UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

żarłoczność

Chronologizacja

1745, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. żarłoczność
żarłoczności
D. żarłoczności
żarłoczności
C. żarłoczności
żarłocznościom
B. żarłoczność
żarłoczności
N. żarłocznością
żarłocznościami
Ms. żarłoczności
żarłocznościach
W. żarłoczności
żarłoczności

Inne uwagi

Zwykle lp

1.a cecha

Definicja

cecha kogoś lub czegoś, kto albo co bardzo dużo je

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie miejsca, osoby, przedmioty, sytuacje związane z jedzeniem

Relacje znaczeniowe

synonimy:  obżarstwo

Cytaty

Zakładający nowe zakony starali się zakazami i dyscypliną ograniczyć niepowściągliwą żarłoczność mnichów. Ci jednak znajdowali tysiące usprawiedliwień dla swojego smakoszostwa.

źródło: NKJP: Eugeniusz Kabatc: Vinum sacrum et profanum: wino w kulturze, wino w naturze, wino na naszym stole, 2003

Głuszec bywa ofiarą żarłoczności kuny, tchórza, lisa, a także dzika i drapieżnych ptaków.

źródło: NKJP: Stanisław Godlewski: Vademecum myśliwego, 1955

Na resztki czerstwego razowca i starej słoniny rzucili się z żarłocznością ludzi od wielu dni wygłodniałych.

źródło: NKJP: Jerzy Andrzejewski: Noc i inne opowiadania, 2001

Kanada swoją decyzję utrzymania okresowego sezonu polowań na foki tłumaczy ogromną żarłocznością tych zwierząt.

źródło: NKJP: Zuza Gniduła: Czerwony śnieg, Zielone Brygady, 1998-06-01

1.b przejaw cechy

Definicja

przejaw żarłoczności - cechy

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie miejsca, osoby, przedmioty, sytuacje związane z jedzeniem

Relacje znaczeniowe

synonimy:  obżarstwo, żarłoctwo

Połączenia

  • napady żarłoczności

Cytaty

Zazwyczaj w drugim, trzecim roku życia chore dziecko wykazuje olbrzymią żarłoczność, która z latami rośnie.

źródło: NKJP: Sylwia Ressel: Maluchy - obżartuchy, Dziennik Bałtycki, 2000-03-17

Bulimiczki mają bezustannie poczucie winy i wstydzą się napadów żarłoczności, dlatego zazwyczaj objadają się nocą, kiedy nikt ich nie widzi.

źródło: NKJP: (X): Anoreksja i bulimia, Naj, nr 34/35, 2003

Przychodzą mężczyźni, tacy jak 54-letni, szczupły Bogdan, który ma ataki żarłoczności. Bogdan wyjada wtedy nawet resztki z własnego zlewu.

źródło: NKJP: Ewa Winnicka: Chłopcy sznurkiem nie przybiegli, Gazeta Wyborcza, 1995-07-21

2. zdobywcy

Definicja

cecha kogoś, kto chce czegoś coraz więcej ponad normalne potrzeby

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Cytaty

W konflikcie nie chodziło tylko o pieniądze. - Gdyby nie chciwość i żarłoczność prywatnych przedsiębiorców, byłoby łatwiej go zakończyć [...].

źródło: NKJP: Tomasz Walat: Kultura chciwości, Polityka, 2000-05-20

W tej sytuacji Monarchia przestała jawić się zamieszkującym ją narodom jako niezbędna osłona przeciwko żarłoczności ekspansjonizmu niemieckiego i rosyjskiego.

źródło: NKJP: Jerzy Łukaszewski: Cel: Europa. Dziewięć esejów o budowniczych jedności europejskiej, 2002

3. samochodu

Definicja

cecha czegoś, co pochłania wiele jakichś zasobów

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn

Cytaty

Oto najbardziej istotne czynniki, powodujące nadmierną żarłoczność samochodu. Za zużycie paliwa odpowiedzialny jest cały samochód, a nie tylko jego silnik.

źródło: NKJP: Andrzej Bartoszak: Norma ideału, Dziennik Zachodni, 2005-04-13

Jedyne, na co narzeka pan Waldemar, to żarłoczność Cataliny. Auto spala od 25 do 30 litrów benzyny na sto kilometrów.

źródło: NKJP: (dj): Limuzyna pana Waldka, Express Ilustrowany, 2001-07-31

4. żywiołu

Definicja

cecha czegoś, co powoduje śmierć lub zniszczenie

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Cytaty

Drugiego pirata objęły płomienie. Wpierw ramiona, potem głowę i całe ciało. Dałem temu ogniowi siłę i żarłoczność żywiołu, na jaką było stać chyba tylko wulkan.

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Tkacz iluzji, 2004

- Mikroskopijne, małe, rdzawe potworki wbijały swoje ostre ząbki w twardy metal i wysysały z niego całą solidność żelaznego stopu, resztkami sił opierającego się destrukcyjnej żarłoczności rdzy.

źródło: NKJP: Robert Dudek: Mięsny książę, 1997

5. komarów

Definicja

cecha czegoś, co kąsa - wbija zęby, żądło lub inny narząd w czyjeś ciało, zadając ból albo raniąc

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt owady

Cytaty

Zawsze zadziwiała go żarłoczność komarów nad Sandacznikiem. Kiedyś powiedział Jackowi, że są: „wielkie jak psy, gryzą do kości i aż dziw, że nie szczekają”.

źródło: NKJP: Ewa Ćwikła: Wędkarskie opowieści Stynki, 2008

Frazeologizmy

żarłoczność psychiczna
Data ostatniej modyfikacji: 13.04.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json