UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

gabaryt

Chronologizacja

1895, I. Kempiński, "Słownik kolejowy ...", books.google.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. gabaryt
gabaryty
D. gabarytu
gabarytów
C. gabarytowi
gabarytom
B. gabaryt
gabaryty
N. gabarytem
gabarytami
Ms. gabarycie
gabarytach
W. gabarycie
gabaryty

Inne uwagi

Zwykle lm

Pochodzenie

fr. gabarit 'szablon; wymiar, rozmiar'

1. wymiar

Definicja

książk. 
zewnętrzna wielkość obiektu, mierzona pod względem jego długości, wysokości, szerokości lub pojemności

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii wielkość,

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  wymiar

Połączenia

  • duże, małe, niewielkie, normalne, odpowiednie, pokaźne, spore, słuszne, średnie, wielkie; zewnętrzne gabaryty
  • gabaryty budynku, auta, obiektów, pojazdu, pomieszczenia, urządzenia
  • zmniejszyć, zwiększyć gabaryty

Cytaty

Gabaryt taksówki wystarczy [...], by skutecznie zatarasować ów chodnik służący pieszym dochodzącym od strony miasta i od przystanku busów.

źródło: NKJP: Gdzie tu logika?, Dziennik Polski, 2003-11-08

Między stosami, pryzmami lub pojedynczymi elementami należy pozostawić przejścia o szerokości co najmniej 1 m oraz przejazdy o szerokości odpowiadającej gabarytowi naładowanych środków transportowych [...].

źródło: NKJP: Rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu robót budowlano-montażowych i rozbiórkowych, Dziennik Ustaw, 1972

Taka bezczelność rozwścieczyła Mariana. Miał ochotę przyłożyć mu, ale gabaryty faceta raczej zniechęcały do fizycznej konfrontacji.

źródło: NKJP: Ewa Siarkiewicz: Kuźnia głupców, 2009

Kamery cyfrowe, choć są znacznie droższe od swoich analogowych odpowiedników, dzięki mniejszym gabarytom, większym możliwościom i lepszej jakości rejestrowanego materiału wideo, stają się coraz popularniejsze.

źródło: NKJP: Dariusz Hałas: Bity na taśmie, Enter, 2001

Złodzieje zreflektowali się, że maszyny o tak dużych gabarytach nie będzie łatwo ukryć.

źródło: NKJP: AF: Warszawa: Odnalazł się 24-tonowy dźwig, Polska The Times, 2010-03-11

Składnia

bez ograniczeń + gabaryt +
(KOGO/CZEGO)

2. wysokość

Definicja

urb. 
najwyższa dozwolona wysokość budynku lub zespołu budynków, mierzona od poziomu ziemi do gzymsu

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii wielkość,

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo rodzaje budowli i ich cechy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  wysokość

Cytaty

I pamiętam jeszcze, jak nieco później, na piekielnie inteligentnym przyjęciu u Fedeckiego, Janek Kosiński i Zbyszek Karpiński długo i niezrozumiale (dla mnie) dowodzili, że trzeba podnieść „gabaryt'' całej dzielnicy, żeby ten pałac zasłonić. No, i gabaryt został podniesiony. Właśnie przez inżyniera Zbyszka Karpińskiego.

źródło: NKJP: Marian Brandys: Dziennik 1972, 1997

„Projektowany budynek składa się z dwóch brył, z których niższa, 5-kondygnacyjna utrzymana jest w gabarycie zabudowy ul. Łokietka i ul. Friedleina, natomiast wyższa, 9-kondygnacyjna jest odsunięta od ul. Łokietka i nawiązuje do wysokich budynków w bezpośrednim otoczeniu” - napisali do mieszkańców przedstawiciele Urzędu Miasta.

źródło: NKJP: AM: Za duża plomba?, Dziennik Polski, 2005-01-06

Zabudowa plombowa wymaga od budującego zachowania obrysów i gabarytów sąsiadujących z nim budynków. Dom, który powstawał po przebudowie, wychodził poza obrysy, a przede wszystkim był dwukodygnacyjny.

źródło: NKJP: MF: Uderzyli do Warszawy, Gazeta Krakowska, 2002-05-11

Składnia

bez ograniczeń + gabaryt +
(CZEGO)

3. odpad

Definicja

pot. 
przedmiot zbędny w gospodarstwie domowym, o wymiarach zbyt dużych, aby zmieścił się w normalnie używanych pojemnikach na śmieci

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia ochrona i zanieczyszczenie środowiska

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  odpad

Połączenia

  • wywóz gabarytów
  • pojemnik na gabaryty

Cytaty

Padło na kolejną firmę. W jej reklamie jest napisane: wywóz gabarytów. Jakież wobec tego było moje zdziwienie, gdy usłyszałam, że takich gabarytów nie wywożą.

źródło: NKJP: Gazeta Poznańska, 2006-07-12

Wiesz, ze MPO za jeden pojemnik na gabaryty życzy sobie prawie 500 zł?

źródło: Internet: dyskusje.gwar.pl

Data ostatniej modyfikacji: 14.12.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json