Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. gotować
1.a o wodzie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA ➔ Jedzenie i jego przygotowanie ➔ czynności związane z przyrządzaniem jedzenia
KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ temperatura i ogień
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | wrzeć, wygotowywać się |
Połączenia
- mleko, woda gotuje się
- gotować się bez przykrycia
- gotować się na piecu
- gotować się pod przykryciem
- gotować się w czajniku, w garnku, w rondlu
- gotować się długo, mocno
- zacząć się gotować
Cytaty
|
Piąta rano. Za oknem jeszcze szarówka. [...] W kuchni, w ogromnym kotle gotuje się woda na herbatę. źródło: NKJP: Polak do kupienia, Dziennik Polski - Magazyn, 2001-05-25 |
|
|
Trzeba było stać nad garnuszkiem, w którym mleko gotowało się na starym węglowym piecu kuchennym. źródło: Internet |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
gotuję się |
gotujemy się |
|||
| 2 os. |
gotujesz się |
gotujecie się |
|||
| 3 os. |
gotuje się |
gotują się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
gotowałem się +(e)m się gotował |
gotowałam się +(e)m się gotowała |
gotowałom się +(e)m się gotowało |
gotowaliśmy się +(e)śmy się gotowali |
gotowałyśmy się +(e)śmy się gotowały |
| 2 os. |
gotowałeś się +(e)ś się gotował |
gotowałaś się +(e)ś się gotowała |
gotowałoś się +(e)ś się gotowało |
gotowaliście się +(e)ście się gotowali |
gotowałyście się +(e)ście się gotowały |
| 3 os. |
gotował się |
gotowała się |
gotowało się |
gotowali się |
gotowały się |
bezosobnik: gotowano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się gotował będę się gotować |
będę się gotowała będę się gotować |
będę się gotowało będę się gotować |
będziemy się gotowali będziemy się gotować |
będziemy się gotowały będziemy się gotować |
| 2 os. |
będziesz się gotował będziesz się gotować |
będziesz się gotowała będziesz się gotować |
będziesz się gotowało będziesz się gotować |
będziecie się gotowali będziecie się gotować |
będziecie się gotowały będziecie się gotować |
| 3 os. |
będzie się gotował będzie się gotować |
będzie się gotowała będzie się gotować |
będzie się gotowało będzie się gotować |
będą się gotowali będą się gotować |
będą się gotowały będą się gotować |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
gotujmy się |
|
| 2 os. |
gotuj się |
gotujcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
gotowałbym się bym się gotował |
gotowałabym się bym się gotowała |
gotowałobym się bym się gotowało |
gotowalibyśmy się byśmy się gotowali |
gotowałybyśmy się byśmy się gotowały |
| 2 os. |
gotowałbyś się byś się gotował |
gotowałabyś się byś się gotowała |
gotowałobyś się byś się gotowało |
gotowalibyście się byście się gotowali |
gotowałybyście się byście się gotowały |
| 3 os. |
gotowałby się by się gotował |
gotowałaby się by się gotowała |
gotowałoby się by się gotowało |
gotowaliby się by się gotowali |
gotowałyby się by się gotowały |
bezosobnik: gotowano by się
bezokolicznik: gotować się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
gotując się
gerundium: gotowanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | gotowanie się |
gotowania się |
| D. | gotowania się |
gotowań się |
| C. | gotowaniu się |
gotowaniom się |
| B. | gotowanie się |
gotowania się |
| N. | gotowaniem się |
gotowaniami się |
| Ms. | gotowaniu się |
gotowaniach się |
| W. | gotowanie się |
gotowania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: gotujący się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | gotujący się |
gotujący się |
gotujący się |
gotujące się |
gotująca się |
| D. | gotującego się |
gotującego się |
gotującego się |
gotującego się |
gotującej się |
| C. | gotującemu się |
gotującemu się |
gotującemu się |
gotującemu się |
gotującej się |
| B. | gotującego się |
gotującego się |
gotujący się |
gotujące się |
gotującą się |
| N. | gotującym się |
gotującym się |
gotującym się |
gotującym się |
gotującą się |
| Ms. | gotującym się |
gotującym się |
gotującym się |
gotującym się |
gotującej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | gotujący się |
gotujący się |
gotujące się |
gotujące się |
| D. | gotujących się |
gotujących się |
gotujących się |
gotujących się |
| C. | gotującym się |
gotującym się |
gotującym się |
gotującym się |
| B. | gotujących się |
gotujących się |
gotujących się |
gotujące się |
| N. | gotującymi się |
gotującymi się |
gotującymi się |
gotującymi się |
| Ms. | gotujących się |
gotujących się |
gotujących się |
gotujących się |
odpowiednik aspektowy: wygotować się
Składnia
| Rznieżywotny | + | gotować się | + |
(w CZYM | na CZYM)
|
1.b o obiedzie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA ➔ Jedzenie i jego przygotowanie ➔ czynności związane z przyrządzaniem jedzenia
Połączenia
- jedzenie, obiad, potrawa gotuje się
- gotować się na parze; na małym, słabym... ogniu, płomieniu...; na gazie, na kuchence, na palniku, na piecu, na płycie
- gotować się w rosole, w winie, w (gorącej) wodzie; w szybkowarze; w kuchni
- gotować się równomiernie
Cytaty
|
W pobielanym piecu buzuje ogień, w ogromnym garnku gotuje się w całości kura w jarzynach na poczęstunek dla gości. źródło: NKJP: Sługa Boży, Dziennik Polski - Pejzaż, 2000-10-07 |
|
|
Na jednym palniku skwierczały kotlety cielęce, tuż obok wolno gotowały się ziemniaczki. źródło: NKJP: Wiesława Maria Korczyńska: Wróć..., 2001 |
|
|
Automatyczny programator umożliwia takie ustawienie kuchenki, by potrawa gotowała się lub piekła w czasie naszej nieobecności. źródło: NKJP: Magda Kłodecka, Marzena Filipczak: Gazeta Wyborcza - Dom i budownictwo, 1996-11-20 |
|
|
Ten ogień, ten piec, gotująca się strawa i krzątająca się żona – to była jego prawda. źródło: NKJP: Włodzimierz Pawluczuk: Judasz, 2004 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
gotuję się |
gotujemy się |
|||
| 2 os. |
gotujesz się |
gotujecie się |
|||
| 3 os. |
gotuje się |
gotują się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
gotowałem się +(e)m się gotował |
gotowałam się +(e)m się gotowała |
gotowałom się +(e)m się gotowało |
gotowaliśmy się +(e)śmy się gotowali |
gotowałyśmy się +(e)śmy się gotowały |
| 2 os. |
gotowałeś się +(e)ś się gotował |
gotowałaś się +(e)ś się gotowała |
gotowałoś się +(e)ś się gotowało |
gotowaliście się +(e)ście się gotowali |
gotowałyście się +(e)ście się gotowały |
| 3 os. |
gotował się |
gotowała się |
gotowało się |
gotowali się |
gotowały się |
bezosobnik: gotowano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się gotował będę się gotować |
będę się gotowała będę się gotować |
będę się gotowało będę się gotować |
będziemy się gotowali będziemy się gotować |
będziemy się gotowały będziemy się gotować |
| 2 os. |
będziesz się gotował będziesz się gotować |
będziesz się gotowała będziesz się gotować |
będziesz się gotowało będziesz się gotować |
będziecie się gotowali będziecie się gotować |
będziecie się gotowały będziecie się gotować |
| 3 os. |
będzie się gotował będzie się gotować |
będzie się gotowała będzie się gotować |
będzie się gotowało będzie się gotować |
będą się gotowali będą się gotować |
będą się gotowały będą się gotować |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
gotujmy się |
|
| 2 os. |
gotuj się |
gotujcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
gotowałbym się bym się gotował |
gotowałabym się bym się gotowała |
gotowałobym się bym się gotowało |
gotowalibyśmy się byśmy się gotowali |
gotowałybyśmy się byśmy się gotowały |
| 2 os. |
gotowałbyś się byś się gotował |
gotowałabyś się byś się gotowała |
gotowałobyś się byś się gotowało |
gotowalibyście się byście się gotowali |
gotowałybyście się byście się gotowały |
| 3 os. |
gotowałby się by się gotował |
gotowałaby się by się gotowała |
gotowałoby się by się gotowało |
gotowaliby się by się gotowali |
gotowałyby się by się gotowały |
bezosobnik: gotowano by się
bezokolicznik: gotować się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
gotując się
gerundium: gotowanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | gotowanie się |
gotowania się |
| D. | gotowania się |
gotowań się |
| C. | gotowaniu się |
gotowaniom się |
| B. | gotowanie się |
gotowania się |
| N. | gotowaniem się |
gotowaniami się |
| Ms. | gotowaniu się |
gotowaniach się |
| W. | gotowanie się |
gotowania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: gotujący się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | gotujący się |
gotujący się |
gotujący się |
gotujące się |
gotująca się |
| D. | gotującego się |
gotującego się |
gotującego się |
gotującego się |
gotującej się |
| C. | gotującemu się |
gotującemu się |
gotującemu się |
gotującemu się |
gotującej się |
| B. | gotującego się |
gotującego się |
gotujący się |
gotujące się |
gotującą się |
| N. | gotującym się |
gotującym się |
gotującym się |
gotującym się |
gotującą się |
| Ms. | gotującym się |
gotującym się |
gotującym się |
gotującym się |
gotującej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | gotujący się |
gotujący się |
gotujące się |
gotujące się |
| D. | gotujących się |
gotujących się |
gotujących się |
gotujących się |
| C. | gotującym się |
gotującym się |
gotującym się |
gotującym się |
| B. | gotujących się |
gotujących się |
gotujących się |
gotujące się |
| N. | gotującymi się |
gotującymi się |
gotującymi się |
gotującymi się |
| Ms. | gotujących się |
gotujących się |
gotujących się |
gotujących się |
odpowiednik aspektowy: ugotować się
Składnia
| Rznieżywotny | + | gotować się | + |
(w CZYM | na CZYM)
|
2. do ataku
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Ocena i wartościowanie ➔ wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | rychtować się, szykować się |
Połączenia
- gotować się do ataku, do odwetu, do skoku, do startu, do ucieczki, do walki, do wojny; do drogi, do podróży, do wyjścia; do kariery, do pracy, do przyjęcia kogoś/czegoś
- gotować się na spotkanie z kimś; na najgorsze, na rychły koniec, na śmierć
Cytaty
|
Widniejący w dali las ciemniał jeszcze soczystą zielonością, chociaż zapowiadano wczesne chłody, bowiem bociany gotowały się już do odlotu. źródło: NKJP: Jan Brzechwa: Gdy owoc dojrzewa, 1958 |
|
|
Prymas [...] gotował się do podróży do Watykanu [...]. źródło: NKJP: Wojciech Jaruzelski: Pod prąd, 2005 |
|
|
Są to relacje z ciasnego korytarza, którym samotnie idzie człowiek gotujący się na śmierć. źródło: NKJP: Michał Cichy: Umarła 18 marca 1983 roku, Gazeta Wyborcza, 1993-03-17 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
gotuję się |
gotujemy się |
|||
| 2 os. |
gotujesz się |
gotujecie się |
|||
| 3 os. |
gotuje się |
gotują się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
gotowałem się +(e)m się gotował |
gotowałam się +(e)m się gotowała |
gotowałom się +(e)m się gotowało |
gotowaliśmy się +(e)śmy się gotowali |
gotowałyśmy się +(e)śmy się gotowały |
| 2 os. |
gotowałeś się +(e)ś się gotował |
gotowałaś się +(e)ś się gotowała |
gotowałoś się +(e)ś się gotowało |
gotowaliście się +(e)ście się gotowali |
gotowałyście się +(e)ście się gotowały |
| 3 os. |
gotował się |
gotowała się |
gotowało się |
gotowali się |
gotowały się |
bezosobnik: gotowano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się gotował będę się gotować |
będę się gotowała będę się gotować |
będę się gotowało będę się gotować |
będziemy się gotowali będziemy się gotować |
będziemy się gotowały będziemy się gotować |
| 2 os. |
będziesz się gotował będziesz się gotować |
będziesz się gotowała będziesz się gotować |
będziesz się gotowało będziesz się gotować |
będziecie się gotowali będziecie się gotować |
będziecie się gotowały będziecie się gotować |
| 3 os. |
będzie się gotował będzie się gotować |
będzie się gotowała będzie się gotować |
będzie się gotowało będzie się gotować |
będą się gotowali będą się gotować |
będą się gotowały będą się gotować |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
gotujmy się |
|
| 2 os. |
gotuj się |
gotujcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
gotowałbym się bym się gotował |
gotowałabym się bym się gotowała |
gotowałobym się bym się gotowało |
gotowalibyśmy się byśmy się gotowali |
gotowałybyśmy się byśmy się gotowały |
| 2 os. |
gotowałbyś się byś się gotował |
gotowałabyś się byś się gotowała |
gotowałobyś się byś się gotowało |
gotowalibyście się byście się gotowali |
gotowałybyście się byście się gotowały |
| 3 os. |
gotowałby się by się gotował |
gotowałaby się by się gotowała |
gotowałoby się by się gotowało |
gotowaliby się by się gotowali |
gotowałyby się by się gotowały |
bezosobnik: gotowano by się
bezokolicznik: gotować się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
gotując się
gerundium: gotowanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | gotowanie się |
gotowania się |
| D. | gotowania się |
gotowań się |
| C. | gotowaniu się |
gotowaniom się |
| B. | gotowanie się |
gotowania się |
| N. | gotowaniem się |
gotowaniami się |
| Ms. | gotowaniu się |
gotowaniach się |
| W. | gotowanie się |
gotowania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: gotujący się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | gotujący się |
gotujący się |
gotujący się |
gotujące się |
gotująca się |
| D. | gotującego się |
gotującego się |
gotującego się |
gotującego się |
gotującej się |
| C. | gotującemu się |
gotującemu się |
gotującemu się |
gotującemu się |
gotującej się |
| B. | gotującego się |
gotującego się |
gotujący się |
gotujące się |
gotującą się |
| N. | gotującym się |
gotującym się |
gotującym się |
gotującym się |
gotującą się |
| Ms. | gotującym się |
gotującym się |
gotującym się |
gotującym się |
gotującej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | gotujący się |
gotujący się |
gotujące się |
gotujące się |
| D. | gotujących się |
gotujących się |
gotujących się |
gotujących się |
| C. | gotującym się |
gotującym się |
gotującym się |
gotującym się |
| B. | gotujących się |
gotujących się |
gotujących się |
gotujące się |
| N. | gotującymi się |
gotującymi się |
gotującymi się |
gotującymi się |
| Ms. | gotujących się |
gotujących się |
gotujących się |
gotujących się |
Składnia
| Rzżywotny | + | gotować się | + |
do CZEGO | na CO
|
3. ze złości
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Stany psychiczne człowieka ➔ zachowania emocjonalne
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | burzyć się, wrzeć | |
| hiperonimy: | kipieć |
Połączenia
- gotować się w środku
- gotować się z wściekłości, ze złości
Cytaty
|
- Bywało, że gotowało się we mnie - wspomina Iza. - Gdy nowobogacki klient zachowywał się arogancko, próbując okazać swoją wyższość, miałam ochotę krzyknąć mu w twarz: ty buraku! źródło: NKJP: Ze skryptem pod tacą, Dziennik Polski - Magazyn, 2001-09-07 |
|
|
Oczywiście, nie wolno dziecku okazać wściekłości, chociaż gotuje się w nas na widok tego czy innego postępku. źródło: NKJP: Dziecko nie jest aniołem, Dziennik Polski - Magazyn, 2002-03-15 |
|
|
Feri wzniósł oczy ku niebu. W duchu coraz bardziej gotował się ze złości. źródło: NKJP: Grzegorz Mathea: IV Rzeczpospolita, 2005 |
|
|
Warszawa to byli straszni zetempowcy, w czerwonych krawatach i radzieckich kołnierzykach. Więc gdy ktoś, jak Tyrmand, nosił kołnierzyk włoski, ścięty [...], to w zetempowskich duszach wszystko aż się gotowało i przywalali od razu pieczęć, że idiota. źródło: NKJP: Mariusz Urbanek: Zły Tyrmand, 1992 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
gotuję się |
gotujemy się |
|||
| 2 os. |
gotujesz się |
gotujecie się |
|||
| 3 os. |
gotuje się |
gotują się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
gotowałem się +(e)m się gotował |
gotowałam się +(e)m się gotowała |
gotowałom się +(e)m się gotowało |
gotowaliśmy się +(e)śmy się gotowali |
gotowałyśmy się +(e)śmy się gotowały |
| 2 os. |
gotowałeś się +(e)ś się gotował |
gotowałaś się +(e)ś się gotowała |
gotowałoś się +(e)ś się gotowało |
gotowaliście się +(e)ście się gotowali |
gotowałyście się +(e)ście się gotowały |
| 3 os. |
gotował się |
gotowała się |
gotowało się |
gotowali się |
gotowały się |
bezosobnik: gotowano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się gotował będę się gotować |
będę się gotowała będę się gotować |
będę się gotowało będę się gotować |
będziemy się gotowali będziemy się gotować |
będziemy się gotowały będziemy się gotować |
| 2 os. |
będziesz się gotował będziesz się gotować |
będziesz się gotowała będziesz się gotować |
będziesz się gotowało będziesz się gotować |
będziecie się gotowali będziecie się gotować |
będziecie się gotowały będziecie się gotować |
| 3 os. |
będzie się gotował będzie się gotować |
będzie się gotowała będzie się gotować |
będzie się gotowało będzie się gotować |
będą się gotowali będą się gotować |
będą się gotowały będą się gotować |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
gotujmy się |
|
| 2 os. |
gotuj się |
gotujcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
gotowałbym się bym się gotował |
gotowałabym się bym się gotowała |
gotowałobym się bym się gotowało |
gotowalibyśmy się byśmy się gotowali |
gotowałybyśmy się byśmy się gotowały |
| 2 os. |
gotowałbyś się byś się gotował |
gotowałabyś się byś się gotowała |
gotowałobyś się byś się gotowało |
gotowalibyście się byście się gotowali |
gotowałybyście się byście się gotowały |
| 3 os. |
gotowałby się by się gotował |
gotowałaby się by się gotowała |
gotowałoby się by się gotowało |
gotowaliby się by się gotowali |
gotowałyby się by się gotowały |
bezosobnik: gotowano by się
bezokolicznik: gotować się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
gotując się
gerundium: gotowanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | gotowanie się |
gotowania się |
| D. | gotowania się |
gotowań się |
| C. | gotowaniu się |
gotowaniom się |
| B. | gotowanie się |
gotowania się |
| N. | gotowaniem się |
gotowaniami się |
| Ms. | gotowaniu się |
gotowaniach się |
| W. | gotowanie się |
gotowania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: gotujący się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | gotujący się |
gotujący się |
gotujący się |
gotujące się |
gotująca się |
| D. | gotującego się |
gotującego się |
gotującego się |
gotującego się |
gotującej się |
| C. | gotującemu się |
gotującemu się |
gotującemu się |
gotującemu się |
gotującej się |
| B. | gotującego się |
gotującego się |
gotujący się |
gotujące się |
gotującą się |
| N. | gotującym się |
gotującym się |
gotującym się |
gotującym się |
gotującą się |
| Ms. | gotującym się |
gotującym się |
gotującym się |
gotującym się |
gotującej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | gotujący się |
gotujący się |
gotujące się |
gotujące się |
| D. | gotujących się |
gotujących się |
gotujących się |
gotujących się |
| C. | gotującym się |
gotującym się |
gotującym się |
gotującym się |
| B. | gotujących się |
gotujących się |
gotujących się |
gotujące się |
| N. | gotującymi się |
gotującymi się |
gotującymi się |
gotującymi się |
| Ms. | gotujących się |
gotujących się |
gotujących się |
gotujących się |
odpowiednik aspektowy: zagotować się
Składnia
| Ø | + | gotować się | + |
w KIM +
(z CZEGO)
|
| Rzosobowy | + | gotować się | + |
z CZEGO
|
| Rznieżywotny | + | gotować się | + |
w KIM
|
4. w mediach
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Stany psychiczne człowieka ➔ zachowania emocjonalne
Połączenia
- gotować się i wrzeć
Cytaty
|
Najpierw opalony polityk rzuca nazwiskami, datami, adresami i kwotami. W mediach gotuje się jak w basenie z piraniami, do którego wpadł gapowaty turysta. źródło: NKJP: Talibowie wypchani szmaragdami, Dziennik Polski - Magazyn, 2001-12-14 |
|
|
Publiczność domaga się bisu. Po kilku minutach skandowania scena znów gotuje się od świateł i ludzi. źródło: NKJP: Robert Leszczyński: Gazeta Wyborcza, 1996-09-21/1996-09-22 |
|
|
Kartoteki więzienne przyniosły ważne odkrycie: wbrew naszym mniemaniom wieś białoruska wcale nie była spokojna i bierna. Tam się gotowało. źródło: NKJP: Z Krzysztofem Jasiewiczem rozmawia Elżbieta Kotarska: Gazeta Wyborcza, 1994-05-16 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
gotuję się |
gotujemy się |
|||
| 2 os. |
gotujesz się |
gotujecie się |
|||
| 3 os. |
gotuje się |
gotują się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
gotowałem się +(e)m się gotował |
gotowałam się +(e)m się gotowała |
gotowałom się +(e)m się gotowało |
gotowaliśmy się +(e)śmy się gotowali |
gotowałyśmy się +(e)śmy się gotowały |
| 2 os. |
gotowałeś się +(e)ś się gotował |
gotowałaś się +(e)ś się gotowała |
gotowałoś się +(e)ś się gotowało |
gotowaliście się +(e)ście się gotowali |
gotowałyście się +(e)ście się gotowały |
| 3 os. |
gotował się |
gotowała się |
gotowało się |
gotowali się |
gotowały się |
bezosobnik: gotowano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się gotował będę się gotować |
będę się gotowała będę się gotować |
będę się gotowało będę się gotować |
będziemy się gotowali będziemy się gotować |
będziemy się gotowały będziemy się gotować |
| 2 os. |
będziesz się gotował będziesz się gotować |
będziesz się gotowała będziesz się gotować |
będziesz się gotowało będziesz się gotować |
będziecie się gotowali będziecie się gotować |
będziecie się gotowały będziecie się gotować |
| 3 os. |
będzie się gotował będzie się gotować |
będzie się gotowała będzie się gotować |
będzie się gotowało będzie się gotować |
będą się gotowali będą się gotować |
będą się gotowały będą się gotować |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
gotujmy się |
|
| 2 os. |
gotuj się |
gotujcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
gotowałbym się bym się gotował |
gotowałabym się bym się gotowała |
gotowałobym się bym się gotowało |
gotowalibyśmy się byśmy się gotowali |
gotowałybyśmy się byśmy się gotowały |
| 2 os. |
gotowałbyś się byś się gotował |
gotowałabyś się byś się gotowała |
gotowałobyś się byś się gotowało |
gotowalibyście się byście się gotowali |
gotowałybyście się byście się gotowały |
| 3 os. |
gotowałby się by się gotował |
gotowałaby się by się gotowała |
gotowałoby się by się gotowało |
gotowaliby się by się gotowali |
gotowałyby się by się gotowały |
bezosobnik: gotowano by się
bezokolicznik: gotować się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
gotując się
gerundium: gotowanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | gotowanie się |
gotowania się |
| D. | gotowania się |
gotowań się |
| C. | gotowaniu się |
gotowaniom się |
| B. | gotowanie się |
gotowania się |
| N. | gotowaniem się |
gotowaniami się |
| Ms. | gotowaniu się |
gotowaniach się |
| W. | gotowanie się |
gotowania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: gotujący się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | gotujący się |
gotujący się |
gotujący się |
gotujące się |
gotująca się |
| D. | gotującego się |
gotującego się |
gotującego się |
gotującego się |
gotującej się |
| C. | gotującemu się |
gotującemu się |
gotującemu się |
gotującemu się |
gotującej się |
| B. | gotującego się |
gotującego się |
gotujący się |
gotujące się |
gotującą się |
| N. | gotującym się |
gotującym się |
gotującym się |
gotującym się |
gotującą się |
| Ms. | gotującym się |
gotującym się |
gotującym się |
gotującym się |
gotującej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | gotujący się |
gotujący się |
gotujące się |
gotujące się |
| D. | gotujących się |
gotujących się |
gotujących się |
gotujących się |
| C. | gotującym się |
gotującym się |
gotującym się |
gotującym się |
| B. | gotujących się |
gotujących się |
gotujących się |
gotujące się |
| N. | gotującymi się |
gotującymi się |
gotującymi się |
gotującymi się |
| Ms. | gotujących się |
gotujących się |
gotujących się |
gotujących się |
odpowiednik aspektowy: zagotować się
Składnia
| Ø | + | gotować się | + |
GDZIE
|
| Rznieżywotny | + | gotować się | + |
(od CZEGO)
|
5. z gorąca
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA ➔ Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego ➔ czynności i stany fizjologiczne
KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ temperatura i ogień
Połączenia
- gotować się od upału
- gotować się z gorąca
Cytaty
|
Gotowałam się. Nie tylko od upału. Ale jakoś ochłodziło się. źródło: Internet |
|
|
Zdaję sobie sprawę, że w domu gotowałabym się z gorąca. źródło: Internet |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
gotuję się |
gotujemy się |
|||
| 2 os. |
gotujesz się |
gotujecie się |
|||
| 3 os. |
gotuje się |
gotują się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
gotowałem się +(e)m się gotował |
gotowałam się +(e)m się gotowała |
gotowałom się +(e)m się gotowało |
gotowaliśmy się +(e)śmy się gotowali |
gotowałyśmy się +(e)śmy się gotowały |
| 2 os. |
gotowałeś się +(e)ś się gotował |
gotowałaś się +(e)ś się gotowała |
gotowałoś się +(e)ś się gotowało |
gotowaliście się +(e)ście się gotowali |
gotowałyście się +(e)ście się gotowały |
| 3 os. |
gotował się |
gotowała się |
gotowało się |
gotowali się |
gotowały się |
bezosobnik: gotowano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się gotował będę się gotować |
będę się gotowała będę się gotować |
będę się gotowało będę się gotować |
będziemy się gotowali będziemy się gotować |
będziemy się gotowały będziemy się gotować |
| 2 os. |
będziesz się gotował będziesz się gotować |
będziesz się gotowała będziesz się gotować |
będziesz się gotowało będziesz się gotować |
będziecie się gotowali będziecie się gotować |
będziecie się gotowały będziecie się gotować |
| 3 os. |
będzie się gotował będzie się gotować |
będzie się gotowała będzie się gotować |
będzie się gotowało będzie się gotować |
będą się gotowali będą się gotować |
będą się gotowały będą się gotować |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
gotujmy się |
|
| 2 os. |
gotuj się |
gotujcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
gotowałbym się bym się gotował |
gotowałabym się bym się gotowała |
gotowałobym się bym się gotowało |
gotowalibyśmy się byśmy się gotowali |
gotowałybyśmy się byśmy się gotowały |
| 2 os. |
gotowałbyś się byś się gotował |
gotowałabyś się byś się gotowała |
gotowałobyś się byś się gotowało |
gotowalibyście się byście się gotowali |
gotowałybyście się byście się gotowały |
| 3 os. |
gotowałby się by się gotował |
gotowałaby się by się gotowała |
gotowałoby się by się gotowało |
gotowaliby się by się gotowali |
gotowałyby się by się gotowały |
bezosobnik: gotowano by się
bezokolicznik: gotować się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
gotując się
gerundium: gotowanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | gotowanie się |
gotowania się |
| D. | gotowania się |
gotowań się |
| C. | gotowaniu się |
gotowaniom się |
| B. | gotowanie się |
gotowania się |
| N. | gotowaniem się |
gotowaniami się |
| Ms. | gotowaniu się |
gotowaniach się |
| W. | gotowanie się |
gotowania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: gotujący się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | gotujący się |
gotujący się |
gotujący się |
gotujące się |
gotująca się |
| D. | gotującego się |
gotującego się |
gotującego się |
gotującego się |
gotującej się |
| C. | gotującemu się |
gotującemu się |
gotującemu się |
gotującemu się |
gotującej się |
| B. | gotującego się |
gotującego się |
gotujący się |
gotujące się |
gotującą się |
| N. | gotującym się |
gotującym się |
gotującym się |
gotującym się |
gotującą się |
| Ms. | gotującym się |
gotującym się |
gotującym się |
gotującym się |
gotującej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | gotujący się |
gotujący się |
gotujące się |
gotujące się |
| D. | gotujących się |
gotujących się |
gotujących się |
gotujących się |
| C. | gotującym się |
gotującym się |
gotującym się |
gotującym się |
| B. | gotujących się |
gotujących się |
gotujących się |
gotujące się |
| N. | gotującymi się |
gotującymi się |
gotującymi się |
gotującymi się |
| Ms. | gotujących się |
gotujących się |
gotujących się |
gotujących się |
odpowiednik aspektowy: ugotować się
Składnia
| Rzżywotny | + | gotować się | + |
(od CZEGO | z CZEGO)
|
6. na scenie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Działalność artystyczna człowieka ➔ teatr
Cytaty
|
A powody do „zagotowania się” bywają różne. Od pękających na tyłku gaci, a na biuście gorsetów, przez kuriozalnie przebranych garderobianych i inspicjentów, którzy w kulisach z boku sceny dwoją się i troją, żeby cię wyprowadzić z równowagi (szczególne ukłony kieruję w stronę naszej ukochanej garderobianej Pani Wiesi i fryzjera Przemka za oskarowe odegranie Borata). W moim przypadku najczęściej im się udaję, bo ja gotuję się dosyć szybko. źródło: Internet: kobieta.wp.pl |
|
|
– Nie wiem na czym to polega, ale ja faktycznie nie miałem wpadek. Chciałbym mieć wpadkę (śmiech). Na przykład nie gotuję się na scenie. źródło: Internet: gazetacz.com.pl |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
gotuję się |
gotujemy się |
|||
| 2 os. |
gotujesz się |
gotujecie się |
|||
| 3 os. |
gotuje się |
gotują się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
gotowałem się +(e)m się gotował |
gotowałam się +(e)m się gotowała |
gotowałom się +(e)m się gotowało |
gotowaliśmy się +(e)śmy się gotowali |
gotowałyśmy się +(e)śmy się gotowały |
| 2 os. |
gotowałeś się +(e)ś się gotował |
gotowałaś się +(e)ś się gotowała |
gotowałoś się +(e)ś się gotowało |
gotowaliście się +(e)ście się gotowali |
gotowałyście się +(e)ście się gotowały |
| 3 os. |
gotował się |
gotowała się |
gotowało się |
gotowali się |
gotowały się |
bezosobnik: gotowano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się gotował będę się gotować |
będę się gotowała będę się gotować |
będę się gotowało będę się gotować |
będziemy się gotowali będziemy się gotować |
będziemy się gotowały będziemy się gotować |
| 2 os. |
będziesz się gotował będziesz się gotować |
będziesz się gotowała będziesz się gotować |
będziesz się gotowało będziesz się gotować |
będziecie się gotowali będziecie się gotować |
będziecie się gotowały będziecie się gotować |
| 3 os. |
będzie się gotował będzie się gotować |
będzie się gotowała będzie się gotować |
będzie się gotowało będzie się gotować |
będą się gotowali będą się gotować |
będą się gotowały będą się gotować |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
gotujmy się |
|
| 2 os. |
gotuj się |
gotujcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
gotowałbym się bym się gotował |
gotowałabym się bym się gotowała |
gotowałobym się bym się gotowało |
gotowalibyśmy się byśmy się gotowali |
gotowałybyśmy się byśmy się gotowały |
| 2 os. |
gotowałbyś się byś się gotował |
gotowałabyś się byś się gotowała |
gotowałobyś się byś się gotowało |
gotowalibyście się byście się gotowali |
gotowałybyście się byście się gotowały |
| 3 os. |
gotowałby się by się gotował |
gotowałaby się by się gotowała |
gotowałoby się by się gotowało |
gotowaliby się by się gotowali |
gotowałyby się by się gotowały |
bezosobnik: gotowano by się
bezokolicznik: gotować się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
gotując się
gerundium: gotowanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | gotowanie się |
gotowania się |
| D. | gotowania się |
gotowań się |
| C. | gotowaniu się |
gotowaniom się |
| B. | gotowanie się |
gotowania się |
| N. | gotowaniem się |
gotowaniami się |
| Ms. | gotowaniu się |
gotowaniach się |
| W. | gotowanie się |
gotowania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: gotujący się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | gotujący się |
gotujący się |
gotujący się |
gotujące się |
gotująca się |
| D. | gotującego się |
gotującego się |
gotującego się |
gotującego się |
gotującej się |
| C. | gotującemu się |
gotującemu się |
gotującemu się |
gotującemu się |
gotującej się |
| B. | gotującego się |
gotującego się |
gotujący się |
gotujące się |
gotującą się |
| N. | gotującym się |
gotującym się |
gotującym się |
gotującym się |
gotującą się |
| Ms. | gotującym się |
gotującym się |
gotującym się |
gotującym się |
gotującej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | gotujący się |
gotujący się |
gotujące się |
gotujące się |
| D. | gotujących się |
gotujących się |
gotujących się |
gotujących się |
| C. | gotującym się |
gotującym się |
gotującym się |
gotującym się |
| B. | gotujących się |
gotujących się |
gotujących się |
gotujące się |
| N. | gotującymi się |
gotującymi się |
gotującymi się |
gotującymi się |
| Ms. | gotujących się |
gotujących się |
gotujących się |
gotujących się |
odpowiedniki aspektowe: ugotować się , zgotować się