UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

toporny

Chronologizacja

1919, SJPWar

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. toporny
toporny
toporny
toporne
toporna
D. topornego
topornego
topornego
topornego
topornej
C. topornemu
topornemu
topornemu
topornemu
topornej
B. topornego
topornego
toporny
toporne
toporną
N. topornym
topornym
topornym
topornym
toporną
Ms. topornym
topornym
topornym
topornym
topornej
W. toporny
toporny
toporny
toporne
toporna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. toporni
toporni
toporne
toporne
D. topornych
topornych
topornych
topornych
C. topornym
topornym
topornym
topornym
B. topornych
topornych
topornych
toporne
N. topornymi
topornymi
topornymi
topornymi
Ms. topornych
topornych
topornych
topornych
W. toporni
toporni
toporne
toporne

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. toporniejszy
toporniejszy
toporniejszy
toporniejsze
toporniejsza
D. toporniejszego
toporniejszego
toporniejszego
toporniejszego
toporniejszej
C. toporniejszemu
toporniejszemu
toporniejszemu
toporniejszemu
toporniejszej
B. toporniejszego
toporniejszego
toporniejszy
toporniejsze
toporniejszą
N. toporniejszym
toporniejszym
toporniejszym
toporniejszym
toporniejszą
Ms. toporniejszym
toporniejszym
toporniejszym
toporniejszym
toporniejszej
W. toporniejszy
toporniejszy
toporniejszy
toporniejsze
toporniejsza
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. toporniejsi
toporniejsi
toporniejsze
toporniejsze
D. toporniejszych
toporniejszych
toporniejszych
toporniejszych
C. toporniejszym
toporniejszym
toporniejszym
toporniejszym
B. toporniejszych
toporniejszych
toporniejszych
toporniejsze
N. toporniejszymi
toporniejszymi
toporniejszymi
toporniejszymi
Ms. toporniejszych
toporniejszych
toporniejszych
toporniejszych
W. toporniejsi
toporniejsi
toporniejsze
toporniejsze

Pochodzenie

Zob. topór. Rozwój znaczenia przymiotnika: 'wykonany toporem, z grubsza ociosany' > 'niezgrabny, niezręczny; sztywny'

1. człowiek

Definicja

taki, który charakteryzuje się ociężałą sylwetką, powolnymi ruchami lub prymitywnym zachowaniem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Cytaty

Trochę ociężały, toporny w ruchach i skąpy w wypowiedziach generał rezerwy cieszy się nieustającym poparciem społeczeństwa.

źródło: NKJP: Roman Frister: Arafat słucha ulicy, Polityka, 2001-12-15

Jako defensywny pomocnik: toporny. W środku obrony spisywał się dużo lepiej.

źródło: NKJP: Rafał Romaniuk: Futbol totalnie nieskuteczny, Dziennik Zachodni, 2010-05-31

Kiedy stanął przed komisją, ujrzeliśmy wysokiego, topornego młodzieńca, z grzywką typu Piast Kołodziej, niebieskimi oczami i wielkimi spracowanymi rękami, z czarnymi obwódkami wokół paznokci.

źródło: NKJP: Jolanta Ciosek: Trafiał w nerw naszych czasów, Dziennik Polski, 2008-04-15

[...] w wielu meczach wiodącą rolę odgrywają Europejczycy, oni imponują wyszkoleniem technicznym, sprytem, finezją, czego czasem tak bardzo brakuje dobrze wyszkolonym, ale trochę topornym graczom Kanady i USA.

źródło: NKJP: Europa górą!, Dziennik Polski, 2000-05-16

Dla ludzi topornych inteligentni są skomplikowani [...]. Trzeba wtedy więcej czasu na zrozumienie drugiego człowieka.

źródło: NKJP: Internet

2. pomnik

Definicja

taki, który został wykonany niestarannie, z nieodpowiednich materiałów, bez dbałości o ogólny wygląd i walory estetyczne

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Połączenia

  • toporny wygląd
  • bardzo, dość, dosyć, nieco, trochę, wyjątkowo, zbyt toporny
  • toporny i ciężki; duży i toporny
  • coś jest toporne
  • w sposób toporny

Cytaty

Dziś rano miałem niewątpliwą przyjemność być wożonym przez młodą blondynkę, która to prowadziła przegubowego Ikarusa [...], dobrze jej szło chociaż pojazd dosyć toporny i wiekowy oraz niemałych gabarytów.

źródło: NKJP: Internet

[...] toporna krata potrafi solidnie oszpecić każdy blok, nawet ten o tradycyjnym kształcie pudełka od zapałek.

źródło: NKJP: ajg: Nie stawiaj płotu na balkonie!, Wieczór Trójmiasta, 1999-10-28

Żeliwne, toporne grzejniki straszące ciężarem i chropowatością znikają ze ścian. Ich miejsce zajmują lżejsze, bardziej wydajne oraz miłe dla oka grzejniki kompaktowe.

źródło: NKJP: Paweł Zielewski: Ciepło, cieplej, najcieplej, Gazeta Wyborcza, 1996-09-18

Schody wiodące na pierwsze piętro były toporne i brzydkie.

źródło: NKJP: Piotr Zaremba: Plama na suficie, 2004

Do tak zmodernizowanej drogi nie pasuje obecne toporne oświetlenie, aż prosi się jego wymiana na nowe, stylowe, z czasów świetności uzdrowiska.

źródło: NKJP: (RMR): Kostka zamiast asfaltu, Dziennik Polski, 2008-09-22

Dalej na północ leżą Mieszkowice z dobrze zachowanymi murami [...], gotyckim kościołem, Wieżą Prochową i topornym pomnikiem Mieszka I, rzekomego założyciela miasta, postawionym na cokole wcześniejszego pomnika jakiegoś pruskiego prominenta.

źródło: NKJP: Marek Henzler: Wyprawy z krzyżem, Polityka, 2009-08-22

3. styl

Definicja

taki, który jest niewyrobiony, prymitywny, bez finezji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Połączenia

  • toporny język, styl
  • toporny i prymitywny

Cytaty

Krytycy zarzucali reprezentacji brak polotu i nieefektowny, toporny styl gry.

źródło: NKJP: Internet

Chwilę przyglądałem się mojemu współtowarzyszowi podróży. Kogoś mi przypominał,[...]. Jednak ze względu na mój toporny francuski, nie odważyłem się zagadnąć i wybadać, kim jest mój tajemniczy sąsiad.

źródło: NKJP: Internet

A film jako taki do połowy jest bardzo dobry, potem przysiada i pod koniec byłby naprawdę wzruszający, gdyby nie zabijał topornym belferskim dydaktyzmem.

źródło: NKJP: Internet

A uwagi, [...] że nasi piłkarze mają siły na 70 minut, że trudność sprawia rozegranie najprostszego schematu, że gramy futbol toporny, by nie powiedzieć prymitywny, są tylko wymysłami frustratów.

źródło: NKJP: Maciejn Lehmann: Stara, zdarta płyta, Gazeta Poznańska, 2004-09-10

X zaczynał w 1991 r. z kapitałem 100 tys. dolarów. W ciągu czterech lat wyrósł na największego integratora sieci komputerowych w Polsce. Nazwa branży jest dość toporna, ale perspektywy wielce obiecujące.

źródło: NKJP: Paweł Wujec: ComputerLand Poland, Gazeta Wyborcza, 1995-05-23

Data ostatniej modyfikacji: 23.01.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json