, w jaki sposób była zabezpieczona, więc wyjąłem latarkę i puściłem na moment snop światła w tamtym kierunku. Górna brama była zamknięta tylko drewnianym skoblem.

źródło: NKJP: Michał Bielecki: Siostra Komandosa, 1997

Do środka wchodzi się po trzech drewnianych schodkach przez dobre drewniane drzwi na zawiasach, ze skoblami bez kłódki.

źródło: NKJP: (ROCH): Od św. Leonarda do św. Doroty, Gazeta Krakowska, 2005-12-30

To tutaj - powiada. Wyjmuje klucz i otwiera wetkniętą w skoble olbrzymią kłódkę. Drzwi otwierają się na rozległe, puste mieszkanie.

źródło: NKJP: Zofia Nałkowska, Medaliony, 1946

2. kołek

Definicja

kołek, który łączy dwie części skobla - zamknięcia

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka sprzęty domowe i przedmioty codziennego użytku

Połączenia

  • wybijać, wypchnąć skobel

Cytaty

Marni to byli cieśle, co te drzwi zbijali, jedna deska u dołu jest krótsza, przesuwam pod nią ramię, wyciągam je ku górze, ku górze... - aha, jest skobelek, zamknięto nas z zewnątrz. Wybijam skobel. Wychodzę na dwór.

źródło: NKJP: Aleksander Sołżenicyn: Archipelag Gułag tom 3, 1977

Wreszcie udało mi się wymacać rękami skobel. Wypchnąłem go i ostrożnie pociągnąłem jedno skrzydło bramy.

źródło: NKJP: Michał Bielecki: Siostra Komandosa, 1997

Data ostatniej modyfikacji: 27.06.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json