Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
grabieję |
grabiejemy |
|||
| 2 os. |
grabiejesz |
grabiejecie |
|||
| 3 os. |
grabieje |
grabieją |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
grabiałem +(e)m grabiał |
grabiałam +(e)m grabiała |
grabiałom +(e)m grabiało |
grabieliśmy +(e)śmy grabieli |
grabiałyśmy +(e)śmy grabiały |
| 2 os. |
grabiałeś +(e)ś grabiał |
grabiałaś +(e)ś grabiała |
grabiałoś +(e)ś grabiało |
grabieliście +(e)ście grabieli |
grabiałyście +(e)ście grabiały |
| 3 os. |
grabiał |
grabiała |
grabiało |
grabieli |
grabiały |
bezosobnik: grabiano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę grabiał będę grabieć |
będę grabiała będę grabieć |
będę grabiało będę grabieć |
będziemy grabieli będziemy grabieć |
będziemy grabiały będziemy grabieć |
| 2 os. |
będziesz grabiał będziesz grabieć |
będziesz grabiała będziesz grabieć |
będziesz grabiało będziesz grabieć |
będziecie grabieli będziecie grabieć |
będziecie grabiały będziecie grabieć |
| 3 os. |
będzie grabiał będzie grabieć |
będzie grabiała będzie grabieć |
będzie grabiało będzie grabieć |
będą grabieli będą grabieć |
będą grabiały będą grabieć |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
grabiejmy |
|
| 2 os. |
grabiej |
grabiejcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
grabiałbym bym grabiał |
grabiałabym bym grabiała |
grabiałobym bym grabiało |
grabielibyśmy byśmy grabieli |
grabiałybyśmy byśmy grabiały |
| 2 os. |
grabiałbyś byś grabiał |
grabiałabyś byś grabiała |
grabiałobyś byś grabiało |
grabielibyście byście grabieli |
grabiałybyście byście grabiały |
| 3 os. |
grabiałby by grabiał |
grabiałaby by grabiała |
grabiałoby by grabiało |
grabieliby by grabieli |
grabiałyby by grabiały |
bezosobnik: grabiano by
bezokolicznik: grabieć
imiesłów przysłówkowy współczesny:
grabiejąc
gerundium: grabienie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | grabienie |
grabienia |
| D. | grabienia |
grabień |
| C. | grabieniu |
grabieniom |
| B. | grabienie |
grabienia |
| N. | grabieniem |
grabieniami |
| Ms. | grabieniu |
grabieniach |
| W. | grabienie |
grabienia |
imiesłów przymiotnikowy czynny: grabiejący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | grabiejący |
grabiejący |
grabiejący |
grabiejące |
grabiejąca |
| D. | grabiejącego |
grabiejącego |
grabiejącego |
grabiejącego |
grabiejącej |
| C. | grabiejącemu |
grabiejącemu |
grabiejącemu |
grabiejącemu |
grabiejącej |
| B. | grabiejącego |
grabiejącego |
grabiejący |
grabiejące |
grabiejącą |
| N. | grabiejącym |
grabiejącym |
grabiejącym |
grabiejącym |
grabiejącą |
| Ms. | grabiejącym |
grabiejącym |
grabiejącym |
grabiejącym |
grabiejącej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | grabiejący |
grabiejący |
grabiejące |
grabiejące |
| D. | grabiejących |
grabiejących |
grabiejących |
grabiejących |
| C. | grabiejącym |
grabiejącym |
grabiejącym |
grabiejącym |
| B. | grabiejących |
grabiejących |
grabiejących |
grabiejące |
| N. | grabiejącymi |
grabiejącymi |
grabiejącymi |
grabiejącymi |
| Ms. | grabiejących |
grabiejących |
grabiejących |
grabiejących |
odpowiednik aspektowy: zgrabieć
Pochodzenie
Od: grabie (zob.), pierwotnie w zn. 'stawać się podobnym do grabi, sztywnym jak grabie'.
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka sprawność i wydolność organizmu
Połączenia
- dłonie, palce, ręce grabieją
- grabieć z zimna
Cytaty
|
W domu zimno, choć ogrzewanie działa. Ręce grabieją, więc siedzę w swetrach i wełnianych rzeczach. źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Monografia grzechów z dziennika 1978-1989, 2006 |
|
|
Za kołnierz leje się zimny deszcz i grabieją dłonie. źródło: NKJP: Daniel Odija: Kronika umarłych, 2010 |
|
|
Kurczowo na drążku zaciśnięte palce grabieją z zimna i bolą. źródło: NKJP: Beata Obertyńska: W domu niewoli, 2005 |
|
|
Ręce mi grabiały, bo nie miałem rękawiczek, w butach też zrobiło mi się zaraz mokro, bo podeszwy były już przetarte, a nie było za co podzelować. źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Widnokrąg, 1996 |
|
|
Ale dykta była za mała dla nas trzech i zawsze komuś jakaś część ciała wystawała, a ręce grabiały od trzymania jej nad głową. źródło: NKJP: Ryszard Sługocki: Na przekór i na bakier, 2008 |
Składnia
|
+ | grabieć | + |
(KOMU) +
(od CZEGO | z CZEGO)
|