UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

gacek

Chronologizacja

1646, Kart XVII-XVIII

Pochodzenie

Być może metaforyczne użycie regionalizmu gacki 'para skórzanych kapic u cepów', dosł. 'spodenki' (przez podobieństwo wiszących we śnie nietoperzy do kapic u cepów), od gace 'spodnie' (Bańk), a to z psł. *gaťa (por. gacie).

1. nietoperz

Definicja

pot. 
nietoperz

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA ➔ Świat zwierząt ➔ inne zwierzęta lądowe

Relacje znaczeniowe

synonimy:  nietoperz
hiperonimy:  zwierzę

Cytaty

W tym momencie przyfrunął na zamkowy balkon mały, zwinny, prawdopodobnie sztuczny gacek. Adam podszedł szybkim krokiem do balustrady i wysłuchał popiskującego stworzonka. Odebrawszy komunikat odprawił gestem nietoperza i wrócił do komnaty.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Dzieci nocy, 2001

– Nietoperze miały być również w kościele w Nowym Rybiu – tłumaczył. – Chodziłem z proboszczem po strychu kościoła i żadnego gacka nie znaleźliśmy.

źródło: NKJP: HSZ: Nie ma gacków, Gazeta Krakowska, 2007-03-05

Gacki nie dały się zgubić, atakowały, pikowały i spadały na nich bez przerwy, w pełnym pędzie trudno było się bronić. Udawało się to tylko Szarlejowi, który ciął swą szablą i kosił nietoperzyska w cwale z taką wprawą, jakby urodził się i całą młodość spędził w Tatarii.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrentum, 2002

Dlaczego ekolodzy nie znaleźli dotąd żadnego nietoperza w beskidzkich jaskiniach, gdy zwykle przebywało tam około 30 gacków?

źródło: NKJP: Agata Wolna: Mroczek wpadł do biura, Trybuna Śląska, 2002-02-16

Kilka gacków sypia przecież w ciągu dnia w pobliskiej stodole, a tuż po zapadnięciu nocy latają po okolicy, polując na owady do samego rana.

źródło: NKJP: Zygmunt Szych: Mruczenie lelka, Gazeta Krakowska, 2001-08-11

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. gacek
gacki
D. gacka
gacków
C. gackowi
gackom
B. gacka
gacki
N. gackiem
gackami
Ms. gacku
gackach
W. gacku
gacki

2. osoba

Definicja

pot.  żart. 
osoba, która ma duże i odstające uszy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA ➔ Określenia fizyczności człowieka ➔ wygląd

Cytaty

Parę razy od kolegów usłyszałam, że jestem brzydka!!! Przezywają mnie gacek, bo mam odstające uszy [...].

źródło: Internet: forum.o2.pl

Widzisz, znowu pokazują tego gacka, który się wstawia za Jankowskim.

źródło: Władysław Lubaś (red.), Słownik polskich leksemów potocznych, 2004

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. gacek
gackowie
ndepr
gacki
depr
D. gacka
gacków
C. gackowi
gackom
B. gacka
gacków
N. gackiem
gackami
Ms. gacku
gackach
W. gacku
gackowie
ndepr
gacki
depr
Data ostatniej modyfikacji: 31.12.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json