UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dopełnić

Chronologizacja

1418, SStp
Użycie niepewne

Pochodzenie

Zob. pełnić

1. naczynie

Definicja

zwiększyć ilość zawartości pojemnika, tak aby był pełny

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie ogólne określenia ilości

Połączenia

  • dopełnić naczynie, worki, zbiornik
  • dopełnić piaskiem, wodą

Cytaty

Dopełnili szklanki gorzałą z termosu i dyskusja trwała nadal.

źródło: NKJP: Maciej Pinkwart: Dziewczyna z Ipanemy, 2003

Z pełnego zbiornika zawierającego 729 litrów czystego kwasu odlano a litrów i dopełniono zbiornik wodą.

źródło: NKJP: Przygotuj się z matematyki, Wieczór Wybrzeża, 2002-01-22

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dopełnię
dopełnimy
2 os. dopełnisz
dopełnicie
3 os. dopełni
dopełnią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dopełniłem
+(e)m dopełnił
dopełniłam
+(e)m dopełniła
dopełniłom
+(e)m dopełniło
dopełniliśmy
+(e)śmy dopełnili
dopełniłyśmy
+(e)śmy dopełniły
2 os. dopełniłeś
+(e)ś dopełnił
dopełniłaś
+(e)ś dopełniła
dopełniłoś
+(e)ś dopełniło
dopełniliście
+(e)ście dopełnili
dopełniłyście
+(e)ście dopełniły
3 os. dopełnił
dopełniła
dopełniło
dopełnili
dopełniły

bezosobnik: dopełniono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dopełnijmy
rzadziej dopełńmy
2 os. dopełnij
rzadziej dopełń
dopełnijcie
rzadziej dopełńcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dopełniłbym
bym dopełnił
dopełniłabym
bym dopełniła
dopełniłobym
bym dopełniło
dopełnilibyśmy
byśmy dopełnili
dopełniłybyśmy
byśmy dopełniły
2 os. dopełniłbyś
byś dopełnił
dopełniłabyś
byś dopełniła
dopełniłobyś
byś dopełniło
dopełnilibyście
byście dopełnili
dopełniłybyście
byście dopełniły
3 os. dopełniłby
by dopełnił
dopełniłaby
by dopełniła
dopełniłoby
by dopełniło
dopełniliby
by dopełnili
dopełniłyby
by dopełniły

bezosobnik: dopełniono by

bezokolicznik: dopełnić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: dopełniwszy

gerundium: dopełnienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dopełnienie
dopełnienia
D. dopełnienia
dopełnień
C. dopełnieniu
dopełnieniom
B. dopełnienie
dopełnienia
N. dopełnieniem
dopełnieniami
Ms. dopełnieniu
dopełnieniach
W. dopełnienie
dopełnienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: dopełniony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dopełniony
dopełniony
dopełniony
dopełnione
dopełniona
D. dopełnionego
dopełnionego
dopełnionego
dopełnionego
dopełnionej
C. dopełnionemu
dopełnionemu
dopełnionemu
dopełnionemu
dopełnionej
B. dopełnionego
dopełnionego
dopełniony
dopełnione
dopełnioną
N. dopełnionym
dopełnionym
dopełnionym
dopełnionym
dopełnioną
Ms. dopełnionym
dopełnionym
dopełnionym
dopełnionym
dopełnionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dopełnieni
dopełnieni
dopełnione
dopełnione
D. dopełnionych
dopełnionych
dopełnionych
dopełnionych
C. dopełnionym
dopełnionym
dopełnionym
dopełnionym
B. dopełnionych
dopełnionych
dopełnionych
dopełnione
N. dopełnionymi
dopełnionymi
dopełnionymi
dopełnionymi
Ms. dopełnionych
dopełnionych
dopełnionych
dopełnionych

odpowiednik aspektowy: dopełniać

Składnia

Rzosobowy + dopełnić +
CO + (CZYM)

2. formalności

Definicja

wykonać czynności wynikające z jakiegoś obowiązku

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca organizacja i hierarchia w pracy, stosunki służbowe

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa urzędy i ich funkcjonowanie

Połączenia

  • dopełnić formalności, obowiązku, wymogów

Cytaty

Powiat jest zainteresowany realizacją tego zadania, choć jest to inwestycja finansowana z budżetu krajowego i wojewódzkiego. W ostatnich dniach czerwca [...] starosta dopełnił ostatnich formalności w Ministerstwie Infrastruktury Technicznej.

źródło: NKJP: Koło Słupca, Gazeta Poznańska, 2002-07-16

Teraz, w związku z postępem medycyny, ludzie mają więcej nadziei, że oddając chorego do szpitala, przedłużą mu życie chociaż o kilka miesięcy – mówi Franciszek Rosiński. – W ten sposób rodzina usiłuje też pozbyć się pewnych obaw, że nie dopełniła wszystkich obowiązków.

źródło: NKJP: Joanna Lamparska: Śmierć w wielkim mieście, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2005-04-23

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dopełnię
dopełnimy
2 os. dopełnisz
dopełnicie
3 os. dopełni
dopełnią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dopełniłem
+(e)m dopełnił
dopełniłam
+(e)m dopełniła
dopełniłom
+(e)m dopełniło
dopełniliśmy
+(e)śmy dopełnili
dopełniłyśmy
+(e)śmy dopełniły
2 os. dopełniłeś
+(e)ś dopełnił
dopełniłaś
+(e)ś dopełniła
dopełniłoś
+(e)ś dopełniło
dopełniliście
+(e)ście dopełnili
dopełniłyście
+(e)ście dopełniły
3 os. dopełnił
dopełniła
dopełniło
dopełnili
dopełniły

bezosobnik: dopełniono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dopełnijmy
rzadziej dopełńmy
2 os. dopełnij
rzadziej dopełń
dopełnijcie
rzadziej dopełńcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dopełniłbym
bym dopełnił
dopełniłabym
bym dopełniła
dopełniłobym
bym dopełniło
dopełnilibyśmy
byśmy dopełnili
dopełniłybyśmy
byśmy dopełniły
2 os. dopełniłbyś
byś dopełnił
dopełniłabyś
byś dopełniła
dopełniłobyś
byś dopełniło
dopełnilibyście
byście dopełnili
dopełniłybyście
byście dopełniły
3 os. dopełniłby
by dopełnił
dopełniłaby
by dopełniła
dopełniłoby
by dopełniło
dopełniliby
by dopełnili
dopełniłyby
by dopełniły

bezosobnik: dopełniono by

bezokolicznik: dopełnić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: dopełniwszy

gerundium: dopełnienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dopełnienie
dopełnienia
D. dopełnienia
dopełnień
C. dopełnieniu
dopełnieniom
B. dopełnienie
dopełnienia
N. dopełnieniem
dopełnieniami
Ms. dopełnieniu
dopełnieniach
W. dopełnienie
dopełnienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: dopełniony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dopełniony
dopełniony
dopełniony
dopełnione
dopełniona
D. dopełnionego
dopełnionego
dopełnionego
dopełnionego
dopełnionej
C. dopełnionemu
dopełnionemu
dopełnionemu
dopełnionemu
dopełnionej
B. dopełnionego
dopełnionego
dopełniony
dopełnione
dopełnioną
N. dopełnionym
dopełnionym
dopełnionym
dopełnionym
dopełnioną
Ms. dopełnionym
dopełnionym
dopełnionym
dopełnionym
dopełnionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dopełnieni
dopełnieni
dopełnione
dopełnione
D. dopełnionych
dopełnionych
dopełnionych
dopełnionych
C. dopełnionym
dopełnionym
dopełnionym
dopełnionym
B. dopełnionych
dopełnionych
dopełnionych
dopełnione
N. dopełnionymi
dopełnionymi
dopełnionymi
dopełnionymi
Ms. dopełnionych
dopełnionych
dopełnionych
dopełnionych

odpowiednik aspektowy: dopełniać

Składnia

Rzosobowy + dopełnić +
CZEGO

3. całość

Definicja

spowodować, że coś jest ukończone lub kompletne

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

  • dopełnić dzieła, miary, obrzędu, rytuału
  • dopełnić całość

Cytaty

Ofertę tłumaczeń rosyjskojęzycznej fantastyki dopełniło pięć opowiadań opublikowanych na łamach „Nowej Fantastyki”.

źródło: NKJP: Paweł Laudański: Rosyjskojęzyczna fantastyka w Polsce (2008), Esensja, 2009-07-02

Plemiona zostały rozpędzone, pozbawione ziemi, skazane na wegetację. Alkoholizm i choroby dopełniły dzieła.

źródło: NKJP: Zbigniew Teplicki: Wielcy Indianie Ameryki Północnej, 1994

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dopełnię
dopełnimy
2 os. dopełnisz
dopełnicie
3 os. dopełni
dopełnią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dopełniłem
+(e)m dopełnił
dopełniłam
+(e)m dopełniła
dopełniłom
+(e)m dopełniło
dopełniliśmy
+(e)śmy dopełnili
dopełniłyśmy
+(e)śmy dopełniły
2 os. dopełniłeś
+(e)ś dopełnił
dopełniłaś
+(e)ś dopełniła
dopełniłoś
+(e)ś dopełniło
dopełniliście
+(e)ście dopełnili
dopełniłyście
+(e)ście dopełniły
3 os. dopełnił
dopełniła
dopełniło
dopełnili
dopełniły

bezosobnik: dopełniono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dopełnijmy
rzadziej dopełńmy
2 os. dopełnij
rzadziej dopełń
dopełnijcie
rzadziej dopełńcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dopełniłbym
bym dopełnił
dopełniłabym
bym dopełniła
dopełniłobym
bym dopełniło
dopełnilibyśmy
byśmy dopełnili
dopełniłybyśmy
byśmy dopełniły
2 os. dopełniłbyś
byś dopełnił
dopełniłabyś
byś dopełniła
dopełniłobyś
byś dopełniło
dopełnilibyście
byście dopełnili
dopełniłybyście
byście dopełniły
3 os. dopełniłby
by dopełnił
dopełniłaby
by dopełniła
dopełniłoby
by dopełniło
dopełniliby
by dopełnili
dopełniłyby
by dopełniły

bezosobnik: dopełniono by

bezokolicznik: dopełnić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: dopełniwszy

gerundium: dopełnienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dopełnienie
dopełnienia
D. dopełnienia
dopełnień
C. dopełnieniu
dopełnieniom
B. dopełnienie
dopełnienia
N. dopełnieniem
dopełnieniami
Ms. dopełnieniu
dopełnieniach
W. dopełnienie
dopełnienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: dopełniony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dopełniony
dopełniony
dopełniony
dopełnione
dopełniona
D. dopełnionego
dopełnionego
dopełnionego
dopełnionego
dopełnionej
C. dopełnionemu
dopełnionemu
dopełnionemu
dopełnionemu
dopełnionej
B. dopełnionego
dopełnionego
dopełniony
dopełnione
dopełnioną
N. dopełnionym
dopełnionym
dopełnionym
dopełnionym
dopełnioną
Ms. dopełnionym
dopełnionym
dopełnionym
dopełnionym
dopełnionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dopełnieni
dopełnieni
dopełnione
dopełnione
D. dopełnionych
dopełnionych
dopełnionych
dopełnionych
C. dopełnionym
dopełnionym
dopełnionym
dopełnionym
B. dopełnionych
dopełnionych
dopełnionych
dopełnione
N. dopełnionymi
dopełnionymi
dopełnionymi
dopełnionymi
Ms. dopełnionych
dopełnionych
dopełnionych
dopełnionych

odpowiednik aspektowy: dopełniać

Składnia

Rznieżywotny + dopełnić +
CO | CZEGO

Frazeologizmy

coś przelało czarę goryczy
coś dopełniło czary goryczy
coś dopełniło kielich goryczy
coś dopełniło czarę goryczy
ktoś/coś dokonał/dokonało reszty
Data ostatniej modyfikacji: 10.04.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json