UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

skostnieć

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. skostnieję
skostniejemy
2 os. skostniejesz
skostniejecie
3 os. skostnieje
skostnieją

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. skostniałem
+(e)m skostniał
skostniałam
+(e)m skostniała
skostniałom
+(e)m skostniało
skostnieliśmy
+(e)śmy skostnieli
skostniałyśmy
+(e)śmy skostniały
2 os. skostniałeś
+(e)ś skostniał
skostniałaś
+(e)ś skostniała
skostniałoś
+(e)ś skostniało
skostnieliście
+(e)ście skostnieli
skostniałyście
+(e)ście skostniały
3 os. skostniał
skostniała
skostniało
skostnieli
skostniały

bezosobnik: skostniano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. skostniejmy
2 os. skostniej
skostniejcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. skostniałbym
bym skostniał
skostniałabym
bym skostniała
skostniałobym
bym skostniało
skostnielibyśmy
byśmy skostnieli
skostniałybyśmy
byśmy skostniały
2 os. skostniałbyś
byś skostniał
skostniałabyś
byś skostniała
skostniałobyś
byś skostniało
skostnielibyście
byście skostnieli
skostniałybyście
byście skostniały
3 os. skostniałby
by skostniał
skostniałaby
by skostniała
skostniałoby
by skostniało
skostnieliby
by skostnieli
skostniałyby
by skostniały

bezosobnik: skostniano by

bezokolicznik: skostnieć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: skostniawszy

gerundium: skostnienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. skostnienie
skostnienia
D. skostnienia
skostnień
C. skostnieniu
skostnieniom
B. skostnienie
skostnienia
N. skostnieniem
skostnieniami
Ms. skostnieniu
skostnieniach
W. skostnienie
skostnienia

odpowiednik aspektowy: kostnieć

Pochodzenie

Od: kostnieć; zob. kość

1. scalić się

Definicja

stać się kością - elementem ciała

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Cytaty

Choroba Scheuermana występuje czasem trochę na życzenie młodego człowieka, który nie szanuje swoich rosnących kości, nie pozwala spokojnie skostnieć strukturom chrzęstnym kręgosłupa.

źródło: NKJP: Barbara Kemona Kędzierska: Przeciążył kręgosłup, Gazeta Wrocławska, 2002-12-17

Nasady kości nie są jeszcze zrośnięte, a chrząstki wzrostowe nie skostniały.

źródło: Internet: ciazowy.pl

2. zmarznąć

Definicja

pod wpływem zimna lub innych nieprzyjemnych doznań stracić czucie i możność sprawnego wykonywania ruchów

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień

Cytaty

Mimo zaskakująco krzepiących zapowiedzi pielęgniarki skostniał cały od niepokoju.

źródło: NKJP: Piotr Zaremba: Plama na suficie, 2004

Chciał zawołać: „Mario”, ale wargi skostniały jak od mrozu.

źródło: NKJP: Ida Fink: Ślady, 1996

Dziewczyna przy studni skostniała już z zimna, chociaż pod bluzką ma kilka grubych podkoszulków.

źródło: NKJP: Monika Panfil: Wiosną pięknie spalimy rozłogi, Gazeta Wyborcza, 1997-12-19

Zaproponował herbatę z rumem. - Pani zmarzła. Z samego strachu można skostnieć.

źródło: NKJP: Teresa Bojarska: Świtanie, przemijanie, 1996

[...] Wszyscy oni skostnieli z zimna, wygłodniali żołnierze rzucili się na jedzenie [...].

źródło: NKJP: Jan Miodek: Ocalali to ci, którzy ocaleli, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2005-09-30

Składnia

bez ograniczeń + skostnieć +
(od CZEGO | z CZEGO)

3. nie zmienić się

Definicja

pozostać na stałe w jakimś stanie i nie zmienić się

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zastygnąć

Cytaty

Oczywiście, pozostaję wierny sobie i swojemu stylowi, ale też - o czym jestem przeświadczony - jestem tyle lat na rynku właśnie dzięki temu, że cały czas szukam, że wciąż próbuję nie skostnieć w jednym tylko repertuarze.

źródło: NKJP: (X): Rosłem na komika, Dziennik Polski, 2003-11-22

[...] Skostniał w skutecznym niegdyś modelu działania.

źródło: NKJP: Marek Rapacki: Zrobiło się szaro, Gazeta Wyborcza, 1993-03-26

W tej sytuacji niezbędny jest nowy początek, abyśmy nie skostnieli w obecnej pozycji.

źródło: NKJP: Henryk Skolimowski: Nowy renesans - mit czy rzeczywistość?, Zielone Brygady, 2006-12-01

Gdyby to zrozumiał, to wróciłby dopiero za jakieś trzy lata, kiedy piramida władzy skostnieje i społeczeństwo znowu skamienieje na jakieś 40 lat.

źródło: NKJP: Igor Jarkiewicz: Jest czy nie jest prorokiem we własnym kraju?, Gazeta Wyborcza, 1994-07-22

W momencie narodzin Chrystusa jej gramatyczne struktury skostniały [...]. Łacina postanowiła już się nie zmieniać.

źródło: NKJP: Agnieszka Krzemińska, Adam Krzemiński: Erudituli omnium..., Polityka, 2008-01-05

Składnia

bez ograniczeń + skostnieć +
(w CZYM)
Data ostatniej modyfikacji: 04.09.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json