Chronologizacja
W znaczeniu 'koło, okrąg'
Pochodzenie
internac.
ang. circus
fr. cirque
niem. Zirkus
z łac. circus 'okrąg; okrągła arena'
1.a miejsce
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny rozrywka
Połączenia
- sławny, słynny; wielki cyrk
- cyrki i lunaparki; cyrki i ogrody zoologiczne; wesołe miasteczko i cyrk
- dyrektor, właściciel; teren cyrku
- bilety do cyrku
- wizyta; występy (akrobatów, klownów, zwierząt...) w cyrku
- pójść/iść; zabrać kogoś do cyrku
Cytaty
|
Teatr zawsze chciał być cyrkiem - mieć jak arena tę siłę bezpośredniego oddziaływania na widownię. źródło: NKJP: Bogdan Danowicz: Cyrk, Przekrój, 1968 |
|
|
Myślę, że zwierzęta, które wychowały się w cyrku nie znają innego życia. Myślę, że nie są aż tak nieszczęśliwe. Lubimy oglądać zwierzęta, od dzieciństwa chodziliśmy do cyrku i tak do końca nie jestem przeciwna występom zwierząt w cyrku. źródło: NKJP: U. Michalska: Ekolodzy nie lubią cyrku, Tygodnik Ciechanowski, 2007-09-09 |
|
|
Smuga i Wilmowski utrzymywali stosunki handlowe ze znanym w całym świecie Hagenbeckiem, właścicielem przedsiębiorstwa sprowadzającego z różnych krajów świata dzikie zwierzęta do ogrodów zoologicznych i cyrków. źródło: KWSJP: Alfred Szklarski: Tajemnicza wyprawa Tomka, 1963 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | cyrk |
cyrki |
|
| D. | cyrku |
cyrków |
|
| C. | cyrkowi |
cyrkom |
|
| B. | cyrk |
cyrki |
|
| N. | cyrkiem |
cyrkami |
|
| Ms. | cyrku |
cyrkach |
|
| W. | cyrku |
cyrki |
1.b przedsiębiorstwo
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny rozrywka
Połączenia
- polski, rosyjski...; objazdowy, obwoźny, stały; państwowy; renomowany; zawodowy cyrk
- pracownik cyrku
- cyrk rozbił namioty, zajechał
- przyjazd cyrku
Cytaty
|
W środę poprzedzającą przyjazd cyrku „Zalewski” ekolodzy odwiedzili prezydenta Ciechanowa Waldemara Wardzińskiego, żeby złożyć petycję przeciw wydawaniu w mieście zezwoleń na organizację występów cyrkowych. źródło: NKJP: U.Michalska: Ekolodzy nie lubią cyrku, Tygodnik Ciechanowski, 2007-09-09 |
|
|
Ludzie mówią o nas czasem z lekceważeniem - znów jakaś trupa przyjechała, będą połykać ogień i pokazywać karły. A przecież cyrkowiec jest artystą, aktorem, który żyje sztuką - deklaruje młoda akrobatka. Jeszcze kilkanaście lat temu działał w Polsce jeden wielki cyrk państwowy. Dziś - w dobie prywatyzacji - jest ich około trzydziestu i wszystkie z trudem walczą o przetrwanie. źródło: NKJP: Światła areny, Dziennik Polski, 2002-09-06 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | cyrk |
cyrki |
|
| D. | cyrku |
cyrków |
|
| C. | cyrkowi |
cyrkom |
|
| B. | cyrk |
cyrki |
|
| N. | cyrkiem |
cyrkami |
|
| Ms. | cyrku |
cyrkach |
|
| W. | cyrku |
cyrki |
2. zabawna sytuacja
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | heca |
Połączenia
- istny, niezły, prawdziwy; żałosny; cały ten cyrk; cyrk medialny
- z czymś jest; robi się, zrobił się cyrk; cyrki się dzieją, się odbywają; wyprawiają się, zaczynają się cyrki
- robić z czegoś, urządzić/urządzać cyrk; odprawiać, odstawiać, wyczyniać cyrki
- nazwać coś cyrkiem
- porównać coś z cyrkiem
Cytaty
|
Ktoś, kto zajmuje generalski etat w wojsku polskim, nie może robić takich uników. [...] Zbulwersowany jestem cyrkiem trwającym w sądzie [...] źródło: NKJP: Jacek Hinz: Telefoniczna Opinia Publiczna, Gazeta Wyborcza, 1994-10-31 |
|
|
Wyłączyłem tu funkcję prokreacyjną, bo każdy wie, że nasza rola w tej dziedzinie aktywności kończy się [...] Nie wspomnę o sposobie reprodukcji polegającym na pobraniu kawałka skóry kobiety, co wystarcza za cały ten cyrk z noszeniem kwiatów, westchnieniami, skrytymi pocałunkami... źródło: NKJP: W. Hagedorny: Rozsądek i okolice: Wymierający gatunek, Tygodnik Ciechanowski, 2003-12-12 |
|
|
Podchodzi pielęgniarka, wstrzykuje dożylnie dolargan, a w tym momencie ja zaczynam rodzić. I wtedy zaczął się cyrk. Nic nie przygotowane, lekarz sobie poszedł, położna schodząc z drabiny rozcięła palec. Wszyscy biegają i krzyczą. źródło: NKJP: Małgorzata Wojtkowska, Grzegorz Wojtkowski: Mamy już 1000 listów, Gazeta Wyborcza, 1994-08-26 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | cyrk |
cyrki |
|
| D. | cyrku |
cyrków |
|
| C. | cyrkowi |
cyrkom |
|
| B. | cyrk |
cyrki |
|
| N. | cyrkiem |
cyrkami |
|
| Ms. | cyrku |
cyrkach |
|
| W. | cyrku |
cyrki |
3. lodowcowy
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia ukształtowanie terenu
CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia zbiorniki wodne
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | kar |
Połączenia
- cyrk dolinny; lodowcowy, polodowcowy
- cyrk w górach
- cyrk powstał
Cytaty
|
W najbliższym przegłębieniu zebrały się wody Przedniego Stawu, dalej zaś większy Wielki Staw. Dookoła poszarpane szczyty, poniżej nich jakby wygryzione, kotlinowate zagłębienia dolinki. To kotły cyrki polodowcowe. Kiedyś wypełniała je gruba warstwa śniegu i firnu zasilającego lodowiec Roztoki. źródło: NKJP: Jacek Jania: Zrozumieć lodowce, 1988 |
|
|
Widziałem, że polodowcowe cyrki wokół Reine [...] cieszyły się uznaniem wielu alpinistów. Sporym problemem było jedynie wyszukanie odpowiedniego miejsca na biwak, bowiem zwykle okazywało się, że nieliczne płaskie i w miarę równe łąki, to bagna i torfowiska. źródło: NKJP: Rowerowa żegluga, Dziennik Polski, 2000-10-31 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | cyrk |
cyrki |
|
| D. | cyrku |
cyrków |
|
| C. | cyrkowi |
cyrkom |
|
| B. | cyrk |
cyrki |
|
| N. | cyrkiem |
cyrkami |
|
| Ms. | cyrku |
cyrkach |
|
| W. | cyrku |
cyrki |
4. rzymski
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny rozrywka
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne
Połączenia
- wielki; dawny, starożytny cyrk (rzymski); cyrk (rzymski) zbudowany gdzieś
Cytaty
|
Już w tak odległych czasach, jak okres królewskich rządów, za Tarkwiniuszów, miał powstać najstarszy rzymski cyrk, Circus Maximus [...] miał aż 644 m długości i 123 m szerokości, a mógł pomieścić nieprawdopodobną liczbę widzów, bo aż 250 tys. źródło: NKJP: Panem et circenses!, Dziennik Polski, 1999-10-29 |
|
|
Początkowo w Rzymie wykorzystywano do wyścigów naturalne zagłębienie terenu między Palatynem i Awentynem, gdzie z czasem zbudowano największy z rzymskich cyrków, Circus Maximus. źródło: NKJP: Jerzy Ciechanowicz: Odwieczna natura kibica, Magazyn. Dodatek do Gazety Wyborczej, 1998-04-17 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | cyrk |
cyrki |
|
| D. | cyrku |
cyrków |
|
| C. | cyrkowi |
cyrkom |
|
| B. | cyrk |
cyrki |
|
| N. | cyrkiem |
cyrkami |
|
| Ms. | cyrku |
cyrkach |
|
| W. | cyrku |
cyrki |