UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

katarakta

Chronologizacja

1534, SPXVI

Pochodzenie

łac. cataracta 'wodospad; śluza, spust; zaćma'

z gr. kataráktēs 'stromy, urwisty; próg rzeczny'

Nazwa choroby jest wtórna i wzięła się z porównania zamykającej się śluzy, spustu do wrażenia "przysłonięcia", zamglenia obrazu u osób cierpiących na zaćmę.

1. próg skalny

Definicja

geol.

skaliste wzniesienie na dnie rzeki lub strumienia, tworzące zaporę, którą woda pokonuje w gwałtowny sposób

Noty o użyciu

Termin używany najczęściej w odniesieniu do rzek Afryki.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia zbiorniki wodne

Połączenia

pierwsza katarakta
katarakta Nilu

Cytaty

Południe - wąska dolina obwarowana z dwóch stron górami, zamknięta z południowego wylotu kataraktą Nilu - było skostniałe, hieratyczne, zachowawcze i niewolniczo oddane kapłanom.

źródło: NKJP: Zofia Kossak: Przymierze, 1952

Poniżej rzeka Rillanon, obramowana na obu brzegach wysokimi, granitowymi murami, toczyła swe wody w stronę morza, spływając seriami małych katarakt.

źródło: NKJP: Raymond E. Feist: Król Lisów, Esensja, 2005-11

Co za podróż! Skały wystające z rzeki, małe katarakty, po których woda przelewa się z szumem [...].

źródło: NKJP: Marta Tomaszewska: Urwany ślad, 2001

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	katarakta	katarakty
D.	katarakty	katarakt

C.	katarakcie	kataraktom
B.	kataraktę	katarakty
N.	kataraktą	kataraktami
Ms.	katarakcie	kataraktach
W.	katarakto	katarakty

Składnia

katarakta

(CZEGO)

2. choroba

Definicja

choroba oczu polegająca na zmętnieniu soczewki, powodującym utratę wzroku

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie rodzaje chorób

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	zaćma
	hiperonimy:	choroba I

Cytaty

	Coś miała z oczami, czy kataraktę, czy jaskrę – mówiło się stale, że babunia jest chora na oczy. źródło: NKJP: Marian Marzyński: Sennik polsko-żydowski, 2005
	Zniszczone kataraktą mętne oczy na chwilę zaszły wilgocią. źródło: NKJP: Małgorzata Kuźmińska, Michał Kuźmiński: Sekret Kroke, 2009
	Powiedz mu, niech weźmie brata do dobrego okulisty, ja mu dam adres. Kataraktę można operować. źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Kamienne tablice, 1966
	Okulista stwierdził początki katarakty i zapisał mu drogie, japońskie krople - bez zniżki z ubezpieczalni, więc trudno, co robić. źródło: NKJP: Małgorzata Musierowicz: Dziecko piątku, 1993

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	katarakta	katarakty
D.	katarakty	katarakt

C.	katarakcie	kataraktom
B.	kataraktę	katarakty
N.	kataraktą	kataraktami
Ms.	katarakcie	kataraktach
W.	katarakto	katarakty

Inne uwagi

Zwykle lp

Data ostatniej modyfikacji: 04.03.2017