UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

chamski

Chronologizacja

1633, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. chamski
chamski
chamski
chamskie
chamska
D. chamskiego
chamskiego
chamskiego
chamskiego
chamskiej
C. chamskiemu
chamskiemu
chamskiemu
chamskiemu
chamskiej
B. chamskiego
chamskiego
chamski
chamskie
chamską
N. chamskim
chamskim
chamskim
chamskim
chamską
Ms. chamskim
chamskim
chamskim
chamskim
chamskiej
W. chamski
chamski
chamski
chamskie
chamska
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. chamscy
chamscy
chamskie
chamskie
D. chamskich
chamskich
chamskich
chamskich
C. chamskim
chamskim
chamskim
chamskim
B. chamskich
chamskich
chamskich
chamskie
N. chamskimi
chamskimi
chamskimi
chamskimi
Ms. chamskich
chamskich
chamskich
chamskich
W. chamscy
chamscy
chamskie
chamskie

Pochodzenie

Od: cham

1.a człowiek

Definicja

pejorat. 
taki, który zachowuje się w sposób ordynarny i prostacki

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  grubiański

Połączenia

  • chamski człowiek; chamska obsługa
  • chamski i brutalny, chamski i wredny, chamski i wulgarny

Cytaty

Nie lubiłem go: był chamski, brutalny i za szczery w swych odruchach.

źródło: NKJP: Jerzy Stawiński: Piszczyk, 1997

Uzmysłowiłam sobie też, że mogę wskazać sklep, w którym cudem dostałam pralkę, i miejsce, gdzie stał kiosk, w którym pierwsza natknęłam się na dostawę papieru toaletowego. Ale nie pamiętam ani jednego miejsca, w którym było zwyczajnie - puste półki, chamska obsługa, poczucie upokorzenia i bezsilności.

źródło: NKJP: Teresa Bogucka: Nasza bezradność, nasza zaradność, Gazeta Wyborcza, 1996-05-10

Tak jak powiedziała kiedyś Madonna: nieważne, co o tobie mówią, byleby mówili. O mnie mówi się, że jestem chamska, wulgarna. Nie jestem ludziom obojętna, a to bardzo ważne.

źródło: NKJP: Aneta Kyzioł: Dodaizm, Polityka, 2008-03-01

1.b komentarz

Definicja

pejorat. 
charakterystyczny dla kogoś, kto zachowuje się w sposób ordynarny i prostacki

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  grubiański

Połączenia

  • chamski komentarz, sposób; chamska odzywka, wypowiedź; chamskie zachowanie

Cytaty

Ze względu za chamskie zachowanie części publiczności, m.in. nietrzeźwych studentów, którzy wulgarnymi epitetami wyzywali zawodników zespołów gości, wprowadzono bilety na trybunę główną.

źródło: NKJP: Pokonać lidera, Dziennik Polski, 2002-06-12

Chamskie odzywki na ulicach, rozbijane o bruk butelki po wódce i piwie, butne zachowanie się w sklepach i barach, pozostawało – o dziwo – bez reakcji gospodarzy terenu.

źródło: NKJP: Kazimierz Sempruch: Kibole są wśród nas, Trybuna Śląska, 2001-01-26

Widok wykwintnych potraw przyciągnął również uwagę typków z sąsiedniego stolika, którzy po trzecim piwku z kolei byli już ostro podchmieleni. Posypały się chamskie komentarze pod adresem Natalii i Filipa.

źródło: NKJP: Dariusz Chętkowski z uczniami: Ostatni weekend, 2007

2. związany z chamem - chłopem

Definicja

związany z chamem - osobą z niższych klas społecznych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Połączenia

  • chamskie pochodzenie

Cytaty

Wielkie ideologie, komunizm i faszyzm miały podobieństwa, które mogą tłumaczyć ich pociągającą siłę. Przekreślały tradycję poniżającej kondycji ludu - to wszystko, co zawierało się w przekonaniu o podłym pochodzeniu, chamskiej krwi, niezdolności do skutecznego i pozadoraźnego działania.

źródło: NKJP: Teresa Bogucka: Wielkie spiski 1, Gazeta Wyborcza, 1998-10-02

Nienawidził zapachu parowanych ziemniaków dla świń - przenikał on cały dom, każdą rzecz w domu, włosy i skórę. Nienawidził chamskiej gwary, którą mówili rodzice i która pchała się czasem na język jemu samemu.

źródło: NKJP: Olga Tokarczuk: Prawiek i inne czasy, 1996

- Zdał pan maturę? - A jakże. Potem obóz junacki. Szykowałem się jesienią do wojska. Zgłosiłem się na ochotnika, nie wzięli. Podchorążówka, za wysokie progi dla chamskiego syna.

źródło: NKJP: Teresa Bojarska: Świtanie, przemijanie, 1996

Przypomniałem sobie słowa hr. Arnima z Nassenheide: „Nienawidzę Bismarcka i tej całej zgrai nadętych, aroganckich, a chamskiego pochodzenia junkrów pruskich” - i słowa barona Wangenheima z Klein Spiegel: „I w naszym kraju nie jest lepiej.”

źródło: NKJP: Mieczysław Jalowiecki: Na skraju imperium, 2005

Data ostatniej modyfikacji: 21.11.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json