UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wyłamać się

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	wyłamię się	wyłamiemy się
2 os.	wyłamiesz się	wyłamiecie się
3 os.	wyłamie się	wyłamią się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wyłamałem się +(e)m się wyłamał	wyłamałam się +(e)m się wyłamała	wyłamałom się +(e)m się wyłamało	wyłamaliśmy się +(e)śmy się wyłamali	wyłamałyśmy się +(e)śmy się wyłamały
2 os.	wyłamałeś się +(e)ś się wyłamał	wyłamałaś się +(e)ś się wyłamała	wyłamałoś się +(e)ś się wyłamało	wyłamaliście się +(e)ście się wyłamali	wyłamałyście się +(e)ście się wyłamały
3 os.	wyłamał się	wyłamała się	wyłamało się	wyłamali się	wyłamały się

bezosobnik: wyłamano się

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		wyłammy się
2 os.	wyłam się	wyłamcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	wyłamałbym się bym się wyłamał	wyłamałabym się bym się wyłamała	wyłamałobym się bym się wyłamało	wyłamalibyśmy się byśmy się wyłamali	wyłamałybyśmy się byśmy się wyłamały
2 os.	wyłamałbyś się byś się wyłamał	wyłamałabyś się byś się wyłamała	wyłamałobyś się byś się wyłamało	wyłamalibyście się byście się wyłamali	wyłamałybyście się byście się wyłamały
3 os.	wyłamałby się by się wyłamał	wyłamałaby się by się wyłamała	wyłamałoby się by się wyłamało	wyłamaliby się by się wyłamali	wyłamałyby się by się wyłamały

bezosobnik: wyłamano by się

bezokolicznik: wyłamać się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wyłamawszy się

gerundium: wyłamanie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wyłamanie się	wyłamania się
D.	wyłamania się	wyłamań się
C.	wyłamaniu się	wyłamaniom się
B.	wyłamanie się	wyłamania się
N.	wyłamaniem się	wyłamaniami się
Ms.	wyłamaniu się	wyłamaniach się
W.	wyłamanie się	wyłamania się

odpowiednik aspektowy: wyłamywać się

Pochodzenie

Zob. łamać

1. z futryny

Definicja

oddzielić się od jakiejś całości w wyniku odłamania lub wyrwania

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Cytaty

	Widocznie musiał wyłamać się jakiś trybik, unieruchamiając wskaźnik przejechanych kilometrów. źródło: NKJP: Jacek Głębski: Droga do Ite, 2006
	W śledztwie uratował mnie inżynier, który zrobił ekspertyzę. Wynikało z niej, że wyłamały się tryby w maszynerii i nie dało się zapobiec wypadkowi. źródło: NKJP: Katarzyna Kaczorowska: Stalin umarł w Rusku, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2006-09-09
	Drzewa były chore, widać wyraźne wypróchnienie ich pni, a przy zmieniających się warunkach pogodowych groziły wyłamaniem się gałęzi. źródło: NKJP: Aleksandra Dik: Długosza wycięli w pień, Nowiny Raciborskie, 2007-07-24
	Szczegółowego przebiegu wydarzeń nie udało się odtworzyć, ustalono jednak ponad wszelką wątpliwość, że wypadek wiązał się z wyłamaniem się ze ściany wielkiego bloku, który w postaci lawiny kamiennej runął razem ze spadającymi taternikami. źródło: NKJP: Michał Jagiełło: Wołanie w górach, 1979

Składnia

wyłamać się

(SKĄD)

2. z kanonu

Definicja

przestać respektować reguły, do których stosuje się większość

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

wyłamać się z kanonu, z konwencji, z reguł, ze schematu, z tendencji, z tradycji, z zasad
wyłamać się spod prawa, spod rozkazów

Cytaty

	Trzeba by wyłamać się ze standardów, z reguł, z myślenia, jaka powinnam być, pozwolić sobie na niekonwencjonalność. źródło: NKJP: Renata Dziurdzikowska: Tajemnice kobiet. Rozmowy Renaty Dziurdzikowskiej, 2006
	John Milton zalicza się do tych twórców, nawiązujących do Biblijnej historii o strąceniu szatana i o upadku człowieka, którzy w swojej twórczości i poprzez nią wyłamali się z dotychczasowego sposobu przedstawiania zła pod tradycyjną postacią szatana. źródło: NKJP: Grzegorz Gazda, Agnieszka Izdebska, Jarosław Płuciennik (red.): Gotycyzm i groza w kulturze, 2003
	Struktura tego wojska jest taka, że ono inaczej nie może działać. Mogą być pojedyncze odruchy niesubordynacji, przeciwstawienia się, wyłamania się z dyscypliny, ja jestem tego przykładem, ale w armii można tylko pracować nad zmianą rozkazów. źródło: NKJP: Maria Nurowska: Mój przyjaciel zdrajca, 2004
	Ci najemnicy z Katalonii na służbie cesarza, mający walczyć z Turkami w Azji Mniejszej, wyłamali się spod jego rozkazów i na własną rękę jęli wypłacać sobie zaległy żołd. źródło: NKJP: Jan Gać: Grecja kulturowy przewodnik po Grecji bizantyńskiej, 2007
	Leszczyński wyłamał się wtedy heroicznie i zgłosił votum separatum, dając niewątpliwy dowód cywilnej odwagi. źródło: NKJP: Ryszard Matuszewski: Alfabet: wybór z pamięci 90-latka, 2004

Składnia

wyłamać się

(z CZEGO | spod CZEGO)

3. z pejzażu

Definicja

przestać pasować do czegoś wyglądem lub zachowaniem

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Cytaty

Mąż wyłamał się z szarzyzny. Kolorowe marynarki szyje na miarę.

źródło: NKJP: Dominika Wielowieyska: Jak przebiegała droga polityczna nowego ministra pracy, Gazeta Wyborcza, 1997-01-04

Cesarz jednak obstawał przy rokowaniach. Ku całkowitemu zaskoczeniu ówczesnego premiera Fumimaro Konoe (1891-1945), ministrów i generałów wyłamał się z ceremonialnej roli milczącego świadka wydarzeń, podniósł głos i poczerwieniał z gniewu.

źródło: NKJP: Adam Szostkiewicz: Jak cesarz Hirohito uniknął kary, Polityka, 2005-04-26

Składnia

wyłamać się

z CZEGO

Data ostatniej modyfikacji: 08.06.2018