UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dopełniać

Chronologizacja

1564, Mącz

Pochodzenie

Zob. dopełnić

1. naczynie

Definicja

zwiększać ilość zawartości pojemnika, tak aby był pełny

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie ogólne określenia ilości

Połączenia

dopełniać szklankę
dopełniać sokiem, wodą

Cytaty

Ketchupu jest, ile chcesz. A napojem dopełniać można do oporu.

źródło: NKJP: Marcin Kołodziejczyk: Nagły atak wycieczki szkolnej, Polityka, 2009-06-06

Do dużego kieliszka szampańskiego wlewa się 50 ml soku brzoskwiniowego i dopełnia mocno schłodzonym szampanem lub winem musującym.

źródło: NKJP: Tomasz Konopacki: Mieszana przyjemność, Dziennik Bałtycki, 2000-01-07

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	dopełniam	dopełniamy
2 os.	dopełniasz	dopełniacie
3 os.	dopełnia	dopełniają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	dopełniałem +(e)m dopełniał	dopełniałam +(e)m dopełniała	dopełniałom +(e)m dopełniało	dopełnialiśmy +(e)śmy dopełniali	dopełniałyśmy +(e)śmy dopełniały
2 os.	dopełniałeś +(e)ś dopełniał	dopełniałaś +(e)ś dopełniała	dopełniałoś +(e)ś dopełniało	dopełnialiście +(e)ście dopełniali	dopełniałyście +(e)ście dopełniały
3 os.	dopełniał	dopełniała	dopełniało	dopełniali	dopełniały

bezosobnik: dopełniano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę dopełniał będę dopełniać	będę dopełniała będę dopełniać	będę dopełniało będę dopełniać	będziemy dopełniali będziemy dopełniać	będziemy dopełniały będziemy dopełniać
2 os.	będziesz dopełniał będziesz dopełniać	będziesz dopełniała będziesz dopełniać	będziesz dopełniało będziesz dopełniać	będziecie dopełniali będziecie dopełniać	będziecie dopełniały będziecie dopełniać
3 os.	będzie dopełniał będzie dopełniać	będzie dopełniała będzie dopełniać	będzie dopełniało będzie dopełniać	będą dopełniali będą dopełniać	będą dopełniały będą dopełniać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		dopełniajmy
2 os.	dopełniaj	dopełniajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	dopełniałbym bym dopełniał	dopełniałabym bym dopełniała	dopełniałobym bym dopełniało	dopełnialibyśmy byśmy dopełniali	dopełniałybyśmy byśmy dopełniały
2 os.	dopełniałbyś byś dopełniał	dopełniałabyś byś dopełniała	dopełniałobyś byś dopełniało	dopełnialibyście byście dopełniali	dopełniałybyście byście dopełniały
3 os.	dopełniałby by dopełniał	dopełniałaby by dopełniała	dopełniałoby by dopełniało	dopełnialiby by dopełniali	dopełniałyby by dopełniały

bezosobnik: dopełniano by

bezokolicznik: dopełniać

imiesłów przysłówkowy współczesny: dopełniając

gerundium: dopełnianie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	dopełnianie	dopełniania
D.	dopełniania	dopełniań
C.	dopełnianiu	dopełnianiom
B.	dopełnianie	dopełniania
N.	dopełnianiem	dopełnianiami
Ms.	dopełnianiu	dopełnianiach
W.	dopełnianie	dopełniania

imiesłów przymiotnikowy czynny: dopełniający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	dopełniający	dopełniający	dopełniający	dopełniające	dopełniająca
D.	dopełniającego	dopełniającego	dopełniającego	dopełniającego	dopełniającej
C.	dopełniającemu	dopełniającemu	dopełniającemu	dopełniającemu	dopełniającej
B.	dopełniającego	dopełniającego	dopełniający	dopełniające	dopełniającą
N.	dopełniającym	dopełniającym	dopełniającym	dopełniającym	dopełniającą
Ms.	dopełniającym	dopełniającym	dopełniającym	dopełniającym	dopełniającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	dopełniający	dopełniający	dopełniające	dopełniające
D.	dopełniających	dopełniających	dopełniających	dopełniających
C.	dopełniającym	dopełniającym	dopełniającym	dopełniającym
B.	dopełniających	dopełniających	dopełniających	dopełniające
N.	dopełniającymi	dopełniającymi	dopełniającymi	dopełniającymi
Ms.	dopełniających	dopełniających	dopełniających	dopełniających

imiesłów przymiotnikowy bierny: dopełniany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	dopełniany	dopełniany	dopełniany	dopełniane	dopełniana
D.	dopełnianego	dopełnianego	dopełnianego	dopełnianego	dopełnianej
C.	dopełnianemu	dopełnianemu	dopełnianemu	dopełnianemu	dopełnianej
B.	dopełnianego	dopełnianego	dopełniany	dopełniane	dopełnianą
N.	dopełnianym	dopełnianym	dopełnianym	dopełnianym	dopełnianą
Ms.	dopełnianym	dopełnianym	dopełnianym	dopełnianym	dopełnianej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	dopełniani	dopełniani	dopełniane	dopełniane
D.	dopełnianych	dopełnianych	dopełnianych	dopełnianych
C.	dopełnianym	dopełnianym	dopełnianym	dopełnianym
B.	dopełnianych	dopełnianych	dopełnianych	dopełniane
N.	dopełnianymi	dopełnianymi	dopełnianymi	dopełnianymi
Ms.	dopełnianych	dopełnianych	dopełnianych	dopełnianych

odpowiednik aspektowy: dopełnić

Składnia

Rz_osobowy

dopełniać

CO + (CZYM)

2. formalności

Definicja

wykonywać czynności wynikające z jakiegoś obowiązku

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca organizacja i hierarchia w pracy, stosunki służbowe

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa urzędy i ich funkcjonowanie

Połączenia

dopełniać formalności, obowiązku

Cytaty

Zgodnie z obowiązującymi przepisami sklep o takiej powierzchni nie musi dopełniać wielu formalności, np. sporządzać raportu oddziaływania na środowisko.

źródło: NKJP: Pleszew Krotoszyn, Gazeta Poznańska, 2002-08-29

Pierwszy paragraf tego artykułu mówi, że funkcjonariuszowi publicznemu, który nie dopełnia obowiązków, działając tym samym na szkodę interesu publicznego lub prywatnego, grozi do 3 lat pozbawienia wolności.

źródło: NKJP: Bydgoszcz: Prokuratura sprawdzi, jak odśnieżano Bydgoszcz, Gazeta Pomorska, 2010-02-15

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	dopełniam	dopełniamy
2 os.	dopełniasz	dopełniacie
3 os.	dopełnia	dopełniają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	dopełniałem +(e)m dopełniał	dopełniałam +(e)m dopełniała	dopełniałom +(e)m dopełniało	dopełnialiśmy +(e)śmy dopełniali	dopełniałyśmy +(e)śmy dopełniały
2 os.	dopełniałeś +(e)ś dopełniał	dopełniałaś +(e)ś dopełniała	dopełniałoś +(e)ś dopełniało	dopełnialiście +(e)ście dopełniali	dopełniałyście +(e)ście dopełniały
3 os.	dopełniał	dopełniała	dopełniało	dopełniali	dopełniały

bezosobnik: dopełniano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę dopełniał będę dopełniać	będę dopełniała będę dopełniać	będę dopełniało będę dopełniać	będziemy dopełniali będziemy dopełniać	będziemy dopełniały będziemy dopełniać
2 os.	będziesz dopełniał będziesz dopełniać	będziesz dopełniała będziesz dopełniać	będziesz dopełniało będziesz dopełniać	będziecie dopełniali będziecie dopełniać	będziecie dopełniały będziecie dopełniać
3 os.	będzie dopełniał będzie dopełniać	będzie dopełniała będzie dopełniać	będzie dopełniało będzie dopełniać	będą dopełniali będą dopełniać	będą dopełniały będą dopełniać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		dopełniajmy
2 os.	dopełniaj	dopełniajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	dopełniałbym bym dopełniał	dopełniałabym bym dopełniała	dopełniałobym bym dopełniało	dopełnialibyśmy byśmy dopełniali	dopełniałybyśmy byśmy dopełniały
2 os.	dopełniałbyś byś dopełniał	dopełniałabyś byś dopełniała	dopełniałobyś byś dopełniało	dopełnialibyście byście dopełniali	dopełniałybyście byście dopełniały
3 os.	dopełniałby by dopełniał	dopełniałaby by dopełniała	dopełniałoby by dopełniało	dopełnialiby by dopełniali	dopełniałyby by dopełniały

bezosobnik: dopełniano by

bezokolicznik: dopełniać

imiesłów przysłówkowy współczesny: dopełniając

gerundium: dopełnianie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	dopełnianie	dopełniania
D.	dopełniania	dopełniań
C.	dopełnianiu	dopełnianiom
B.	dopełnianie	dopełniania
N.	dopełnianiem	dopełnianiami
Ms.	dopełnianiu	dopełnianiach
W.	dopełnianie	dopełniania

imiesłów przymiotnikowy czynny: dopełniający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	dopełniający	dopełniający	dopełniający	dopełniające	dopełniająca
D.	dopełniającego	dopełniającego	dopełniającego	dopełniającego	dopełniającej
C.	dopełniającemu	dopełniającemu	dopełniającemu	dopełniającemu	dopełniającej
B.	dopełniającego	dopełniającego	dopełniający	dopełniające	dopełniającą
N.	dopełniającym	dopełniającym	dopełniającym	dopełniającym	dopełniającą
Ms.	dopełniającym	dopełniającym	dopełniającym	dopełniającym	dopełniającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	dopełniający	dopełniający	dopełniające	dopełniające
D.	dopełniających	dopełniających	dopełniających	dopełniających
C.	dopełniającym	dopełniającym	dopełniającym	dopełniającym
B.	dopełniających	dopełniających	dopełniających	dopełniające
N.	dopełniającymi	dopełniającymi	dopełniającymi	dopełniającymi
Ms.	dopełniających	dopełniających	dopełniających	dopełniających

imiesłów przymiotnikowy bierny: dopełniany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	dopełniany	dopełniany	dopełniany	dopełniane	dopełniana
D.	dopełnianego	dopełnianego	dopełnianego	dopełnianego	dopełnianej
C.	dopełnianemu	dopełnianemu	dopełnianemu	dopełnianemu	dopełnianej
B.	dopełnianego	dopełnianego	dopełniany	dopełniane	dopełnianą
N.	dopełnianym	dopełnianym	dopełnianym	dopełnianym	dopełnianą
Ms.	dopełnianym	dopełnianym	dopełnianym	dopełnianym	dopełnianej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	dopełniani	dopełniani	dopełniane	dopełniane
D.	dopełnianych	dopełnianych	dopełnianych	dopełnianych
C.	dopełnianym	dopełnianym	dopełnianym	dopełnianym
B.	dopełnianych	dopełnianych	dopełnianych	dopełniane
N.	dopełnianymi	dopełnianymi	dopełnianymi	dopełnianymi
Ms.	dopełnianych	dopełnianych	dopełnianych	dopełnianych

odpowiednik aspektowy: dopełnić

Składnia

Rz_osobowy

dopełniać

CZEGO

3. całość

Definicja

powodować, że coś jest ukończone lub kompletne

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

dopełniać dzieła, miary, obrazu, reszty
dopełniać całość

Cytaty

Stroje dopełniały ozdoby wykonane ze słomy i polnych traw.

źródło: NKJP: Gejsza w drodze, Gazeta Krakowska, 2003-06-20

Fabuła, choć nieskomplikowana i pozbawiona widowiskowości, wciąga i nie pozwala pozostać obojętnym. Całości dopełnia mistrzowskie zakończenie, gdzie nie pada ani jedno zbędne słowo.

źródło: NKJP: Rafał Stanowski: Złote „Dziecko”, Dziennik Polski, 2005-10-21

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	dopełniam	dopełniamy
2 os.	dopełniasz	dopełniacie
3 os.	dopełnia	dopełniają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	dopełniałem +(e)m dopełniał	dopełniałam +(e)m dopełniała	dopełniałom +(e)m dopełniało	dopełnialiśmy +(e)śmy dopełniali	dopełniałyśmy +(e)śmy dopełniały
2 os.	dopełniałeś +(e)ś dopełniał	dopełniałaś +(e)ś dopełniała	dopełniałoś +(e)ś dopełniało	dopełnialiście +(e)ście dopełniali	dopełniałyście +(e)ście dopełniały
3 os.	dopełniał	dopełniała	dopełniało	dopełniali	dopełniały

bezosobnik: dopełniano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę dopełniał będę dopełniać	będę dopełniała będę dopełniać	będę dopełniało będę dopełniać	będziemy dopełniali będziemy dopełniać	będziemy dopełniały będziemy dopełniać
2 os.	będziesz dopełniał będziesz dopełniać	będziesz dopełniała będziesz dopełniać	będziesz dopełniało będziesz dopełniać	będziecie dopełniali będziecie dopełniać	będziecie dopełniały będziecie dopełniać
3 os.	będzie dopełniał będzie dopełniać	będzie dopełniała będzie dopełniać	będzie dopełniało będzie dopełniać	będą dopełniali będą dopełniać	będą dopełniały będą dopełniać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		dopełniajmy
2 os.	dopełniaj	dopełniajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	dopełniałbym bym dopełniał	dopełniałabym bym dopełniała	dopełniałobym bym dopełniało	dopełnialibyśmy byśmy dopełniali	dopełniałybyśmy byśmy dopełniały
2 os.	dopełniałbyś byś dopełniał	dopełniałabyś byś dopełniała	dopełniałobyś byś dopełniało	dopełnialibyście byście dopełniali	dopełniałybyście byście dopełniały
3 os.	dopełniałby by dopełniał	dopełniałaby by dopełniała	dopełniałoby by dopełniało	dopełnialiby by dopełniali	dopełniałyby by dopełniały

bezosobnik: dopełniano by

bezokolicznik: dopełniać

imiesłów przysłówkowy współczesny: dopełniając

gerundium: dopełnianie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	dopełnianie	dopełniania
D.	dopełniania	dopełniań
C.	dopełnianiu	dopełnianiom
B.	dopełnianie	dopełniania
N.	dopełnianiem	dopełnianiami
Ms.	dopełnianiu	dopełnianiach
W.	dopełnianie	dopełniania

imiesłów przymiotnikowy czynny: dopełniający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	dopełniający	dopełniający	dopełniający	dopełniające	dopełniająca
D.	dopełniającego	dopełniającego	dopełniającego	dopełniającego	dopełniającej
C.	dopełniającemu	dopełniającemu	dopełniającemu	dopełniającemu	dopełniającej
B.	dopełniającego	dopełniającego	dopełniający	dopełniające	dopełniającą
N.	dopełniającym	dopełniającym	dopełniającym	dopełniającym	dopełniającą
Ms.	dopełniającym	dopełniającym	dopełniającym	dopełniającym	dopełniającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	dopełniający	dopełniający	dopełniające	dopełniające
D.	dopełniających	dopełniających	dopełniających	dopełniających
C.	dopełniającym	dopełniającym	dopełniającym	dopełniającym
B.	dopełniających	dopełniających	dopełniających	dopełniające
N.	dopełniającymi	dopełniającymi	dopełniającymi	dopełniającymi
Ms.	dopełniających	dopełniających	dopełniających	dopełniających

imiesłów przymiotnikowy bierny: dopełniany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	dopełniany	dopełniany	dopełniany	dopełniane	dopełniana
D.	dopełnianego	dopełnianego	dopełnianego	dopełnianego	dopełnianej
C.	dopełnianemu	dopełnianemu	dopełnianemu	dopełnianemu	dopełnianej
B.	dopełnianego	dopełnianego	dopełniany	dopełniane	dopełnianą
N.	dopełnianym	dopełnianym	dopełnianym	dopełnianym	dopełnianą
Ms.	dopełnianym	dopełnianym	dopełnianym	dopełnianym	dopełnianej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	dopełniani	dopełniani	dopełniane	dopełniane
D.	dopełnianych	dopełnianych	dopełnianych	dopełnianych
C.	dopełnianym	dopełnianym	dopełnianym	dopełnianym
B.	dopełnianych	dopełnianych	dopełnianych	dopełniane
N.	dopełnianymi	dopełnianymi	dopełnianymi	dopełnianymi
Ms.	dopełnianych	dopełnianych	dopełnianych	dopełnianych

odpowiednik aspektowy: dopełnić

Składnia

Rz_nieżywotny

dopełniać

CO | CZEGO

Frazeologizmy

coś przelewa czarę goryczy
coś dopełnia czary goryczy
coś dopełnia kielich goryczy
coś dopełnia czarę goryczy
ktoś dokonuje żywota
ktoś dopełnia żywota
ktoś/coś dokonuje reszty
ktoś/coś dopełnia reszty

Data ostatniej modyfikacji: 10.04.2025