UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

karykatura

Chronologizacja

SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

wł. caricatura 'ładowanie; karykatura (dzieło uwypuklające pewne cechy, przeładowane nimi)'

1. rysunek

Definicja

przedstawienie kogoś/czegoś za pomocą rysunku, portretu, rzeźby, utworu literackiego, w którym charakterystyczne cechy wyglądu, postawy, zachowania zostają przejaskrawione w celu ośmieszenia lub rozbawienia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Działalność artystyczna człowieka ➔ prądy, kierunki i kategorie artystyczne

Połączenia

  • mistrzowska, świetna, trafna, udana; dowcipna, złośliwa; gazetowa karykatura
  • karykatura babci, kobiety, polityka, turysty; jamnika, kota, psa
  • karykatury, portrety i obrazki; karykatury i satyry; plakaty i karykatury; portrety, fotografie, karykatury; rysunki i karykatury; zdjęcia i karykatury
  • autor, twórca karykatur; wystawa; dzieje, historia; rodzaj karykatury
  • oburzenie karykaturą Mahometa
  • protesty przeciw karykaturom Mahometa
  • konkurs na najlepszą karykaturę
  • karykatura widniała/widnieje, wisiała/wisi, znajduje się gdzieś; ośmieszała/ośmiesza, wyśmiewała/wyśmiewa kogoś/coś
  • malować, namalować, narysować, robić, rysować, stworzyć, tworzyć, wykonać/wykonywać, zrobić; kupić, sprzedać; drukować, opublikować, publikować, przedrukować, zamieścić/zamieszczać karykaturę

Cytaty

Prawdziwie [...] oryginalnym wynalazkiem Antyfilosa [...] był szczególny rodzaj karykatury, w której postaciom ludzkim przydawał cechy zwierzęce, na przykład głowę świni lub osła.

źródło: KWSJP: Maria Nowicka: Z dziejów malarstwa greckiego i rzymskiego, 1988

Fala protestów muzułmańskich, jeśli nawet są one zorganizowane, wyraża naturalne oburzenie karykaturami Mahometa. To przecież uderzenie w największą świętość islamu.

źródło: KWSJP: Rozmowa Zygmunta Słomkowskiego z prof. Markiem Dziekanem: Zrozumieć muzułmanów, 2006

Płocczanie proponowali, by razem z uroczystościami związanymi z „Wiankami” odbywały się na Starym Rynku Targi Świętojańskie, Święto Piwa, czy też konkursy na najlepsze karykatury np. lokalnych władz samorządowych.

źródło: KWSJP: Grzegorz Rychlewski: Płocka Starówka w remoncie, prasa, 1998

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. karykatura
karykatury
D. karykatury
karykatur
C. karykaturze
karykaturom
B. karykaturę
karykatury
N. karykaturą
karykaturami
Ms. karykaturze
karykaturach
W. karykaturo
karykatury

Składnia

bez ograniczeń + karykatura +
KOGO/CZEGO

2. deformacja

Definicja

zniekształcenie naturalnego charakteru kogoś/czegoś, odbierające najistotniejsze cechy, elementy tego kogoś/czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Ocena i wartościowanie ➔ słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  deformacja

Połączenia

  • swoja własna, własna; nędzna; tragiczna karykatura
  • karykatura człowieka, samego siebie; zwierzęcia; losu, rzeczywistości; piękna; związku
  • deformacje i karykatury
  • do granic karykatury
  • ktoś/coś przypominało/przypomina karykaturę kogoś/czegoś
  • zamienić kogoś/coś w karykaturę kogoś/czegoś
  • być, wyglądać jak karykatura kogoś/czegoś

Cytaty

Rocky Balboa [...] który katorżniczo trenuje, potem potężnie obrywa na ringu [...], podnosi się i zadaje rywalowi miażdżące ciosy. Rocky miał długi żywot, aż skończył jako karykatura samego siebie [...].

źródło: KWSJP: Zdzisław Pietrasik: Kowboj schodzi z konia, prasa, 2005

Zabieraj się stąd, ty nędzna karykaturo lwa!

źródło: KWSJP: Tomasz Klarecki, Izabela Smolarek: Wilk... i śmierć bankiera, 2006

[...] jego pierwsze wielkie dzieło zmieniło się w niezrozumiałą grę w numerki. Zaczęło przypominać karykaturę reformy.

źródło: KWSJP: Janina Paradowska: Reforma kraju: dwanaście znaczy piętnaście, 1998

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. karykatura
karykatury
D. karykatury
karykatur
C. karykaturze
karykaturom
B. karykaturę
karykatury
N. karykaturą
karykaturami
Ms. karykaturze
karykaturach
W. karykaturo
karykatury

Składnia

bez ograniczeń + karykatura +
KOGO/CZEGO
Data ostatniej modyfikacji: 22.01.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json