UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

opaść się

Chronologizacja

2 połowa XVII w., Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. opasę się
opasiemy się
2 os. opasiesz się
opasiecie się
3 os. opasie się
opasą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. opasłem się
+(e)m się opasł
opasłam się
+(e)m się opasła
opasłom się
+(e)m się opasło
opaśliśmy się
+(e)śmy się opaśli
opasłyśmy się
+(e)śmy się opasły
2 os. opasłeś się
+(e)ś się opasł
opasłaś się
+(e)ś się opasła
opasłoś się
+(e)ś się opasło
opaśliście się
+(e)ście się opaśli
opasłyście się
+(e)ście się opasły
3 os. opasł się
opasła się
opasło się
opaśli się
opasły się

bezosobnik: opasiono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. opaśmy się
2 os. opaś się
opaście się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. opasłbym się
bym się opasł
opasłabym się
bym się opasła
opasłobym się
bym się opasło
opaślibyśmy się
byśmy się opaśli
opasłybyśmy się
byśmy się opasły
2 os. opasłbyś się
byś się opasł
opasłabyś się
byś się opasła
opasłobyś się
byś się opasło
opaślibyście się
byście się opaśli
opasłybyście się
byście się opasły
3 os. opasłby się
by się opasł
opasłaby się
by się opasła
opasłoby się
by się opasło
opaśliby się
by się opaśli
opasłyby się
by się opasły

bezosobnik: opasiono by się

bezokolicznik: opaść się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: opasłszy się

gerundium: opasienie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. opasienie się
opasienia się
D. opasienia się
opasień się
C. opasieniu się
opasieniom się
B. opasienie się
opasienia się
N. opasieniem się
opasieniami się
Ms. opasieniu się
opasieniach się
W. opasienie się
opasienia się

odpowiednik aspektowy: opasać się

Pochodzenie

Zob. paść (krowy na łące)

1. o zwierzęciu

Definicja

zwiększyć masę swojego ciała w wyniku długotrwałego spożywania dużej ilości pokarmu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

Cytaty

[...] ten niedźwiedź jest chudy. Nie opasł się na zimę i wybudził się ze snu. Wybudzenia niedźwiedzi się zdarzają, ale gdy jest lekka zima.

źródło: Internet: łowiecki.pl

[...] rozumie, że ciągnik 100 tysięcy droższy nie sprawi, że mu lepiej świnie się opasą [...].

źródło: internet: forum.militarium.net

Jak już wieprzek dojrzeje i się opasie, to wiadomo - na kiełbasę i szynki.

źródło: Internet: fakty.interia.pl

2. nadmiernie utyć

Definicja

pot.  pejorat. 
jedząc więcej niż potrzeba, stać się zbyt tęgim

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

Relacje znaczeniowe

synonimy:  spaść się, upaść się, utuczyć się
hiperonimy:  utyć

Cytaty

Uwielbiam krągłe kobiety, ale ta opasła się jak świnia. Nic nie robi, a wystawia się jak wieloryb dla Green Peace na plaży!

źródło: Internet: wpolityce.pl

Zaczęłam [...] działać, żeby zrzucić trochę ciała, bo się opasłam [...].

źródło: Internet: vitalia.pl

3. czekoladkami

Definicja

pot. 
zjeść zbyt dużą ilość jakiegoś pokarmu

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z jedzeniem

Relacje znaczeniowe

synonimy:  obeżreć się, objeść się

Cytaty

Udają, że boli je głowa, a tak naprawdę opasły się czekoladkami.

źródło: Internet: wiadomosci.onet.pl

Zupa z brukwi, której nie jadłem ze sto lat, pieczona gęś z pieczonymi ziemniaczkami i żurawinowym sosem... [...] Opasłem się niemiłosiernie.

źródło: Internet: wedlinydomowe.pl

Dzisiaj opasłem się z całą rodzinką panierowanym żółciakiem. To jest naprawdę mistrzostwo świata. Poczęstowałem również kolegę.

źródło: Internet: bio-forum.pl

Składnia

bez ograniczeń + opaść się +
CZYM

4. ludzką krzywdą

Definicja

pot.  pejorat. 
znacznie się wzbogacić, sprawiając, że ktoś inny poniósł w rezultacie tego stratę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  upaść się, utuczyć się

Cytaty

To ich biedą opasły się czerwone i parchate świnie, z brzuchami przelewającymi się nad paskami spodni od Armaniego i innych kreatorów
ekskluzywności.

źródło: NKJP: Internet

Ten człowiek opasł się na Polskim społeczeństwie, i zrobił to w sposób podły.

źródło: NKJP: wpolityce.pl

Tylko że my na tym tracimy, aby opasły się wielkie korporacje i wyprowadzały dochody [...] do rajów podatkowych.

źródło: Internet: podatki.gazetaprawna.pl

Baseny przeciwpożarowe budowane w okresie pełnego socjalizmu w Polsce przydatne były i są psu na buty. [...] budowano je w każdej prawie miejscowości, aby opaśli się na tym projektanci,wykonawcy, żeby wstęgę przeciąć i festyn zaliczyć.

źródło: Internet: jaslo4u.pl

Składnia

bez ograniczeń + opaść się +
(na CZYM)
Data ostatniej modyfikacji: 22.02.2019
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json