UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

gnuśny

Chronologizacja

XV w., SStp

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. gnuśny
gnuśny
gnuśny
gnuśne
gnuśna
D. gnuśnego
gnuśnego
gnuśnego
gnuśnego
gnuśnej
C. gnuśnemu
gnuśnemu
gnuśnemu
gnuśnemu
gnuśnej
B. gnuśnego
gnuśnego
gnuśny
gnuśne
gnuśną
N. gnuśnym
gnuśnym
gnuśnym
gnuśnym
gnuśną
Ms. gnuśnym
gnuśnym
gnuśnym
gnuśnym
gnuśnej
W. gnuśny
gnuśny
gnuśny
gnuśne
gnuśna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. gnuśni
gnuśni
gnuśne
gnuśne
D. gnuśnych
gnuśnych
gnuśnych
gnuśnych
C. gnuśnym
gnuśnym
gnuśnym
gnuśnym
B. gnuśnych
gnuśnych
gnuśnych
gnuśne
N. gnuśnymi
gnuśnymi
gnuśnymi
gnuśnymi
Ms. gnuśnych
gnuśnych
gnuśnych
gnuśnych
W. gnuśni
gnuśni
gnuśne
gnuśne

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. gnuśniejszy
gnuśniejszy
gnuśniejszy
gnuśniejsze
gnuśniejsza
D. gnuśniejszego
gnuśniejszego
gnuśniejszego
gnuśniejszego
gnuśniejszej
C. gnuśniejszemu
gnuśniejszemu
gnuśniejszemu
gnuśniejszemu
gnuśniejszej
B. gnuśniejszego
gnuśniejszego
gnuśniejszy
gnuśniejsze
gnuśniejszą
N. gnuśniejszym
gnuśniejszym
gnuśniejszym
gnuśniejszym
gnuśniejszą
Ms. gnuśniejszym
gnuśniejszym
gnuśniejszym
gnuśniejszym
gnuśniejszej
W. gnuśniejszy
gnuśniejszy
gnuśniejszy
gnuśniejsze
gnuśniejsza
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. gnuśniejsi
gnuśniejsi
gnuśniejsze
gnuśniejsze
D. gnuśniejszych
gnuśniejszych
gnuśniejszych
gnuśniejszych
C. gnuśniejszym
gnuśniejszym
gnuśniejszym
gnuśniejszym
B. gnuśniejszych
gnuśniejszych
gnuśniejszych
gnuśniejsze
N. gnuśniejszymi
gnuśniejszymi
gnuśniejszymi
gnuśniejszymi
Ms. gnuśniejszych
gnuśniejszych
gnuśniejszych
gnuśniejszych
W. gnuśniejsi
gnuśniejsi
gnuśniejsze
gnuśniejsze

Pochodzenie

psł. *gnusьnъ 'wzbudzający wstręt, obrzydzenie, odrazę'

1.a człowiek

Definicja

taki, który jest pozbawiony energii i niechętny do działania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  rozmemłany

Połączenia

  • gnuśny i apatyczny, gnuśny i leniwy, gnuśny i nudny, gnuśny i ospały

Cytaty

Kolejni monarchowie z dynastii Merowingów, panujący w państwie Franków po zmarłym w 639 r. Dagobercie I, nie przejawiali większej aktywności i historia zapisała ich jako królów gnuśnych .

źródło: NKJP: Internet

Mieszczanie mieli być gnuśni i tchórzliwi, miasta brudne, pełne złodziei, prostytutek i żebraków.

źródło: NKJP: Dariusz Łukasiewicz: Dzieje strachu, Polityka, 2009-10-17

Kiedy w czternastym roku organizowaliśmy czyn zbrojny, tak samo spotykaliśmy się z niechęcią gnuśnego społeczeństwa.

źródło: NKJP: Stanisław Berenda-Czajkowski: Dni grozy i łez, 2001

Jestem z natury gnuśna, powolna i okropnie leniwa [...].

źródło: NKJP: Anna Bojarska, Maria Bojarska: Siostry B., 1996

Wirtembergia staje nieomal w obliczu wojny domowej, której udaje się uniknąć tylko dlatego, że z powodu nadużycia alkoholu gnuśny Karol Aleksander dostaje ataku serca i umiera.

źródło: NKJP: Sebastian Chosiński: Kino totalitarne: Nazistowskie pragnienie „sprawiedliwości” wobec Żydów, Esensja, 2009-04-08

1.b twarz

Definicja

taki, który świadczy o czyimś braku ochoty do działania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  rozmemłany

Połączenia

  • gnuśna twarz, gnuśne spojrzenie, życie

Cytaty

Minister natychmiast się ocknął i posłał Kryłowowi gnuśny uśmiech [...].

źródło: Internet: books.google.pl

Uporawszy się z mokrymi włosami, Debora zaczęła wycierać nogi, brzuch, pod pachami [...]. Była wreszcie wytarta i gnuśnym ruchem odrzuciła od siebie ręcznik.

źródło: NKJP: Stanisław Berenda-Czajkowski: Dni grozy i łez, 2001

Gardzono gnuśnym ciałem z jego przyziemnymi potrzebami: głodzono je, umartwiano, raniono, aby dać duszy możliwość rozwoju.

źródło: NKJP: Ksawery Knotz: Seks, jakiego nie znacie Dla małżonków kochających Boga, 2009

Twarz miał obojętną i gnuśną, zdawał się wcale małego nie słyszeć.

źródło: NKJP: Irena Jurgielewiczowa: Ten obcy, 1961

2. miasto

Definicja

taki, w którym nic interesującego się nie dzieje i brak jest zmian

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Połączenia

  • gnuśny i leniwy, gnuśny i senny; nudny i gnuśny

Cytaty

Tytan pracy, jakby nie z gnuśnego PRL-u, robił dziesięć rzeczy naraz, ale w sposób przemyślany.

źródło: NKJP: Maria Kruczkowska: Powrót profesora, Gazeta Wyborcza, 1998-01-16

Popatrzcie, ile emocji niesie sport na wysokim poziomie. Poza chuligańskimi marginesami są to emocje na ogół pozytywne, potrzebne nam w gnuśnym świecie codziennych obowiązków.

źródło: NKJP: Jan Pietrzak: Gol pierwszy i jedyny, Dziennik Polski, 2008-06-19

Braci [...] łączą więzy krwi, różni cała reszta. Jeden jest bogiem, drugi życiową ofermą; jeden w życiu improwizuje, drugi prowadzi egzystencję gnuśną, bezbarwną i cudownie przewidywalną.

źródło: NKJP: Magdalena Andrzejczyk: Magia w centrum miasta, czyli gdy bogowie się nudzą, Dziennik Bałtycki, 2006-02-24

Ktoś zdaje się mówił, że Kraków jest miastem gnuśnym, kulturalnym, nieskorym do awantur...

źródło: NKJP: Tadeusz Nyczek; An Wróblewski: Spór o Wróblewskiego, Gazeta Wyborcza, 1994-03-29

Więc pewnie i dziś, wedle tej samej propagandowej modły, musimy wierzyć na słowo, że miasto nie jest gnuśne, lecz pełne wielkości, zaś to co każdy z nas widzi gołym okiem, to jedynie „przejściowe trudności dynamicznego rozwoju”.

źródło: NKJP: Michał Smolor: Poszukiwanie wielkich wydarzeń, Dziennik Zachodni, 2008-04-25

Data ostatniej modyfikacji: 06.08.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj