UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

krzyżówka

Chronologizacja

SWil: (inne znaczenie), SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. krzyż

1. rozrywka

Definicja

rozrywka umysłowa polegająca na wpisywaniu liter, składających się na odgadnięte hasła, w odpowiednie kratki, ułożone poziomo lub pionowo, które się ze sobą nawzajem krzyżują

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny gry i zabawy

Połączenia

  • łatwa, trudna; świąteczna, wielkanocna... krzyżówka; krzyżówka gazetowa; panoramiczna
  • krzyżówka z nagrodami
  • krzyżówki i konkursy; quiz i krzyżówka; zagadki, łamigłówki, krzyżówki; rebusy i krzyżówki
  • autor, sprzedawca, wydawca; hasło, rozwiązanie krzyżówki; szablony; drukowanie, kolportaż, sprzedaż krzyżówek
  • handel krzyżówkami
  • odpowiedzi do krzyżówki; hasło z krzyżówki
  • gazeta, książka, pismo z krzyżówkami
  • pytanie w krzyżówce
  • otworzyć/otwierać, zamknąć/zamykać, rozwiązać /rozwiązywać, wypełnić /wypełniać; ułożyć/układać krzyżówkę
  • zabierać się do krzyżówki; oderwać się od krzyżówki

Cytaty

Pobudzisz się intelektualnie, rozwiązując krzyżówki z cennymi nagrodami.

źródło: KWSJP: 20 powodów, dla krótych musisz czytać pisma kobiece, 2000

Postawmy pytanie jak w krzyżówce: co to jest „to, czego wszyscy pragniemy”?

źródło: KWSJP: Anna Wierzbicka: Medytacje semantyczne, 1970

Zabieram się do krzyżówki, z pełną świadomością, że ojciec będzie miał pretensję, krzyżówki zastrzeżone są dla niego. Policjant turecki, miasto w Rumunii, wyspa na Morzu Irlandzkim, strasznie trudne hasła...

źródło: KWSJP: Ewa Nowacka: Może nie, może tak, 1979

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. krzyżówka
krzyżówki
D. krzyżówki
krzyżówek
C. krzyżówce
krzyżówkom
B. krzyżówkę
krzyżówki
N. krzyżówką
krzyżówkami
Ms. krzyżówce
krzyżówkach
W. krzyżówko
krzyżówki

2. drogowa

Definicja

pot. 
miejsce, w którym łączą się co najmniej dwie drogi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  rozwidlenie, skrzyżowanie

Połączenia

  • feralna, niebezpieczna, pechowa; ruchliwa; miechowska, wojnicka, zakopiańska... krzyżówka
  • otoczenie, sąsiedztwo; modernizacja, remont krzyżówki
  • dojazd do krzyżówki
  • wjazd na krzyżówkę
  • kolizja, stłuczka, wypadek; ruch na krzyżówce
  • budować, poszerzyć/poszerzać, przebudować /przebudowywać, rozbudować /rozbudowywać krzyżówkę
  • jechać, przejechać przez krzyżówkę
  • stać/stawać, zatrzymać się/zatrzymywać się na krzyżówce

Cytaty

Zatrzymał się na krzyżówce i już miał skręcić w lewo, w kierunku miasta, gdy równocześnie zatrzymał na chwilę wzrok na położonym po prawej stronie motelu.

źródło: KWSJP: Jaroslav Dietl: Szpital na peryferiach, 1991

„Skrzyżowanie śmierci” zostanie do jesieni przebudowane [...] Na feralnej krzyżówce zginęły cztery osoby, a 36 zostało rannych.

źródło: KWSJP: Eugeniusz Adamkiewicz; Beata Szczerbaniewicz: Tu będzie rondo, 2006

Gdy ustalił kierunki prowadzące do krzyżówki, położył na rysunku palce, by zmierzyć odległość między skrzyżowaniem a pierwszym magazynem rozlewni.

źródło: KWSJP: Leszek Prorok: Krzyżówka, 1985

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. krzyżówka
krzyżówki
D. krzyżówki
krzyżówek
C. krzyżówce
krzyżówkom
B. krzyżówkę
krzyżówki
N. krzyżówką
krzyżówkami
Ms. krzyżówce
krzyżówkach
W. krzyżówko
krzyżówki

3. mieszaniec

Definicja

rodzaj lub gatunek powstały wskutek połączenia co najmniej dwóch rodzajów lub gatunków bądź rasa powstała wskutek połączenia co najmniej dwóch ras

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Relacje znaczeniowe

synonimy:  mieszaniec

Połączenia

  • najnowsza krzyżówka; krzyżówka genetyczna
  • krzyżówka ratlera z bernardynem; pszenicy z żytem
  • krzyżówka z dzikiem, z krową, z osłem...
  • krzyżówka powstaje; przyjmuje się
  • opracować, stworzyć krzyżówkę
  • pracować nad krzyżówką
  • coś powstaje w drodze/w wyniku krzyżówki

Cytaty

Obecnie reklamuje się z dumą pszenżyto, czyli zboże będące krzyżówką obu zasadniczych odmian ziarna. Ma ono plenność i ziarno zbliżone do pszenicy, lepsze od żyta jakościowo...

źródło: KWSJP: Zdzisław Morawski: Gdzie ten dom, gdzie ten świat, 1994

Pewien naukowiec sprowadził do Brazylii w 1956 r. pszczoły z Afryki Południowej, aby przez krzyżówkę z pszczołą miodną uzyskać hybrydę przystosowaną do warunków tropikalnych.

źródło: KWSJP: Jacek Kubiak: Nauka, 2004

Maciorki nadają się do krzyżówki z rasami mięsnymi.

źródło: KWSJP: Jan Fereniec: Zarys ekonomiki i organizacji rolnictwa, 1985

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. krzyżówka
krzyżówki
D. krzyżówki
krzyżówek
C. krzyżówce
krzyżówkom
B. krzyżówkę
krzyżówki
N. krzyżówką
krzyżówkami
Ms. krzyżówce
krzyżówkach
W. krzyżówko
krzyżówki

Składnia

bez ograniczeń + krzyżówka +
KOGOŚ/CZEGOŚ + Z KIMŚ/CZYMŚ

Frazeologizmy

kaczka krzyżówka
Data ostatniej modyfikacji: 10.01.2013
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json